محصولات معماری در زمانه تولید انبوه

• سرمقاله 2 ............................................................................................»كالى« معمارى در زمانة »توليد انبوه تك محصولت منفرد«/ نگار حكيم 7 ...........................................................................................................................• كتاب و نشريات/ هانيه منصوري، ترجمة آزيتا ايزدي • نقد و نظر 10 ...............................................................................................................................نسل جوان و معمارى دو دهة اخير/ سيدرضا هاشمي 18 ........................................................................................................................مبانى معمارى امروز/ يورگ گليتر/ ترجمة فرزاد باجُغلى 24 ...........................................................................................................طبيعت، فرهنگ، فناورى برتر/ ماتياس بوكل/ ترجمة نگار حكيم 35 ......................................................................................................ساخت ژاپن : معمارى سفارشى/ ميكله گاليندو/ ترجمة آزيتا ايزدي 38 ...................................................................................منابع اصلى مهندسى طراحى/ پروفسور دكتر ورنر سوبك/ ترجمة آزيتا ايزدي • پروژه 44 ......................................................................................................................................................./ ترجمة آزيتا ايزديSOA دفتر معمارى 48 ............................................................................................................................................................................مينيويز/ ترجمة آزيتا ايزدي 52 ...................................................................تئاتر جديد در مونتالتودى كاسترو، ايتاليا/ عكس ها: پيّترو ساورلّي/ ترجمة آزيتا ايزدي 56 ..............................................................................................................................چند پروژه از ژاپن/ ميكله گاليندو/ ترجمةآزيتا ايزدي 66 ......................................................................................................................................، ويتنام/ ترجمة آزيتا ايزديVTN پروژه هاى دفتر 80 ..................................................................................................................................../ ترجمة آزيتا ايزديKNOWSPACE كارهاى دفتر 87 .......................................................................................................................[ شركت معماري و شهرسازي هستة طراحي ]فضاي چهارم 96 ..................................................................................................................................................................................دو پروژه، كوروش رفيعي 100 ................................................................................................................................................................................ دفتر معماري باغ ايراني • گفتگو 108 ............................................................................................................................................................گفتگو با آرمين دانشگر/ نگار حكيم • از ايران 114 ...........................................................................................................................................برج آزادى، تهران/ متن و عكس: بابك زيرك • خبرهاي كوتاه 120 ..............................................................................................................................................................خبرهاى كوتاه/ ترجمة آزيتا ايزدي • مقالت رسيده 122 ........................................................................................................................................................»باغ تخت« شيراز/ احسان طهماسبي • نوشته ها و ترجمه ها پس فرستاده نمى شود. نسخه اي براي خود نگه داريد. نوشته ها ويرايش و حسب مورد كوتاه خواهد شد. آراي نويسندگان لزوماً نظر مجله نيست. نقل مطالب با ذكر مأخذ آزاد است. هه كينزلباخ-• عكس روي جلد: غرفة چند رسانه اى در پارك معمارى ژين هوا، چين، ارهارد آن 6 ، طبقه دوم، واحد6• نشاني: خيابان شريعتي، پايين تر از حسينية ارشاد، نرسيده به همت، كوچة ديباج، پلك 26400980 - 82 :• تلفن و دورنگار 15875-7151 :• صندوق پستي editor@memar-m.com :• پست الكترونيكي www.memar-m.com :• آدرس سايت ISSN: 1684-7490 •

\\n

،ناشر انديشه و هنر معمارى ساخت و صنعت و شهرسازى 1391 مرداد و شهريور تومان8000 قيمت •صاحب امتياز: مؤسسة معمارنشر •مدير مسئول: سهيل بسكي •سردبير مهمان: نگار حكيم •شوراي همكاران )به ترتيب حروف الفبا(: كامران افشارنادري، آزيتا ايزدي، زهره بزرگ نيا، سهيل بسكي، نگار حكيم، آرماند درور، بابك زيرك، مهدي عليزاده، حبيبه مجد آبادي، محمد محمدزاده •ويراستار نگارشي: آزيتا ايزدي •ترجمه به انگليسي: باوند بهپور •مدير فني: عزيزه درفشي •صفحه آرا: سارا قرشي زاده •تبليغات: زهره حاجي علي •توزيع: آمنه دلدار •كمك ويراستار و نمونه خوان: هانيه منصوري •مديرمالي: صديقه تقي نيا •مدير اداري: گيتي وقاري •مدير داخلي: ليل عسكري ( 1624 •ليتوگرافي: جوهري •چاپ: صنوبر )خيابان هفده شهريور، نرسيده به ميدان شهدا، نبش كوچة تهراني، پلك 6500 :•صحافي: معين •توزيع كننده: نشرگستر •تيراژ

