معماری بندر لافت، پژوهشکده عمارت خورشید

كوه صفة اصفهان •مدير طراحي: غلمرضا پاسبان حضرت •همكاران طراحي: مريم هوشور، شهرام آلبا •معمار منظر: فرهاد ابوالضياء، جليل كُر •زمين شناسي: آرش شريفي •خاك شناسي: شجاع الدين فلحي •مطالعات تاريخي: جواد مهدي زاده •تأسيسات مكانيكي: احمد حدادكاوه •تأسيسات الكتريكي: علي اصغر قهرماني سيويل: حسين حامد عظيمي •محاسبه: عباس فتوحي •تهية نقشه ها: -•سازه عبدالغفور رئوفي، محمد رهجو •نظارت: غلمرضا پاسبان حضرت )ناظر عالي(، هارميك خداقلي عراقي )هماهنگي(، داريوش ابوالضياء )مدير نظارت(، منوچهر شاهرخي )نظارت كارگاهي كوه صفه در جنوب اصفهان، به رودخانه و جلگة سرسبز زاينده رود و شهر اصفهان مشرف است. اين كوه از ديرباز محل تجمع و تفرج بوده و امروز نيز بخشي از آن به عنوان پارك كوهستاني كاركرد شهري يافته است. در سال هاي اخير اقداماتي نسنجيده و مغاير با وضع طبيعي منطقه به اين كوه آسيب هاي جدي وارد ساخته. از جمله: ايجاد جادة كمربندي در حدفاصل شمال كوه و شهر و قطع ارتباط اين دو منطقه؛ ايجاد جاده هاي داخلي در بدنة كوه؛ تصرف بخشي از اراضي و احداث ميدان تيراندازي تانك؛ اتصال آب زاينده رود براي ايجاد آبشار از بالي كوه؛ ايجاد پارك عمومي در بخشي از اراضي كه مشكلت زمين شناسي دارد. كوه مرتفع صفه شرايط استثنائي، جاذبه ها و امكانات طبيعي خاصي دارد. از جمله: وجود اشكال بديع و خيال انگيز در پيكرة كوه؛ دره ها، گردنه ها و قلل متعدد و متنوع؛ پارك شهري صفه در پايين كوه؛ آثار شاه دژ )قلعه ديو( بر بالي كوه؛ غارهاي زيبا و چشمه هاي سه گانه پاچنار، خاچيك و گل زرد در ميانه و بدنة كوه؛ ارتفاع مناسب و تنوع پستي و بلندي ها، براي فعاليت هاي ورزشي و تفريحي مثل پياده روي، تپه نوردي، كوهنوردي و سنگ نوردي ايده هاي كلي و راهبردي براي احيا و ساماندهي اين منطقه در سه سطح شكل گرفت: مقياس كلن )صفه و شهر(: پيوند مجدد شهر اصفهان و طبيعت صفه با انتقال جادة كمربندي به پشت )جنوب( كوه صفه؛ تغيير شكل كمربندي از بزرگراه به خيابان شهري؛ ايجاد ارتباط سبز بين دو طبيعت مهم اصفهان )صفه و زاينده رود( از طريق خيابان حكيم نظامي در قالب محور سبز جويباري )از كوه به رود(. مقياس مياني )اراضي صفه(: پهنه بندي اراضي پايكوهي و كوه ها برحسب ظرفيت هاي سرزمين و حفظ وضعيت طبيعي؛ تخصيص كاسة طبيعي جنوب هكتار به محيط زيست 200 شرقي كوه ها )محصور بين كوه ها( به مساحت حدود و حيات وحش )باغ وحش طبيعي(؛ تغيير كاربري نظامي )ميدان مشق تيراندازي تانك( به كاربري هاي گردشگري ـ پذيرايي با مشاركت ارتش؛ احياي قلعة شاه دژ بر بالي صفه، در قالب موزة تاريخي ـ نظامي و مجموعة فرهنگي؛ تغيير محل تله كابين براي جلوگيري از تخريب طبيعت و استقرار آن در سمت غرب در زيردست قله؛ ايجاد تسهيلت و تجهيزات براي حضور شبانة مردم بر فراز صفه و نظارة شهر اصفهان )باغ شب(؛ تبديل جادة كمربندي جديد در جنوب كوه به محور سبز؛ ايجاد تسهيلت پذيرايي در نقاط متناسب با طبيعت در پرديس موجود و توسعة آن. مقياس خرد )طرح هاي اجرايي(: تهية طرح توسعة پارك كنوني در انطباق با شرايط طبيعي و ظرفيت اراضي؛ احياي چشمه هاي پاچنار، خاچيك و چشمه زرد و ايجاد ارتباط متناسب بين آن ها؛ احداث يك مجموعه به عنوان خانة زاگرس در طبيعت كوهستان؛ ساماندهي محورهاي ايجاد شده در دامنة كوه و ترسيم خرابي ها و خسارت هاي وارده به طبيعت. Kouh Soffe, Isfahan •Design manager: Gholamreza Pasban Hazrat •Design associates: Maryam Houshvar, Shahram Alba •Landscape architects: Farhad Abolzia, Jalil Kor •Geology: Arash Sharifi •Pedology: Shojaeddin Fallahi •Historical Studies: Javad Mehdizadeh •Mechanical: Ahmad Hadad Kaveh •Electrical: Aliasghar Ghahremani •Structure-Civil: Hossein Hamed Azimi •Estimate: Abbas Fotouhi •Plan: Abdolghafor Raoufi, Mo- hammad Rahjou •Supervisors: Gholamreza Pasban Hazrat, Harmik Khodagholi Araghi, Daryoush Abolzia, Manouchehr Shahrokhi (قسمتي از مسير ارتباطي مشجر از چشمة پاچنار به شهر )از كوه به رود قسمتي از مجموعة پذيرايي زاگرس قطع ارتباط شهر و باغ هاي هزار جريب توسط بزرگراه و كاربري هاي نظامي

