معمار مورد علاقه شما؟
نظرسنجی دانشجویی — دانشگاه جنووا، ایتالیا
از میان معماران همه اعصار از گوارینی (معمار دورهٔ باروک) خوشم میآید. از میان معماران مدرن از آلتو و میس وندروهه، و از میان معماران جدیدتر از آلدوروسی. از نظر زیبایی سازهای معماری از سانتیاگو کالاتراوا خوشم میآید. چون او ضمن حل کردن مسائل پیچیدهٔ سازهای، چیزی فراتر از یک سازه یا صرفاً حل یک مسئلهٔ محاسباتی، نوعی شعر پدید میآورد. پلی که کالاتراوا طراحی کرده فقط یک پل نیست که مسئلهٔ عبور از رودخانه را حل کند، بلکه یک موضوع معماری است. پلی که اخیراً روی دریای شمال ساخته شده، اگرچه همه رکوردهای ارتفاع و دهانه را شکسته ولی یک مسئلهٔ پیش و پا افتادهٔ محاسباتی را حل کرده است. این پل هیچگونه احساسی را در انسان برنمیانگیزد، مگر حس تحسین به خاطر شکستن رکورد طول.
از آلدوروسی به خاطر اشارهاش به فرمهای شاخص و احجام افلاطونی خوشم میآید؛ احجامی که دارای وجود مستقل هستند. یک ویژگی قابل انتقاد در کارهای آلدوروسی به چشم میخورد، و آن سعی در نمایش جوهر نمادین و سمبولیک هر کاربردی از طریق فرم معماری پیش از پرداختن به جزئیات برنامهٔ کاربردی هر پروژه است. او با این روش طراحی ناچار شده است بسیاری مسائل را نادیده بگیرد.
من از فرانک گهری خوشم میآید. کارهایش به نظرم جالب هستند به خصوص گوگنهایم بیلبائو. از نظر حسی میتوانم بگویم که از اکسپرسیون خاصی که به پروژه میدهد، از فرمهای ویژهای که ایجاد میکند، و از ساختار کلی پروژههایش خوشم میآید، همچنین از مصالحی که به کار میبرد.
از معماران مختلفی خوشم میآید و در ضمن از هیچ معماری به طور کامل خوشم نمیآید، چون دارای ایدهٔ مشخصی در مورد معماری هستم که با ایدهٔ هیچکدام از معماران به طور کامل منطبق نیست. البته از بعضی از کارهای گهری، سیزا، و هرتزوگ و مرون خوشم میآید. کیفیت را در هر لباسی ببینم تحسین میکنم. در هرحال فکر میکنم معماری نباید به فکر خودنمایی از طریق فرمهای غریب باشد. برعکس، میتواند ساده باشد. باید بگویم که قبلاً از کارهای گهری خوشم نمیآمد. ولی چون بعضی از کارهای او را از نزدیک دیدم و متوجه وجود کیفیت خاصی در کارهای او شدم، تحت تأثیر قرار گرفتم. مثلاً ساختمان مرکز امریکایی در پاریس بسیار جالب است. اما ولی وقتی گهری میخواهد همین زبان هنری را در مورد پروژههایی کوچکتر نیز به کار ببرد نتیجه مصنوعی و آزاردهنده میشود.
جز رنتسو پیانو از بسیاری از معماران امروزی نظیر تادوآندو هم خوشم میآید، به خاطر حالت شرقی که به کارهایش میدهد. هیچ معماری به طور کامل خوشم نمیآید، چون از معماران مختلفی خوشم میآید. رنتسو پیانو از همه جذابتر است، به خاطر سادگی ظاهری کارهای تکنولوژیک آن. در هرحال جذابتر از همه کارهای پیانو است. اگر از من بخواهید فقط از یک معمار نام ببرم همان را انتخاب میکنم. قصد مبالغه ندارم. خصوصیت کار او، طورکه گفتم، سادگی ظاهری آن است و اینکه اگر دقت کنید متوجه میشوید که معماری بسیار پیچیدهای است؛ و همچنین به خاطر همکاری مهندسی و معماری در دفتر پیانو — معماری او فقط فرم نیست. چیزی بیشتر از فرم است. اولین بار که فرودگاه اوزاکا را در ژاپن میبینید به نظر یک شیء تکنولوژیک میآید زیرا یک سکو بر روی دریاست. ولی از نزدیک معماری آن را کشف میکنید. از آثار رایت هم خوشم میآید. اگر از من بخواهید فقط از یک معمار نام ببرم رایت را انتخاب میکنم. واقعاً خصوصیت کار او ارگانیک بودن آن است. او یکی از معماران معدودی است که توانسته ارتباطی قوی با محیط اطراف به طور کاملاً طبیعی برقرار کند. مثلاً او را با لوکوربوزیه مقایسه کنیم. لوکوربوزیه معلم معماری است که آثارش با محیط اطراف گفتوگو میکنند ولی این گفتوگو از پس پرده صورت میگیرد و رابطه با محیط کمتر آشکار است. بنابراین رایت برای من جذابتر است.