\\n

نگار حكيم »كالى« معمارى در زمانة »توليد انبوه تك محصولت منفرد« Negar Hakim ARCHITECTURAL ‘PRODUCTS’ IN TIME OF ‘MASS PRODUCTION OF SINGLE PRODUCTS’ از دو دهة گذشته تحولت جديدى آغاز شد كه جوامع صنعتى قرن بيستم را به آرامى به سوى جوامع »پساصنعتى« قرن بيست و يكم با امكانات و خدمات نو ديجيتالى سوق خواهد داد. جوامعى كه مشخصة بارز آن ها كالهاى جديد قابل »پيكربندى« و انبوه سازان تك محصولت منفرد خواهد بود. حتى در معمارى! اگر اختراع جيمز وات توانست در قرن نوزدهم »قدرت ماشين« را جايگزين »نيروى كار دستي« كند و در ابتداى قرن بيستم »نوارهاى نقاله« به عنصر محركة »توليدات انبوه« تبديل شدند، امروزه نيز كامپيوترها »ماشين بخار« دوران »پساصنعتى« شدند، جوامع جديدى كه نيروى محركة آن از جنس »ديجيتال« است. در قرن بيستم اين »توليدات انبوه« و كارخانه ها بودند كه موجب شكل گيرى طبقة عظيم كارگرى، رشد طبقة متوسط و ايجاد شهرهاى بزرگ و نهايتاً جوامع مصرف گرا شدند. در حيطة معمارى نيز انديشه هاى »ماشين گرايى«، در كنار نياز جمعيت عظيم شهرنشينان جديدِ محتاج مسكن بود كه معماران را به واكنش و شكل دهى »معمارى مدرن« با مشخصه هايى چون عملكردگرايى و منطق گرايى واداشت. در اين دوران »كال«ها چه صنعتى و چه از جنس »عمرانى«، توسط توليدكنندگان طراحى، ساخته و نهايتاً تبليغ شدند و در اين فرآيند حتى معماران نخبه وظيفة »تربيت« مشترى را نيز بر عهده گرفتند. نتيجة اين تحولت نهايتاً در نقش شهرهاى جديد و گردش بى وقفة چرخة ساخت و سازهاى تكرارى نمايان شد. در سال هاى گذشته با پيشرفت كامپيوترها، ستارة اقبال توليد محصولت انبوه يكنواخت نيز رو به افول گذاشت و توليدكنندگان به ارائة انبوه »تك محصولت« رو آوردند. در اين بستر »مشترى« ديگر آخرين حلقه از زنجيرة »توليد ـ مصرف« نيست، بلكه سفارش و خواستة او به اصلى ترين عنصر اين زنجيره مبدل شده و توليدكننده موفقيت خود را در گرو پاسخگويى به اين خواسته مى بيند. در اين روند جديد »كال«ها )خودرو، كامپيوتر، پوشاك و ...( ابتدا توسط مصرف كنندگان و سپس توسط توليدكننده ساخته مى شوند. مهم ترين مشخصة 1«»پيكربندى كارخانه هاي جديد دوران پساصنعتى نيز ساخت همين كالهاى »تك« و »منفرد«، مطابق خواستة مشترى است. فرآيند جديدي كه در آن »پيكرة« هر محصول توليدى مى تواند »متفاوت« از كالى قبل و بعد خود در مسير همان خط توليد باشد. مطمئناً ظهور اين دورة جديد و دگرگونى هاى آن نيز همچون تحولت ماقبل خود، سرانجام نه تنها ظاهر جامعه بلكه بطن و ليه هاى اجتماعى آن را نيز متحول خواهد كرد. تحولتى كه معماران نيز بايستى براى تقاضاهاى تازة طبقات جديد )و در حال شكل گيرى