\\n

دو پروژه از مهندسان مشاور سطح و صنعت TWO PROJECTS, SATH-O-SANAT INDUSTRIAL & CIVIL CONSULTANTS مركز تحقيقات فرآوري مواد معدني ايران •محل اجرا: شهرك تحقيقاتي كاوش •كارفرما: وزارت صنايع و معادن •تاريخ ميليارد ريال 45 : هزار مترمربع •برآورد هزينه35 : •زيربناي كل1371 :طراحي (1371) كيلومتري غرب تهران و در مسير آزادراه60 مهم ترين اهداف اين مركز، در كرج ـ قزوين، انجام تحقيقات فرآوري مواد معدني در دو مقياس آزمايشگاهي و نيمه صنعتي، بهينه سازي فرآيندهاي فرآوري و همچنين انجام مطالعات كاني شناسي و شيميايي روي نمونه هاي اكتشافي، معدني و كانه آرايي است. هزار مترمربع در زميني به وسعت 35 اين مركز تحقيقات با زيربناي كلي مترمربع، يك 7500 هكتار، از يك مجموعة اداري و آزمايشگاهي با زيربناي8 مترمربع و فضاهاي9800 مجموعه ساختمان خردايش و پايلوت با زيربناي خدماتي ـ تأسيساتي، انبارها و حوضچه هاي پساب آزمايش ها تشكيل شده است. مركز تحقيقات فرآوري مواد معدني ايران چهار بخش آزمايشگاهي دارد: كاني شناسي؛ شيمي؛ محيط زيست، ايمني و بهداشت حرفه اي و آزمايشگاه فرآوري. علوه بر اين ها يك واحد پايلوت فرآوري مواد معدني با ظرفيت دو تن در ساعت و يك واحد نگهداري و تعمير در محل مركز احداث و راه اندازي شده است. پايلوت به ترتيبي طراحي و تجهيز شده كه تغيير وضعيت و آرايش تجهيزات براي آزمايش هاي مختلف ممكن باشد. Iranian Mineral Processing Research Centre •Client: Ministry of Industries & Mines •Design date: 1992 •Total built area: 35000 m2 •Cost estimate: 45000000000 Rials (1992)

