عمارت دهدشتی در محله کوتی، در بافت قدیم بوشهر واقع شده است. این بنا به درخواست غلامحسین دهدشتی که تاجر روغن بود و شبکه گسترده بازرگانی با بریتانیا، هندوستان و آلمان را اداره میکرد، ساخته شده است.
برخلاف بیشتر عمارتهای قدیم بوشهر که دو طبقه و به ندرت سه طبقه هستند، عمارت دهدشتی در چهار طبقه — یک طبقه زیرزمین — بنا شده، و به لحاظ معماری اهمیت خاصی دارد.
مثل سایر عمارتهای بوشهر، پیها و دیوارهای باربر در داخل و خارج از سنگ مرجان ساخته شده که در مقابل فشار و رطوبت بسیار مقاوم است، به لحاظ حرارتی و صوتی نیز عایق خوبی است. سنگ مرجان از معادنی نزدیک به بوشهر استخراج میشده و حمل آن ساده و ارزان بوده است. در پیسازی و دیوارچینیها از ملات گچ استفاده شده که در آب و هواهای گرم و مرطوب پاسخ خوبی داده است.
درها و پنجرهها از چوب ساج و چندل، و سقفها با تیرهای صندل، بوریا و تختهکوبی ساخته شدهاند، و به فضای درون ساختمان لطافت و زیبایی خاصی بخشیدهاند. چوب اضافه بر جذابیتی که دارد به لحاظ حرارتی نیز بسیار مناسب است، حرارت را به کندی انتقال میدهد و حرارتی را که در طول روز کسب میکند با وزش نسیم در شب از دست میدهد.
قابهای گچی با نقش و نگار درها و پنجره را قاب گرفتهاند، عمارت ارسیهای زیبایی با گرهچینی دارد که نور رنگین آنها فضای داخل را تلطیف میکند.
یکی از ویژگی خاص این بنا، سقفنگاری اتاق پذیرایی آن است؛ نقاشی رنگ و روغن به سبک اروپایی، که به نوبه خود تأثیر اروپاییان بر هنر و معماری بوشهر را نشان میدهد.
معماری شهر — که مبتنی بر کوچههای باریک و خمیده و ساختمانهای مرتفع دو سوی آنها است — جریان باد و نسیم را تقویت میکند، و معماری بنا که شامل بازشوهای متعدد او به کوچه است باعث میشود متوسط دما و میزان رطوبت بسیار کمتر از محیط بیرون باشد.
در نمای خارجی این بنا، مثل سایر عمارتهای بافت قدیمی، از رنگهای روشن استفاده شده که در زیر تابش تند آفتاب حرارت کمتری را جذب میکند. و در داخل شبکهای از پنجرههای روبهروی هم و رو به حیاط مرکزی به کوران هوا راه میدهند.
فضاهای نیمهباز پیرامون اتاقها و فضای طارمه و سایبانهای افقی و عمودی، سایههای گستردهتری را فراهم میکنند.
۱. اسناد تجاری بسیاری در این خانه یافت شده که قدمت برخی تمبرهای آن به ۲۰۰ سال قبل برمیگردد.