اش( پاسخى بيابند. اما بايد پذيرفت كه اين بار ارائة پاسخى مناسب در مقولة معمارى و توليد انبوهى از كالهاى تك و منفرد مطابق تقاضاى مشترى كارى پيچيده تر است، چراكه از سويى مشترى امروزى به پيكربندى و خريد محصولت »پيچيده« عادت كرده و مسلماً در آينده بيش از پيش نيز به آن خو خواهد گرفت، ولى از سوى ديگر اعتلى خواسته ها و اغناى تقاضاهاى اين مشترى در معمارى نيز كار ساده اى نخواهد بود. لزمة عرضة »انبوه« اين »پاسخ هاى جديد«، وجود تيمى قوى و هزينه هاى مادى زياد )براي پشتيبانى سخت و نرم افزارى( و عرضة دانش فنى در زنجيرة »طراحى ـ ساخت« خواهد بود. فعاليت و فرآيندى كه دفاتر مطرح در صحنة بين المللى و افرادى چون پاتريك شوماخر )از شركاى زاها حديد( با عنوان »معمارى ديجيتالى« و يا »سبك بين المللى جديد« به دنبال آن هستند. در اين نوع ساخت و ساز معماران )و در آينده نهايتاً مشترى( توان آن را خواهند يافت كه با تغيير تعدادى متغير و پيكربندى طرح، محصولى نو و منفرد ارائه دهند. به بيان ديگر به نظر مى رسد در آينده بيش از گذشته با دفاترى با بيش از صدها كارمند و پروژه، گردش مالى هنگفت و نيروى محركة عظيم در بازاريابى رو به رو خواهيم شد. دفاترى كه مي كوشند مشترى هاى خود را با كالى مطلوب و هماهنگ با خواسته هايشان راضى نگه دارند. از سويى ديگر همواره معماران جوان و خلقى خواهند بود كه هرچند خود در عصر »ديجيتال« رشد كرده اند و با كامپيوتر و دنياى آن به خوبى آشنايى دارند، ولى دايرة امكانا تشان محدود است. در اين شماره كوشش شده در مقالتى »اختصاصى« به معرفى موقعيت نسل جوان معماران دو دهة گذشته پرداخته شود. جوانان هنرمندى كه در يك نكته اشتراك دارند: نسلى كه مى كوشد در راهبرى معمارى سهمي نصيب خود و كشورش كند. پانوشت: 1- Configuration در اصفهان، دكتراي تاريخ هنر را از دانشگاه وين گرفته. عضو1350 * نگار حكيم متولد تاريخ هنرشناسان اتريش و پ ژوهشگر معماري مدرن است. در برگزاري چندين نمايشگاه با موضوع هنر و معماري در وين همكاري كرده. در تبادلت فرهنگي و هنري بين ايران و اروپا فعاليت مي كند. مقالت متعددي در زمينة معماري مدرن نوشته كه در كتاب ها و نشريات معتبري در ايران و اروپا چاپ شده اند. در حال حاضر در دانشگاه خصوصي لينز )اتريش( تدريس مي كند. سرمقاله سرمقاله اواسط قرن بيستم، توليد انبوه مسكن ابتداي قرن بيستم، خط توليد انبوه نيمة نخست قرن بيستم، تبليغ و تربيت مشتري از سوي معماران نخبه Middle of the 20th century, mass produced residential architecture First half of the 20th century, elite architects promoting and educating customers Early 20th century, mass production line