\\n

پژوهشگاه مواد و انرژي •محل اجرا: مشكين آباد •كارفرما: وزارت علوم، تحقيقات و فناوري •تاريخ 20 : هزار مترمربع •برآورد هزينه28 : •زيربناي كل1370 :طراحي (1370) ميليارد ريال اين مجموعة پژوهشي ـ آموزشي، در منطقة مشكين آباد در فاصلة هشت كيلومتري در گروه مهندسان آراتا )فرخ اصالت، بهمن بهروش، 1355-56 كرج، در سال هاي محمود دادمنش و عليرضا خورشيديان(، كه پس از انقلب به سطح و صنعت تغيير مترمربع 8700 نام يافت، طراحي شده است. بخش پژوهشي با زيربنايي در حدود 300 واحد همسان كه هر واحد شامل آزمايشگاه )با حدود16 تركيبى است از مترمربع مساحت( و دفاتر كار پژوهشگران در كنار آن است. اين آزمايشگاه ها با توجه به پيش بيني مسير پيادة خدمت رساني در زير و شبكة تأسيسات زيربنايي مدولر در داخل آن ها امكان پاسخگويي به عملكردهاي مختلف پژوهشي و تغيير كاربري را بر حسب نياز دارند. مترمربع، يك سالن اجتماعات 6100 بخش آموزشي و اداري با زيربناي نفر، دو سالن سمينار، سه كلس درس و يك كتابخانه را با 500 با گنجايش مترمربع در دو طبقه دربرمي گيرد. احداث فاز اول اين پروژه با 1400 زيربناي هزار مترمربع، شامل قسمت اداري و هفت واحد آزمايشگاهي از 10 زيربناي به بهره برداري رسيد.1361 شروع شد و در سال1356 سال تا 1370 طراحي معماري داخلي و نظارت بر اجراي فاز دوم پروژه، از سال ، نيز بر عهدة مهندسان مشاور سطح و صنعت بوده است.1380 سال Materials & Energy Research Centre •Client: Ministry of Science, Research & Technology •De- sign date: 1991 •Total built area: 28000 m2 •Cost estimate: 20000000000 Rials (1991)

