«انّا کلّ شیءٍ خلقناه بقدر» ما همه چیز را به اندازه و حد و هندسهای که از آن تجاوز نمیکند آفریدیم.
از خصوصیات دنیای امروز تلاش پیگیر انسان برای بهتر زیستن است؛ از همین رو دائماً به دنبال کالاهای با کیفیت برتر، زیباتر و همراه با خدمات پس از فروش به صورت یک مجموعه کامل است. با افزایش جمعیت، نیاز به مسکن، بیمارستان، مدرسه، ادارات و انواع دیگر ساختمان افزایش مییابد. از نیازهای اساسی هر ساختمان «در» و پنجره مناسب، زیبا و بادوام است. علیرغم آنکه صنعت تولید مصالح و لوازم ساختمانی، از جمله «در» و پنجره روز به روز پیشرفت کرده و هر روز مشخصات فنی و ظاهری جدیدی را به دنیای مهندسی عرضه میکند، اما شناخت امروزی جامعه و حتی مهندسان ما از این تحولات بسیار اندک است. نبود یک شبکه متمرکز اطلاعرسانی صنعت ساختمان از دلایل اساسی این امر به شمار میرود. اختصاص یک بخش دائمی و جداگانه در مجله معمار با نام «ساخت و صنعت» و ایجاد قسمت مکملی تحت عنوان «اطلاعرسانی صنعت ساختمان» کمک شایانی به بالا رفتن سطح اطلاعات جامعه مهندسی کشور در زمینه مشخصات فنی و اجرائی محصولات مختلف میکند و آنها را در انتخاب بهترینها یاری میدهد.
شرکت تنود امیدوار است با سعی و کوشش مهندسان و ارگانهای ذیربط، استانداردکردن ابعاد «در» و پنجره در صنعت ساختمان ایران تحقق پیدا کند و برای جلب توجه نسبت به اهمیت این امر نکاتی را در باب اهمیت استانداردکردن ابعاد در و پنجره در زیر مطرح میکند:
تولید یک دستگاه «در» کامل شامل چهارچوب و لنگه در به چهار طریق زیر صورت میگیرد:
۱. چهارچوب و لنگه در آهنی، معمولاً در کارگاه یا کارخانه تولید «در» و پنجره آهنی بر طبق اندازههای مورد سفارش که متعدد و متنوع است، ساخته میشود.
۲. چهارچوب و «در» آلومینیومی در کارگاه تولید محصولات آلومینیوم بر طبق ابعاد سفارش تولید میشود.
۳. چهارچوب و «در» چوبی در کارگاه نجاری یا کارخانه صنایع چوب و مطابق ابعاد مورد درخواست تولید میشود.
۴. چهارچوب فلزی و «در» چوبی به دلیل متفاوت بودن مواد اولیه آنها، معمولاً به صورت جداگانه و در دو مرحله و مکان جدا از هم تولید میشوند. ابتدا چهارچوب فلزی در کارگاه یا کارخانههای تولید چهارچوب ساخته شده و پس از آن طبق اندازه چهارچوب، تولید «در» انجام میگیرد.
در ایران از روش چهارم بیشتر استفاده میشود که مشکلات زیادی را در بر دارد. تدوین و اجرای استاندارد ابعاد پیشاپیش از به وجود آمدن بسیاری از این مشکلات جلوگیری میکند.
استانداردکردن «در» و پنجره دو جنبه دارد: اول، استانداردکردن ابعاد «در» و پنجره از لحاظ ارتفاع، عرض و غیره؛ و دوم، استانداردکردن کیفیت و مشخصات «در» و مواد به کار رفته و کاربرد «در» و پنجره. در این بحث جنبه اول، یعنی استانداردکردن ابعاد، مد نظر است که بسیاری از مشکلات در این صنعت را حل میکند. استانداردکردن ابعاد مزایای بسیاری دارد که به تعدادی از آنها اشاره میکنیم:
- با استانداردکردن ابعاد چهارچوب، پروفیل چهارچوب در در طولهایی تولید میشود که کمترین ضایعات را دارد.
- چهارچوب استاندارد برای تمام مصرفکنندگان یکسان است و برای تولید نیازی به سفارش نیست.
- با استانداردشدن ارتفاع، محل نصب لولاها و چاک زبانه قفل، امکان جاسازی آن در زمان تولید چهارچوب میسر میشود.
- سفتکاری و بنایی با رعایت ارتفاع و عرض استاندارد انجام میشود.
- تولید مواد اولیه «در» مطابق با الزامات ابعاد استاندارد صورت میگیرد.
- تولید لنگه در مطابق با ابعاد استاندارد چهارچوب (بدون نیاز به اندازهگیری مجدد) صورت میگیرد.
- نصب درها روی چهارچوب با توجه به ابعاد استاندارد قرارگیری لولاها و چاک زبانه قفل، بدون مشکل و در اسرع وقت انجام میشود.
استانداردسازی ابعاد «در» و چهارچوب زمان مورد نیاز برای طراحی، تولید و نصب را کاهش میدهد. استانداردکردن ابعاد در و پنجره امکان تولید انبوه را فراهم میآورد که در آن میتوان درصدی از هزینهها را کم و در نتیجه قیمت تمامشده را پایین آورد.
ارتباط از تولیدکننده تا نصّاب به گونهای است که اندازه «در» محکوم به اندازه چهارچوب، اندازه چهارچوب محکوم به اندازه محل قرارگیری آن، اندازه این محل محکوم به طرح مهندس معمار و طرح مهندس معمار نیز از خواستههای غیراستاندارد کارفرما تبعیت میکند. اما در صورت استانداردسازی ابعاد، همگی ملزم به پیروی از نظم منطقی واحدی میگردند.
با توجه به مطالب فوق، مهمترین نتایج استانداردسازی عبارتند از: کمکردن ضایعات، صرفهجویی در وقت، پایین آمدن هزینهها و نهایتاً کارآیی بیشتر در تولید.
شرکت تنود از سالهای اولیه فعالیت خود اقدام به استانداردکردن ابعاد چهارچوب و «در»های تولیدی خود کرد که مورد استقبال مهندسان و شرکتهای ساختمانی قرار گرفت. مبنای تدوین این استاندارد عبارت است از یک متر طول تقسیم بر ده، یعنی دامنه تغییرات ابعاد شروع با ده سانتیمتر است. استاندارد ارتفاع چهارچوب ۲۱۰ سانتیمتر از روی چهارچوب تا روی کف تمامشده و استاندارد عرض پشت تا پشت چهارچوب به صورت ۶۰-۷۰-۸۰-۹۰-۱۰۰-۱۱۰ سانتیمتر و غیره است.
استانداردسازی ابعاد در و پنجره نیازمند همکاری همگانی و پشتیبانی و حمایت ارگانهای ذیربط از قبیل مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت صنایع، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، شهرداریها، مهندسان مشاور، شرکتهای ساختمانی و در نهایت شرکتهای تولیدکننده «در» و چهارچوب است.