\\n

ماتياس بوكل Matthias Boeckl است. او تاكنونArchitektur. aktuell ، تاريخ هنر خوانده و استاد دانشگاه هنرهاى تزئينى وين، و سردبير1962 ماتياس بوكل متولد .74 مقالت متعددى به چاپ رسانده، از جمله يك مقاله در معمار شمارة خوزه ماريا د چورتى چاگا Jose Maria De Churtichaga استاد استوديوى طراحى2008 تا2003 خوزه ماريا د چورتى چاگا فارغ التحصيل معمارى از دانشگاه پلى تكنيك مادريد، از سال مادريد بوده و در مؤسسات آموزشى معتبر امريكا، انگلستان، آلمان، ايتاليا، كوبا، پرتغال و آرژانتين تدريس كرده. از سال ETSAM با كايتانا1995 مدير مطالعات معمارى دورة ليسانس بوده. در سال2011 ، و تا سالIE رئيس مدرسة معمارى و طراحى2008 دل كوآدرا سالسدو دفتر معمارى خود را تأسيس كرد. اين دفتر تا امروز با شركت در چند مسابقة داخلى و بين المللى، ساخت پروژه هايى ـ عمدتاً در زمينة بناهاى همگانى و زيربنايى ـ را به عهده گرفته. كارهاى دفتر برندة جوايزى از جمله جايزة ميس ون ، معماران جوان شده، و در نشريات داخلى و خارجى به چاپ رسيده اند. ENOR درروهه )برگزيدگان( و جايزة نخست فرامرز شريفي Faramarz Sharifi با درجة عالي از دانشكدة هنرهاي زيباي دانشگاه تهران فارغ التحصيل شده. از سال1342 ، در سال1315 فرامرز شريفي متولد در دفتر شخصي خود به كار مشغول بوده است. فرامرز شريفي در 1372 در دفاتر مهندسي مشاور و از سال1372 تا1347 به81 به دريافت نشان پيرنيا و لوح قدرداني و سپاس از جشن شصتمين سال تأسيس دانشكدة هنرهاي زيبا و در سال79 سال نيز عضو كميتة معماري )حوزة معاونت شهرسازي و معماري 81 تا79 رتبة پنجم جايزة بزرگ معمار نايل آمده است. او از سال شهرداري تهران( بوده است. علي اكبر صارمي Aliakbar Saremi ، دانش آموختة دانشگاه تهران، دكتراي معماري را از دانشگاه پنسيلوانيا گرفته و در دانشگاه هاي1322 علي اكبر صارمي متولد رئيس هيئت مديره و مسئول بخش طراحي دفتر مهندسان مشاور 1359 تهران، بهشتي، فارابي و آزاد تدريس كرده. از سال تجير بوده و كتاب ها و مقالت زيادي به چاپ رسانده است. چندين پروژة دفتر او در نشريات داخلي و بين المللي چاپ شده و در مسابقه هاي معماري جوايزي كسب كرده اند. شاميل محمدزاده Shamil Mohammadzadeh ، با دفاتر و مهندسان مشاور همكاري1351 ، فارغ التحصيل معماري از دانشگاه شهيد بهشتي در1324 شاميل محمدزاده متولد از 80 داشته و در دفتر شخصي خود نيز كار حرفه اي انجام داده. او داراي شش سال سابقة تدريس در دانشگاه آزاد است و در سال زمرة برندگان جايزة معمار بوده است. 91 داوران جايزة معمار THE JURORS OF MEMAR AWARD 2012

\\n

براى ساختمان هاى عمومى،مسكونى و بازسازي با حمايت سوپرپايپ اينترناشنال تمامى پروژه هاى ساخته شده پس از انقلب در سه گروه عمومى، مسكونى و بازسازى در ايران كه در دوره هاى قبل جايزة معمار شركت نكرده اند، مجاز به شركت در رقابت سال جارى هستند و در سه گروه جداگانه مورد ارزيابى قرار مى گيرند. پروژه هاى معمارى داخلى، اگر دخل و تصرف در اجزاى ثابت فضاى آن ها صورت گرفته باشد، امكان شركت در گروه بازسازى را خواهند داشت. معيارهاى داورى معيارهاى عمومى زير در داورى تمامى پروژه ها مدنظر قرار خواهند گرفت: خلقيت و نوآورى در طراحى و نوآورى در كاربرد مصالح و فناورى ساختمان- مواجهة خلقانه با مشكلت خاص پروژه از جمله: محدوديت هاى اقتصادى، شرايط- ،(خاص سايت از نظر ابعاد و اندازه ها، ضوابط و رويه هاى قانونى )به ويژه در شهرها دشوارى هاى فنى و... دقت و نوآورى در طراحى جزئيات- توجه به محيط پيرامونى و شرايط اقليمى، ارزش هاي زيست محيطي و تعهدات- اجتماعي بديهى است كه قضاوت نهايى در مورد هر پروژه نه از طريق مشخص كردن امتياز آن در هر كدام از موارد فوق و معدل گيرى از امتيازات، كه با قضاوت دربارة تماميت آن صورت خواهد گرفت. داورى روش داورى همچون سال هاى گذشته شامل چند مرحلة حذف و انتخاب براى گزينش پروژه هاى نيمه نهايى و نهايى و برندگان نهايى در هر سه گروه خواهد بود. هيئت داورى مى توانند در هر يك از سه گروه، تقسيمات بيشترى از نظر مضمون و ماهيت پروژه )مثلً زيرگروه هاى آپارتمانى، ويليى ... براى ساختمان هاى مسكونى( در نظر بگيرند. نام داوران در اطلعية بعدي اعلم مي شود. جوايز ريال است كه بنا به صلحديد داوران بين برندگان سه 450/000/000 مبلغ كل جوايز گروه تقسيم خواهند شد. شركت سوپرپايپ اينترناشنال مبلغ جوايز را مي پردازد. نحوة شركت در جايزه در مرحلة نخست كلية شركت كنندگان مى بايست مدارك به شرح زير را، كه براى -1 باPdf به صورت1391 شهريور19 كلية پروژه ها در هر سه گروه الزامى است، تا يكشنبه مگابايت به آدرس پست الكترونيك معمار ارسال كنند:5 حجم حداكثر با حروف به اندازه اى كه به راحتى قابل A4 الف ـ شرح پروژه در حداقل دو صفحة خواندن باشند شامل موارد زير: • سازه و تأسيسات بنا به طور كلى