\\n

معمارى بندر لفت پژوهشكدة عمارت خورشيدEMARAT-E KHORSHID RESEARCH CENTER ARCHITECTURE IN LOFT معرفى لفت بندر تاريخى لفت يكى از قديمى ترين سكونتگاه هاى جزيرة قشم، تركيب بي نظيري از پديده هاى طبيعى و دست ساخته هاى انسان است كه در شمال غربى جزيره و در يكي از پيش آمدگى هاي خشكى )دماغه( واقع شده. لفت يكى از مراكز جمعيتى دهستان سلخ در شهرستان قشم در استان هرمزگان است كه به لحاظ اقليمى در منطقة گرم و خيلى مرطوب با ميانگين درجه سانتى گراد واقع شده. سابقة سكونت در اين 26 سالنه درجه حرارت منطقه، به روزگار قبل از اسلم و احتمالً به دورة ماد مي رسد. بافت تاريخى وجود منابع آب شيرين )چاه هاى تل و آب انبارهاى موجود در منطقه(، مسيرهاى ارتباط دريايى و صنعت دريانوردى، منابع طبيعى ارزشمند نظير جنگل هاى حرا، موقعيت استراتژيك مناسب و نزديكى به خاك ايران، محفوظ بودن از طوفان هاى دريايى و وجود بادهاى موسمى احتمالً از عوامل شكل گيري لفت بوده اند. لفت به صورت خطى در كنار ساحل امتداد يافته است. در شكل گيري اين ساختار دو عامل اساسى نقشى تعيين كننده داشته اند: توپوگرافى: در شرق بافت كهن لفت، تپه اى به نام كوه شهر به موازات متر از آن وجود دارد كه لفت در 170 خط ساحلى و با فاصله اى در حدود دامنة آن واقع شده، و امتداد آن در راستاى شمال غربى ـ جنوب شرقى به محدود شدن توسعه در اين محور انجاميده است. امتداد ساحلى: اقتصاد مبتنى بر صنعت دريانوردى و مشاغل وابسته به آن و نياز به بهره گيري حداكثري از وزش نسيم دريا ساكنان لفت را واداشته كه خانه هاى خود را در كمترين فاصله با دريا بسازند. در نتيجه لفت ساختارى كشيده يافته كه در ساختارهاى زيرمجموعة آن نيز تداوم يافته. به عبارت ديگر، در اين ساختار خطى وجود محورى طولى به عنوان شريان اصلى ضرورى بوده، اما دسترسى هاي عمود بر اين شريان به منزلة دسترسى هاى فرعى، به صورتي نامنظم لفت را شكل داده اند. وجود شريان هاى نامنظم معابر در بخش هاى جنوبى گواه استقرار هستة اولية لفت در اين بخش است. با حركت در امتداد معابر در جهت شمال از شدت اين بى نظمى كاسته مي شود و شبكة معابر ساختاري منسجم تر مي يابند. وجود بدنه هاى صخره اى، كف نفوذناپذير و توپوگرافى زمين، كاسه اى طبيعى و مخزنى براى جمع آورى آب هاى سطحى ناشى از باران هاى سيل آسا در لفت به وجود آورده. گرماى طاقت فرسا و تبخير شديد ساكنان منطقه را وادار به حفر چاه هايي در دل اين مخزن براي ذخيرة آب كرده، كه چاه هاي تل آب( نام دارند. عمق اين چاه ها كه تماماً در دل سنگ حفر شده اند +)تل آو: تل حلقه است. 366 ،سه تا شش متر و تعدادشان به تعداد روزهاي سال كبيسه ظاهراً مردم در هر روز از سال دهانة يكى از آن ها را باز و از آب آن استفاده حلقه 60 مى كرده اند. اغلب اين چاه ها امروز از گل ولى پر شده اند و تنها حدود سال اخير از زير 2 حلقه در30از آن ها قابل استفاده اند، كه از اين ميان حدود The historic port of Loft is one of the oldest inhabited areas in the island of Qeshm. Its history extends to before Islam, most probably to the Median Empire. Some of the most important factors in the formation of the this port are: freshwater sources, sea routes and seafaring industry, natural resources as such seeforrests, proximity to Iran’s mainland, being protected from hurricanes, and having seasonal winds. Influenced by the climate and local building materials, the architecture of Loft has particular characteristics: • The fabric of the village of Loft is a composite made up of individual neighboring units, that are all simple, one-story, and inward facing. Their porches are larger than those of other regions of Iran, because for half the year they function as a multipurpose space for many daily activities. These porches have been built in such a way as to take full advantage of the breeze. • Most habitable rooms, including the wind tower room, parlor, living room, bedroom, pantry, kitchen, and restrooms, are built directly behind the porch. The wind tower room plays an impor- tant climatic function, and in this region, it is the most pleasant room during the day. It is a place for the family to gather, or rest. Because of its flooring, wainscot paintings, and ornamentation, this room is differentiated from all the other spaces of the house. • The wind tower of Loft are either two, or four-sided and are often located in one of the corners of the house. To draw in more wind, two-sided wind tower face northeast to southwest, while four-sided ones can draw in the wind from all directions. Compared to the wind tower of central Iran, the ones here are larger while shorter in height. Their external form has three sections: façade, opening, and ornamentations over the inlets. There are three types of four-sided wind tower: single-inlet, double-inlet, and triple-inlet, where the single ones are the shortest, and the triple ones the tallest. • The mosques in Loft have distinct characteristics including the division of the overall space to summer and winterShabestans, wood coverings, simple ornamentation, a pure spatial design, and use of tall, single minarets. Due to the particular religious and cul- tural beliefs of the region, unlike most mosques in Iran, the ones in Loft do not have a space designated for women. • The building ornaments in Loft are of two types. 1) Façade ornaments are often layered onto one another and have simple and diverse shapes. 2) The wind tower have more elaborate ornamentations of geometric patterns, splines or curves similar to primitive eslimis, patterns of stars, moon crescents, and suns, as well as simple crenation. These simple and often irregular patterns imply a primitivism that is at the same time original and pure. The ornaments are mostly made of plaster in combination with wood and brick facades. Every so often one can also see newer materi- als such as cement and concrete blocks. • The structural system here is flat beams over columns or load bearing walls, although there are also instances of arched structural systems with materials such as stone or plaster (i.e. the Portuguese Castle or the Naderi Fortress). • Foundations in Loft were constructed by removing a thin layer of soil and laying groundwork of stone without any excavation; a tradition that is still common today even though nowadays cement mortar has replaced mud mortar. The main reason for this type of foundation in Qeshm and Loft is the hard rock soil of the region and its typical one-story construction. پروژه لفت پروژه لفت