معماری: رشته شغل ساز
آن دیمیلو والدرپ · ترجمه از Architectural Record, 01.98
با خواندن این مقاله ملاحظه خواهید کرد که شغلساز بودن رشتهٔ معماری صرفاً به ماهیت این رشته و ظرفیتهای ناشی از آن نیست؛ در ایران نیز فرقی با امریکا ندارد. یعنی در ایران هم از فارغالتحصیلان معماری، عدهای وارد معماری و عده دیگری وارد رشتههای مرتبطی مانند طرحریزی شهری و منطقهای، طراحی شهری، طراحی داخلی، معماری منظرهسازی، عکاسی معماری، مدیریت اجرایی، تدریس و نویسندگی میشوند. آنچه تفاوت دارد این است:
- نیاز به مهندس معمار در کشور ما به دلیل تقاضای مسکن از جانب جمعیت شدیداً رو به افزایش و گسترش سریع شهرنشینی بیش از امریکاست؛
- نسبت کنونی مهندس معمار به جمعیت کشور بسیار کمتر از امریکاست؛
- استقبال جوانان از رشتهٔ معماری، به عنوان نخستین انتخاب گروه ریاضی-فیزیک، پاسخ طبیعی جامعه برای جبران این عقبماندگی است؛
- تأسیس دانشکدههای جدید معماری پاسخ طبیعی به استقبال جوانان و نیاز جامعه است؛
- به علت عدم استفاده از خدمات مهندسی در ساختمان، به همین تعداد ناکافی مهندسان هم فرصتهای شغلی کافی عرضه نمیشود؛
- تعداد ناکافی مدارس معماری فاقد معلم و امکانات آموزشی لازم هستند؛
- مهندسان معمار فاقد انجمنها و مؤسساتی هستند که با فعالیت و پیگیری لازم نیاز جامعه به خدمات مهندسی را به تقاضای مؤثر تبدیل کنند.
اگر جوانی که میخواهد مهندس معمار بشود نظر شما را بپرسد، چه جوابی به او میدهید؟ آیا با برشمردن جنبههای مثبت این حرفه — امکان بهبود بخشیدن به کیفیت زندگی جامعه از راه تأثیرگذاشتن بر محیط ساخته شده — و افزون بر آن، خلاقیت و تنوع زمینهها، او را به این کار تشویق میکنید؟ یا جنبههای منفی را برجسته میکنید؟ — پنج تا هفت سال تحصیل، حداقل سه سال کارآموزی، آزمون دلهرهآور دریافت اشتغال، و تحمل ساعتها کار با حقوق کم.
من به مناسبت شغل مدیریت آموزش هر روز با معمارانی پرشور برخورد میکنم. با دادن آمار و اطلاعاتی که برای انتخاب آگاهانهٔ شغل به آنها نیاز دارند، از صمیم قلب تشویقشان میکنم. به آنها میگویم برای مهندس معمار کارآزموده کار فراوان است. تحصیلات مهندسی معماری سکوی پرش شغلهای گوناگونی است.
