از انجمن آرشیتکتهای دیپلمه تا جامعه مهندسان معمار ایران
جامعه مهندسان معمار ایران یا به طور رسمی جامعه مهندسان مشاور معمار ایران از سابقهای دیرینه برخوردار است. هرچند این نهاد در شش سال اخیر فعالیت رسمی نداشته، کمتر کسی در جامعه حرفهای معماری و شهرسازی ایران است که با آن آشنا نباشد.
ریشههای این جامعه به گروهی بازمیگردد که در دهه ۱۳۴۰ با نام «انجمن آرشیتکتهای دیپلمه» شکل گرفت. اعضای مؤسس که عمدتاً تحصیلکرده خارج از کشور بودند، به ویژه از فرانسه و بلژیک، از چهرههای شاخصی بودند که در توسعه معماری مدرن ایران نقش داشتند.
در سال ۱۳۴۶ انجمن اساسنامه رسمی خود را دریافت کرد و فعالیتهایش را آغاز نمود. فعالیتهای آن شامل برگزاری سخنرانیها، نمایشگاهها و گردهماییهای حرفهای بود که سهم بسزایی در گفتمان معماری ایران داشت.
تحول از انجمن آرشیتکتهای دیپلمه به جامعه مهندسان مشاور معمار بازتابدهنده حرفهایسازی گستردهتر این حوزه بود. در دهه ۱۳۵۰ دامنه فعالیت معماری در ایران بهواسطه درآمدهای نفتی و برنامههای توسعه جاهطلبانه بسیار گسترش یافت.
پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ جامعه دستخوش تغییرات اساسی شد. تحولات سیاسی بر تمامی سازمانهای حرفهای تأثیر گذاشت و جامعه میبایست در عرصه پیچیده فعالیت تحت نظام سیاسی جدید مسیر خود را بیابد. با وجود این چالشها، جامعه رسالت خود در حمایت از حرفه معماری را ادامه داد.
انتخابات درون جامعه به رویدادهای مهمی در جامعه معماری تبدیل شد. این انتخابات نهتنها بازتابدهنده مباحث حرفهای بود بلکه جریانهای اجتماعی و سیاسی گستردهتری را در جامعه ایران منعکس میکرد.
در سالهای اخیر جامعه با چالشهای تازهای روبهرو شده است: گسترش ساختوساز بدون نظارت کافی معماری، فرسایش استانداردهای حرفهای و پرسش از چگونگی حفظ کیفیت در عصر شهرنشینی سریع. آنچه این تاریخچه را امروز بهویژه مرتبط میسازد مسئله هویت حرفهای است. در حالی که حرفه معماری در ایران به تحول خود ادامه میدهد، جامعه یکی از معدود نهادهایی است که میتواند صدای جمعی معماران باشد.