\\n

( مسجد جامع رسول اكرم )ص-1 قلعة پرتقالي ها-2 چاه هاي تل-3 ( آب انبار اصلي )بركه-4 بانك-5 كارگاه لنج سازي-6 ( مسجد اميرالمؤمنين )ع-7 پاسگاه-8 مدرسة راهنمايي-9 ( مسجد امام شافعي )ره-10 مدرسة ابتدايي-11 ( مخابرات )هواسنجي، باران سنجي-12 قبرستان-13 مدرسة راهنمايي و دبيرستان-14 زمين فوتبال خاكي-15 آب انبار فرعي-16 خانة بهداشت و مركز بهداشت-17 ( مسجد ابوبكر صديق )ره-18 بقاياي قلعة قديمي لفت-19 ( مسجد عمر ابن خطاب )ره-20 ( مسجد حسنين )ع-21 ( مسجد عثمان ذي نورالدين )ره-22 پايگاه بسيج-23 سيستم تأمين آب بافت جديد بافت قديم دسترسي پياده )اصلي و فرعي( دسترسي سواره معماري بندر لفت، كار گروهي دانشجويان دانشگاه تهران همياران پروژة لفت: همكاران معمار: كامران افشار نادري، محمدرضا قانعي، آرماند درور )سهامداران معمار(، اعضاي تحريرية معمار )فرامرز پارسي، زهره بزرگ نيا، محمد محمدزاده، آزيتا ايزدي، مهدي عليزاده( معماران: • مهندسان مشاور باوند )ايرج كلنتري( • مهندسان مشاور توان )منوچهر شكوفي( • دفتر معماري دنو )فرامرز شريفي، حسن تاج الدين( • مهندسان مشاور همگروه )فرزد روزپي( • مهندسان مشاور هفت شهر آريا )مهرداد هاشم زاده همايوني( • مهندسان مشاور شارستان )بهروز احمدي( • دفتر حركت سيال )رضا دانشمير، كاترين اسپيريدونف( • بابك شكوفي • عليرضا تغابني • بهرام شكوهيان • محمد مجيدي • فرهاد احمدي شركت ها: • سوپرپايپ اينترنشنال • سازه هاي پارچه اي ديبا • آورده هاي چوبي كارينا • آورده هاي ساختماني بنا • احمد زهادي )مجلة معماري و ساختمان(

