پنجمین دوره جایزه بزرگ معمار در بیستم آبانماه ۱۳۸۴ اهدا گردید. جایزه این دوره به ساختمانهای عمومی اختصاص یافت و ساختمانهای بهداشتی-درمانی و مشاغل کوچک از آن مستثنی بودند. چهل و چهار طرح معماری در این دوره به رقابت پرداختند.
شورای مشورتی مرکب از معماران و صاحبنظران ساختمانی در امور سیاستگذاری هیئت داوران را مشاوره دادند. اعضای شورا شامل نظامالدین نظام امری، موسی مهیاردد، بهزاد کامروا و کاووس شهروتین بودند.
بیانیه شورای سیاستگذاری
۱. هویت در معماری: مسئله هویت در معماری در ایران از جنبههای مختلف بسیار مورد بحث قرار گرفته است. ملاحظات اقلیمی و صرفهجویی در انرژی ناگزیر جنبههای متمایزی در معماری معاصر ایران در مقایسه با سرزمینهای دارای محیطهای متفاوت ایجاد میکند.
۲. بنا بر میراث: ایران میزبان میراث غنی از سازهها — سکونتگاهها، آرامگاهها، معابد، پلها، کارگاهها و تأسیسات عمومی — است که معماریهای تاریخی آنها ارزش هنری خود را حفظ کردهاند. معماران باید فرصت مشارکت در این سنت را داشته باشند.
۳. بافت شهری: یکی از دلایل ناهنجاریهای بصری در سیمای شهرها، کمتوجهی معماران و سازندگان به محیط بلافصل ساختمان است. قدردانی داوران از حساسیت بافتی میتواند به ترویج این مفهوم ضروری کمک کند.
◆ ◆ ◆
هیئت داوران
بهروز احمدی
معمار، ایران
کامران افشار نادری
معمار، ایران
هادی تهرانی
معمار، آلمان
نسرین سراجی
معمار، فرانسه
مهدی علیزاده
معمار، ایران
فرآیند داوری
فرآیند داوری شامل سه مرحله حذفی بود. در دو مرحله اول، پنج داور بهصورت مستقل تمامی ۴۴ طرح ارسالی را بررسی کردند و پس از تشکیل جلسه مشترک ۱۹ طرح را بر اساس کیفیت کلی حذف نمودند. ۲۵ طرح به مرحله سوم راه یافتند.
در مرحله سوم، طرحهای باقیمانده با دقت بیشتری و از طریق بحث گروهی ارزیابی شدند. پس از بررسی بیشتر، ۱۲ طرح به مرحله انتخاب نهایی راه یافتند. هیئت داوران سپس در یک جلسه امتیازدهی، بهصورت مستقل به طرحهای نهایی امتیاز دادند و رتبهبندی نهایی بر اساس مجموع امتیازات تعیین شد.
دیدگاههای داوران
کامران افشارنادری: «مراحل اولیه در هر جایزهای طبیعتاً نیاز به شجاعت دارد. وقتی کارهای همکارانی را که در مسابقه شرکت کردهاند مشاهده میکنید، ابتدا چند کار ناگزیر توجهتان را جلب میکند و سپس باید از آنجا به عقب برگردید تا حذف کنید.»
بهروز احمدی: «بعد از مرحله اول، از بین ۴۰ طرح باقیمانده ۹ تا ۱۰ کار توجه مرا جلب کرد. در مرحله بعد، با دیدن پروژهها و مطالعه دقیقتر بوردها، توجهم به جزئیات و کیفیت اجرا معطوف شد.»
هادی تهرانی: «مشکل اصلی در بررسی این کارها این بود که هنوز گاهی کارهای معمولی در سطح ساختمانسازی در پورتفولیوی معماران منتخب دیده میشد. فاصله بین طرح طراحیشده و فرم نهایی ساختهشده موضوعی است که باید به آن پرداخته شود.»
نسرین سراجی: «با وجود نگرانیهایم، باید بگویم کیفیت کلی بهتر از آنچه انتظار داشتم بود. با نگاه به ساختمانها میتوان دید که استاندارد ساخت بهبود یافته است. برخی معماران کارهای کاملاً قابل توجهی خلق کردهاند.»
مهدی علیزاده: «در مرحله دوم، در ارزیابیهایم دقیقتر شدم. سعی کردم رابطه بین نقشهها، مقاطع و آنچه از عکسها مشاهده میشد را بررسی کنم تا درک کنم نیت طراحی چقدر در کار ساختهشده محقق شده است.»
◆ ◆ ◆
برندگان
رتبه
پروژه
معمار / شرکت
شهر
اول
نمایشگاه و انبار مبلمان
محمد مجیدی / بنسار
تهران
دوم
ساختمان تلهمتری و کنترل از راه دور آب تهران
سام طهرانچی / دیزاین کور
تهران
سوم
هنرستان پلی خلعتبری
بهرام شکوهیان / پادیاو پارت
تهران
چهارم
ایستگاه قطار شهری گلشهر
فرزاد روزبه / همگروه
کرج
پنجم
مجموعه ورزشی
آرش مظفری و آرشیا شعله
ساری
پنجم
دفتر مرکزی پاژنگ خودرو
زند حریرچی / دفتر معماری حریرچی
تهران
محمد مجیدی، برنده رتبه اولسام طهرانچی، رتبه دومبهرام شکوهیان، رتبه سوم
فرزاد روزبه، رتبه چهارمزند حریرچی و آرش مظفری و آرشیا شعله، رتبه پنجم مشترک
◆ ◆ ◆
تقدیر از عبدالعزیز فرمانفرمائیان
در مراسم اهدای جایزه بزرگ معمار همچنین از معمار پیشکسوت عبدالعزیز فرمانفرمائیان به پاس خدمات مادامالعمر وی به معماری ایران تقدیر شد. مجموعهای از عکسهای تاریخی از دورههای مختلف زندگی حرفهای وی به نمایش درآمد.
تقدیر از عبدالعزیز فرمانفرمائیان در جایزه بزرگ معمار ۱۳۸۴
حامیان
مراسم پنجمین دوره جایزه بزرگ معمار با حمایت آلکت، بنسار، کناف و سوپرپایپ اینترنشنال برگزار شد.