بر حسب آمار ادارهٔ کار ایالات متحده تعداد فرصتهای شغلی برای مهندسان معمار تا سال ۲۰۰۵ با افزایش ۲۵٫۰۰۰ شغل به ۱۲۱٫۰۰۰ خواهد رسید. آمار هیئت ملی تعریف مشاغل رسمی معماری در امریکا حاکی از آن است که تا سال ۲۰۰۵ حدود ۹٫۴۰۰ فارغالتحصیل برای آن ۲۵٫۰۰۰ فرصت شغلی به رقابت خواهند پرداخت. بر اساس این ارقام باید فوراً نصف برنامههای آموزش مهندسی معماری را پیش از اینکه عرضه بر تقاضا بچربد تعطیل کنیم.
اما توجه داشته باشید که مطابق آمار ۱۹۹۱ مؤسسهٔ امریکایی معماران، یک ششم اعضای مؤسسهٔ مزبور — بیش از ۸٫۰۰۰ نفر — گفتهاند که نخستین فعالیت دفتر شخصی بوده است. هم مؤسسهٔ امریکایی معماران و هم مؤسسهٔ امریکایی دانشجویان معماری بر مشاغلی از نوع دیگر برای معماران کارآزموده تأکید میکنند. مؤسسهٔ امریکایی دانشجویان معماری، در مقالهای با عنوان «فرصتهای شغلی در معماری» مندرج در نشریهٔ کاریر، بیش از ۱۰۰ رشته را نام برده است که در آنها از مهارت و خلاقیت و تواناییهای مسئلهگشایی مهندسان معمار کارآزموده استفاده میشود.
به همکارانی برمیخورید که مهندس معمارند ولی از رشتههای مرتبط امرار معاش میکنند. ممکن است شما هم وارد رشتهای شده باشید که پایهاش مهندسی معماری است. خبرنامهٔ دانشگاه اِی اند اِم تگزاس، در شمارهٔ بهار خود دو فارغالتحصیل را که از تحصیلات معماری خود پول درمیآورند معرفی کرده است که یکی از آنها معلم نیروی هوایی و دیگری مجسمهساز است.
بر اساس برآوردها فقط ۵۰ درصد از فارغالتحصیلان داخل حرفه میشوند و مجوز اشتغال معماری میگیرند. اگر این برآورد حقیقت داشته باشد نباید به فکر محدود کردن برنامهها یا آموزش معماری را بخوریم. برعکس، باید روشهایی پیدا کنیم که به دانشجویان معماری کمک دهیم چگونه مهارتهایی را که با مشقت به چنگ آوردهاند در رشتههای دیگر به کار ببرند. از سوی دیگر، مدارس و سازمانهای حرفهای معماری باید با گروههای حرفهای و صنایع دیگر شبکهای تشکیل دهند و آنها را از مهارتهای گسترده، خلاق و مشکلگشای مهندسان معمار کارآزموده آگاه سازند. شخص حتماً نباید مهندس معمار حرفهای دارای پروانهٔ اشتغال باشد.
یکی از منابع اطلاعاتی که برای کمک به فارغالتحصیلان آینده «آموزش دیده برای معماری» تهیه شده یک مجموعهٔ سمعی و بصری است که مؤسسهٔ امریکایی مهندسان معمار تهیه کرده است. این مجموعه که با عنوان رسمی «مشاغل در معماری» نام دارد، آن سوی معماری مشاغلی را در معماری منظرهسازی، طراحی داخلی، طراحی روشنایی، طراحی آکوستیک، ساختمان، طرحریزی شهری و منطقهای، پژوهش محیطی و رفتاری، و تاریخ معماری، نظریه و نقد مورد توجه قرار داده است. همانطور که در این فصل نتیجهگیری شده: «حرف آخر این است که کار ساختمان عرصهای است بس گسترده؛ و امکانات آن برای معماران بیشمار است.»
بنابراین، اگر بار دیگر آقا یا خانم جوانی نزد شما آمد تا دربارهٔ مهندس معمار شدن پرسوجو کند با اطمینان کامل او را به این کار تشویق کنید. ما به معماران زیادی احتیاج داریم که معمار نیستند. همانطور که اخیراً لسلی گَلِری وایزمن، از مؤسسهٔ تکنولوژی نیوجرسی اظهار داشته: «فارغالتحصیلان معماری مهارتهای پرقدرت مسئلهیابی و مسئلهگشایی مورد نیاز یک طراح را در اختیار دارند. اطمینان دارم که آنها به خوبی خواهند توانست با ابداع تعاریف جدیدی برای کار پراهمیت مهندسان معمار، که در چشمانداز اجتماعی فعالیت بشر و حوادث زندگی نقش پیدا میکند، شغل بیافرینند.»