\\n

متر12 خاك بيرون آورده شده اند. آب انبار مركزى )حجمى استوانه اى به قطر متر با پوشش قوسى( نيز در كنار مجموعة چاه هاي تل 8/5 و ارتفاع مخزن احداث شده. روند توسعة لفت را مي توان به سه دوره تقسيم كرد: اول، بافت تاريخى روستا شامل هستة اوليه و بخش متأخر كه در حدفاصل كوه شهر و دريا و در متر و طول تقريبى يك كيلومتر 170 امتداد خط ساحلى با عرض متوسط شكل گرفته است. دوم، ساخت وسازهاى جديد در جنوب شرقى به صورت پراكنده در دامنة تپه ها و زمين هاى مسطح اطراف كه به توسعة اصلى روستا در بخش لفت جديد جهت داده و سوم، ساخت وسازهاى بخش شمال به صورتي محدودتر و با پراكندگى بيشتر در شيب تپه ماهورها. دو بخش جديد و قديم لفت سيماى عمومى متمايزى دارند. مشخصه هاي بارز بافت تاريخى عبارت اند از: • ساختار خطى و سازماندهى محورى بافت در راستاى خط ساحلى و جهت گيرى فضاهاى مسكونى رو به دريا. • بافت نيمه متراكم فضاى شهرى براي بهره گيري از كوران هوا، كه در مقايسه با بافت هاى تاريخى مناطق گرم و خشك گشودگى بيشترى دارد. • رنگ اخرايى غالب در سيماى كلى سكونتگاه ها )بدنة بناهاي مذهبي سفيدرنگ است(. • چشم انداز منحصربه فردي كه از تركيب حجم عمودي بادگيرهاى بلند و گسترة دريا شكل گرفته. • عرض نسبتاً كم معابر و ساختار ارگانيك بافت ساختار معمارى بافت روستاي لفت متشكل از مجموعه اى از واحدهاى همسايگي است. اين واحدها، سكونتگاه هاى نيمه درون گرا و يك طبقه اى هستند كه چيدمان فضايى ساده اى دارند. واحدهاى مسكونى لفت خانه هاى تك ايوانه يا دوايوانه اى هستند كه به ترتيب يك يا دو ضلع از حياط مركزى را اشغال كرده اند. ايوان اين خانه ها از نمونه هاي مشابه در ساير نواحى ايران بزرگ تر و مهم ترند. در فصول گرم، يعني حدود نيمى از سال، ايوان كانون اغلب فعاليت هاى روزمره است )هرچند امروز با ورود تأسيسات سرمايشى جديد، اين ايوان ها دستخوش تغييرات كالبدى فراواني شده و كاربرد اقليمى خويش را تا حد زيادى از دست داده اند(. جهت استقرار ايوان اصلى شمال شرقي ـ جنوب شرقي، با دامنة تغييري در درجه چنان است كه بهره مندى حداكثري از باد مطلوب را ممكن 30 حدود مي كند. اين ايوان ها طاق هاى قابى تخت و ساده اى )معمولً با سه تا پنج قاب( هستند كه نمايى هماهنگ به جبهة اصلى بنا بخشيده اند. آب انبار چاه هاي تل Water storage Talla wells

\\n

31 خانة شمارة31 نماى شرقى )رو به معبر اصلى(، خانة شمارة 36 خانة شمارة 42 خانة شمارة 31 ، خانة شمارةA-A مقطع 36 ، خانة شمارةD-D مقطع 42 ، خانة شمارةE-E مقطع42 ، خانة شمارةF-F مقطع 31 ، خانة شمارةB-B مقطع 36 ، خانة شمارةC-C مقطع طرح شماتيك واحد مسكوني و موقعيت استقرار ايوان نسبت به جهات جغرافيايي Deployment of Ivan according to geographical direction بخشي از واحدهاي همسايگي همجوار با مسجد ابوبكر به عنوان حوزة اصلي مطالعه

\\n

حياط مركزى به عنوان كانون سازماندهى فضا، برخلف خانه هاى مسكونى فلت مركزى كه عموماً ساختارى مستطيلى و منظم دارند، فضايى چندضلعى و غيرمنظم براساس نحوة استقرار عناصر فضايى خانه است. مهم ترين عناصر كالبدى ورودى عبارت اند از: سردر، لنگه، پله و سطح شيب دار. سردر اغلب حجم بيرون زده و گاه فرونشسته اى است كه در ديوار بيرونى ايجاد شده. برخى سردرها مفصل اند و پله، درگاه، سطح شيب دار و پيرنشين دارند. اتاق هايى با عمق سه متر معمولً در پشت ايوان ساخته شده اند كه عبارت اند از اتاق بادگير، اتاق مجلسى، اتاق هاى نشيمن و خواب، آشپزخانه، انبارى و سرويس هاى بهداشتى )گفتني است كه به دليل بال بودن عمق آب هاى تحت الرضى در اين منطقه فضاهاى زيرزمينى وجود ندارد(. اتاق ها ـ غير از اتاق بادگيرـ الگويى ساده و مستطيلى دارند كه به منظور بهره گيرى حداكثرى از فضا، سهولت اجراى سطوح گچى و تنوع بصرى، طاقچه هايى در آن تعبيه شده است. اتاق بادگير به خاطر عملكرد اقليمى قابل توجه اش، نسبت به ساير فضاها، جايگاه مهم تري دارد. اتاق زير بادگير مطلوب ترين فضاى خانه در طول روز و محلي است براى استراحت يا جمع شدن اعضاى خانواده، يا اتاق مهمان. سطح زيرين تيغه هاى بادگير پايين تر از سقف اتاق است و كانال بادگير اغلب روى بخشى از اتاق قرار مى گيرد. اين اتاق به واسطة كفپوش، نقاشى ازاره ها و تزئين رف ها از ديگر اتاق ها كاملً متمايز است.