\\n

• كاربرى بنا با ذكر جزئيات • ايدة طراحي

\\n

• سطوح زيربنا و زمين پروژه • نوآورى ها و مزاياى پروژه

\\n

• سال شروع و خاتمة اجرا طراحان پروژه هاى بازسازى بايد توضيحات اضافى در موارد زير ارائه دهند: • محدودة مداخلت

\\n

• كاربرى قبلى و فعلى بنا • مهم ترين ارزش هاى بناى موجود

\\n

• وضعيت بنا قبل از بازسازى • سازه و تأسيسات اولية بنا ب ـ تصاوير و نقشه ها براى هر سه گروه • پلن نشان دهندة موقعيت بنا در محيط اطراف • پلن طبقات اصلى • مقاطع و نماهاي اصلي • تصاوير نشان دهندة ساختمان در محيط اطراف، داخلى و خارجى ساختمان )از اين تصاوير براي تهية فيلم براي مراسم استفاده مي شود.(JPEG و جزئيات مهم به صورت • هرگونه تصوير، طرح يا نمودارى كه درك پروژه را تسهيل كند. پروژه هاى بازسازى مى بايست تصاوير وضعيت بنا را قبل و بعد از مداخله نشان دهند. به صورت جداگانه حاوي اطلعات زير:A4 يك صفحة-ج • مشخصات كارفرما و بهره برداران • محل پروژه با كروكى و نشانى دقيق • تيم طراحى معمارى، سازه، تأسيسات و... و همچنين مجريان اصلى پروژه شهريور مدارك رسيده را بررسي و 26 و25 اعضاي ايراني هيئت داوران در روزهاي-2 .مواردي را كه از نظر آن ها در مرحلة نخست حذف مي شود مشخص مي كنند كلية طراحاني كه به مرحلة نيمه نهايي راه يافته اند، مى بايست مدارك پروژة خود -3 ،را با مشخصات زير بر اساس برنامه زمان بندي كه از طرف معمار به آنها اعلم مي شود مهر به دفتر مؤسسة معمارنشر واقع در خيابان شريعتى، بالتر 18 تا تاريخ سه شنبه ( 26400980 -82 : )تلفن و دورنگار6 ، طبقة دوم، واحد6 از همت، كوچة ديباج، پلك تحويل دهند. 70×50 ( به ابعادfoamboard) • كلية نقشه ها، عكس ها و توضيحات مى بايست روى فوم صفحه( چسبانده شوند )حتماً از صفحات چوبى سنگين استفاده 6 سانتى متر )حداكثر نشود(. بايد براى يكى از صفحات امكان نصب بر ديوار با استفاده از گيره پيش بينى شود. • روى هيچ كدام از مدارك مسابقه نام طراح ذكر نشود. نام پروژه، نام طراح، نشانى، شماره تلفن و دورنگار روى پاكت نوشته شود. • پروژه هاى متعدد متعلق به يك معمار )مشاور( در پاكت هاى جداگانه ارسال شود. مدارك ارسالى به شركت كنندگان باز گردانده نمى شود. اعلم نتايج داورى و اعطاى جوايز برگزار 1391 مهرماه23 و22 داوري پروژه هاي راه يافته به مرحلة نيمه نهايي در روزهاي خواهد شد. طى مراسمى كه محل برگزارى آن متعاقباً 1391 مهر27 • جوايز برندگان اين دوره در اعلم خواهد شد، اهدا مى شود. • فقط پروژه هاى راه يافته به مرحلة نيمه نهايى، نهايى و برندگان در شمارة ويژة جايزة ( چاپ خواهند شد. 1391 معمار )دى ماه علقمندان براى اطلعات بيشتر دربارة جايزة معمار مى توانند با دفتر مجله يا نشانى تماس بگيرند.editor@memar-m.com

\n