اخبار
دانشجویان و اساتید فرانسوی در ایران
۲۸ فروردین ماه امسال یک گروه هشت نفری از دانشجویان و اساتید معماری فرانسه از دانشگاههای لاویلت و بلویل به ایران آمدند. هدف این گروه رولوهٔ خانههای سنتی اصفهان مربوط به دوران صفویه و قاجار به روش رولوهٔ جدید (ترسیم دقیق در هنگام اندازهگیری) بود. ظاهراً قرار است این طرحها در کتابی دربارهٔ خانههای سنتی اصفهان منتشر شود. این گروه ۸ تن از دانشجویان معماری دانشگاه تهران را همراهی میکردند و به مدت ۱۱ روز در اصفهان موفق به رولوه کردن نقشههای حدود ۲۳ خانه شدند (دانشجویان دانشگاه تهران در سال گذشته ۷ خانه از این ۲۳ خانه را رولوه کرده بودند).
نمایشگاههای نگارخانهٔ تهران
نگارخانهٔ تهران وابسته به دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال جاری نمایشگاههای زیر را برگزار کرده است (۹ صبح تا ۵ بعدازظهر روزهای شنبه الی چهارشنبه):
۱. نمایشگاه آثار نقاشی و مجسمههای نسیم مژده — از ۴ تا ۱۹ خردادماه
۲. نمایشگاه آثار نقاشی قدرتالله عاقلی — از ۵ تا ۱۹ خردادماه
۳. نمایشگاه «آن سوی خشت و گل، گذری به کویر و معماری به روایت تصویر» از سیمون آیوازیان — از ۲۰ خرداد تا ۳ تیرماه
۴. نمایشگاه آثار نقاشی رنگ روغن عزیز تابش — از ۶ تا ۲۷ تیرماه
۵. نمایشگاه عکس «سکوت» میثم مخملباف — از ۱ تا ۱۵ مهرماه
نگارخانهٔ تهران — دانشکدهٔ هنرهای زیبا، خیابان انقلاب، خیابان قدس، ضلع شرقی دانشگاه تهران
مسابقهٔ معماری در دانشگاه شهید بهشتی
در خردادماه امسال مهندسین مشاور آتک، مسابقهٔ طراحی مقدماتی (اسکیس) مرکز ورزشی را بین دانشجویان دانشکدهٔ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی برگزار کرد. داوران این مسابقه آقای مهندس جودت و آقای دکتر خاتمی از استادان دانشکده و آقای مهندس احمدیان از طرف مهندسین مشاور آتک بودند. در این مسابقه هیچ پروژهای به عنوان پروژهٔ اول شناخته نشد و آقای منوچهر عزیزپوروزیری، دانشجوی سال آخر معماری دانشگاه بینالمللی قزوین، به عنوان نفر دوم جایزهٔ نقدی مسابقه را دریافت کرد.
کارگاه ۴ قزوین
این کارگاه معماری که فعالیت خود را از خردادماه ۱۳۷۷ زیر نظر میراث فرهنگی قزوین به مدیریت خانم آتینا آغاز کرده شامل دو کارگاه (کارگاه پرزانته و کارگاه نقد و معماری) است. از فعالیتهای کارگاه ۴: برگزاری سمینار هویت و معماری و برگزاری یک اسکیس دانشجویی در آبانبار قزوین. کارگاه ۴ قزوین با همکاری آقای دکتر فلامکی بود. این کارگاه از ترم پاییز در نظر دارد که کارگاه مدلسازی و حجمشناسی نیز داشته باشد.
مهلت مسابقهٔ دانشجویی معمار: یادمان ایران ۱۴۰۰ — تا تاریخ آخر آبان ۱۳۷۷ تمدید میشود.
دومین کنگرهٔ سراسری دانشجویی: تاریخ برگزاری به ۲۰ تا ۲۳ فروردین ۱۳۷۸ تغییر یافته است. این کنگره در تخت جمشید برگزار میشود.