\\n

.بادگيرها اغلب برحسب تعداد دهانه ها و چشمه ها تقسيم مي شوند بادگيرهاى دوطرفه و چهارطرفه دو گونة عمومى اند كه در يكى از كنج هاى واحد مسكونى قرار گرفته اند. براي مكش بيشتر هوا بادگيرهاي دوطرفه جهت شمال شرقى ـ جنوب غربى دارند، درحالى كه بادگيرهاى چهارطرفه از همة چهار جهت اصلى قابليت مكش دارند. متر قرار گرفته اند ـ جز در 3×3 بادگيرهاى لفت ـ كه عموماً در زمينة يك مورد پوشش مسطح دارند و در قياس با بادگيرهاى فلت مركزى ايران حجيم ترند و ارتفاع كمترى دارند. شكل خارجى بادگيرها به سه بخش پوشش، دهانه و تزئينات باليى چشمه ها تقسيم مى شود. بادگيرهاى چهارطرفه از نظر شكل سه نوع اند: تك چشمه اى، دوچشمه اى و سه چشمه اى. بادگيرهاى تك چشمه اى، كوتاه ترين و بادگيرهاى سه چشمه اى بلندترين اند. بادگيرهاى چهارطرفة دو و سه چشمه اى در قياس با نمونه هاى دو و يا سه طرفه تزئينات بيشترى دارند. در معماري لفت معمولً تزئينات به بادگيرها و در ورودى خانه ها منحصر بوده و در داخل بنا تزئينات چندانى به چشم نمى خورد. علوه بر تزئينات با گچ، بدنه هاى ساختمان با اندود گچى و قسمت هايى نيز با كاهگل پوشانده شده اند. عدم دسترسى به چوب اهالي را مجبور كرده ساختمان ها را با مصالحي چون سنگ هاى مرجانى در دسترس با جرم حرارتى بال بسازند. پوشش سقف ها از چوب چندل است كه روى آن را با كاهگل پوشانده اند. تزئينات تزئينات معمارى در بناهاي بافت تاريخى لفت را مى توان به دو دستة عمده تقسيم كرد: تزئينات بدنة بناها و تزئينات درها و پنجره ها. تزئينات بدنه ها كه اغلب روى بادگيرها و يا لبة ديوارها كار شده اند، اشكالي ساده و متنوع اند كه با الهام از تزئينات معمول در حوزه هاى همجوار و مناطق هم فرهنگ پديد آمده اند. ساختار بادگيرها متأثر از بادگيرهاي فلت ايران، اما تزئينات آن ها با فرهنگ و اقليم بومي متناسب اند. نقوش هندسى و منحنى هايى شبيه به اسليمى هاى بسيار ابتدايى، نقوش ستاره و هلل ماه، نقوش شمسه مانند و كنگره هاى ساده از جملة اين تزئينات اند. سقف بادگيرها در مواردى مزين به نقوشى است كه حالتى افراشته و رو به بال دارند. اغلب اين تزئينات تحت تأثير هنر شمال آفريقا، شبه قارة هند و البته فلت ايران اند. قوس هاى تزئينى كه ترسيمى خطى از گنبدهاى اسلمى و هندى

\n