آپارتمان مسکونی آبادان

برنامهٔ طرح، ساخت یک ساختمان مسکونی در سه طبقه به‌صورت سه آپارتمان مجزا و یک واحد سرایداری در طبقهٔ همکف بوده. دید به فرودگاه (در غرب ساختمان) از طبقهٔ آخر از جمله خواسته‌های کارفرما بود.

حجم. ساختمان به‌شکل حجمی طراحی شده که ابعاد آن برحسب فضاهای مورد نیاز برنامه تعیین شده‌اند. عملکردهای خدماتی از جمله دسترسی‌ها و جعبه‌های تأسیساتی (داکت‌ها)، آشپزخانه و … برحسب موقعیت زمین، دسترسی‌ها و پتانسیل‌های نورگیری در این حجم چیده شده‌اند. سپس حجم مانند رولت تاخورده و فضاهای زندگی و تقسیم واحدها در ارتفاع شکل گرفته. وجود جعبه‌های خدماتی بر حجم و فضاها تأثیر گذاشته و پستی و بلندی‌هایی به‌وجود آورده که گشودگی‌ها را شکل داده‌اند. با ایجاد پیشامدگی (کنسول) قسمت‌هایی از حجم به سایبان‌هایی برای نورگیرها تبدیل شده‌اند که مانع ورود نور مستقیم به داخل حجم می‌شوند.

از دیگر عوامل مهم در جهت‌گیری حجم، باند فرودگاه آبادان در غرب ساختمان است. گشودگی‌های طبقهٔ سوم به باند فرودگاه نقش مهمی در جهت‌بخشیدن به حجم ایفا می‌کنند. جهت حجم بدون گشودگی‌های طبقهٔ سوم شمالی‌ـ جنوبی، و ناشی از جهت تاخوردگی است. پس از باز شدن گشودگی‌ها، یک‌باره معماری در طبقهٔ آخر تغییر جهت می‌دهد و قسمت بالای حجم چرخشی برخلاف جهت هندسی خود پیدا می‌کند.

پایداری در معماری. از مهم‌ترین مسائل اقلیمی در محیط گرم و مرطوب آبادان، گرما و نور است. دمای هوا در تابستان به‌طور متوسط ۴۵ درجه است. استقرار پنجره‌ها در سمت غرب و دید به فرودگاه به دلیل خواست کارفرما طراح را واداشته از کنسول‌ها و سایبان‌هایی که از کنش‌های خود فرم به‌وجود آمده، و برحسب حرکت خورشید در طول روز موجب سایه‌اندازی روی نورگیرها و پنجره‌ها می‌شود استفاده کند، تا مانع ورود مستقیم نور به داخل ساختمان و بروز پدیدهٔ گلخانه‌ای شود. تکنیک دیگر طراحی دیتیل ویژه‌ای برای گشودگی‌هاست، با ایجاد یک ضخامت ۷۰ سانتی‌متری از گشودگی‌های متعدد و باریک که شیشه در انتهای آن قرار دارد. برای استفادهٔ بهتر از فضا و دولایه کردن جداره، فضای بین گشودگی‌ها به کمد تبدیل شده‌اند.

سازه و تأسیسات. سازهٔ پروژه فلزی است. برای احتراز از حضور بادبند در نمای اصلی و کنسول‌های ۱/۵ تا ۳ متری، مهندس محاسب از اسکلت فلزی پیچ‌و‌مهره‌ای با سیستم قاب‌های خمشی ویژه بهره جست. سقف‌ها از نوع سبک تیرچه فلزی نیازیت با بلوک‌های یونولیت است، که امکان پوشاندن دهنه‌های بزرگ با ضخامت کم را در سقف ایجاد کرده و به دلیل سبک بودن باعث صرفه‌جویی و سبک‌تر شدن اسکلت ساختمان نیز شده. سیستم تأسیساتی ساختمان هواسازهای دو تکه، با سیستم خنک‌کنندهٔ مرکزی است. مسئلهٔ هواسازها در ساختمان برای طراح بسیار با اهمیت بوده، چراکه در مناطق جنوب ایران همیشه کولرهای گازی تأثیر بدی بر نمای ساختمان و در نتیجه بر سیمای شهری داشته‌اند، برای حل مسئله دو جعبه در دو طرف ساختمان (جبههٔ شمالی و جنوبی) در ارتباط با هوای آزاد در نظر گرفته شده که محل قرارگیری هواسازهاست.

نظر داوران

مهدی علیزاده: انتخاب مصالح، سازه فولادی و سطوح پرکننده از مصالح بنایی که یکدست است. اسلوب طراحی مصالح جداره‌ها منطبق با مصالح و به‌کارگیری آن است. پروژه در قطعه نهایی پروژه‌ای زنده برای شهر است.
کامران افشارنادری: خانه در زمینی بسیار کوچک قرار گرفته و به رغم آن توانسته اثری متمایز به وجود آورد. طراحی معماری و کانسپت آن در فرآیندی کاملاً آگاهانه شکل گرفته‌اند. به مسائل اقلیمی توجه شده و این توجه در شکل ساختمان تأثیر جدی داشته. نمای ساختمان به نحو بسیار بدیعی به صورت یک سیستم سه‌بعدی طراحی شده و طرح آن با کلیت پروژه مرتبط است. پروژه درعین حال که ساختار و چهره‌ای معاصر دارد ارتباط ظریفی را با معماری سنتی جنوب ایران برقرار می‌کند.