خانه رامسر — چشمانداز از تراس شرقی به سوی ایوان سرپوشیده طبقه همکف
فرامرز شریفی به سال ۱۳۱۵ در تهران به دنیا آمد. در سال ۱۳۳۴ وارد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و طی شش سال شاگردی در آتلیه سیحون — که بهترین درس هر سال سفر مطالعاتی با استاد سیحون بود — فارغالتحصیل شد. او از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۷۲ در چارچوب مهندسان مشاور معماری و از سال ۱۳۷۲ تاکنون به صورت شخصی در حرفه معماری مشغول فعالیت جدی و مستمر بودهاست.
مهندس شریفی از معماران با تجربه و صاحبنام در عرصه طراحی و ساخت خانه است و تمامی کارهای او سفارشهای مستقیم کارفرمایان خصوصی است که خواهان خانههایی هستند که علاوه بر برخورداری از امکانات مناسب و ویژه که یادآور اعتبار اجتماعی آنان است، دارای طراحی وزین و حاوی ارزشهای هنری و معماری باشد. با وسواس فوقالعادهای طراحی میکند و در طول اجرا و ساخت و تکمیل بنا بر اجرای عملیات نظارت مستقیم و مستمر و منظم دارد.
فرامرز شریفی
فضای فعالیت او دفتری است شخصی در یک خیابان مسکونی — فضایی مختصر، ساده و راحت که آن را مطابق با روحیه منظم خود آرایش دادهاست: با عکسها و کروکیهایی از کارهای در دست انجام و چند اسکیس دستی قوی خود او از بناهای تاریخی ایران و اروپا، و پانلی که عکسهای یادگاری و خاطرهانگیز دوران دانشجویی، دوستان و همکاران از پروژههای مختلف به آن سنجاق شدهاست؛ کتابهایی از استادان دور مدرن و خانههای نفیس و خانههای تاریخی ایران و تصاویر تهران قدیم؛ همراه با کتابهایی در زمینه طرحهای امروزی خانهسازی در اروپا، آمریکا و ژاپن.
شریفی در کارهای خود به زبان و بیان روشن و خاصی رسیدهاست که کار او را از دیگران قابل تشخیص میسازد. در کارهای او که بسیار تازه و بوی امروز را دارد طعم معماری گذشته هم محسوس است و این نشانه تأثیرپذیری و درک حسی معمار از ترکیبهای معماری سنتی و بومی است. در کارهایش احجام و سطوح ساده و خالص را به کار میگیرد ولی در گوشه و کنار کار، احجام نمادینی را هم میبینیم. تنوع مصالح و رنگها بسیار محدود اما ترکیبهای متعادل و متینی ایجاد میکند.
خانه رامسر
نمونه انتخابشده خانهای ویلایی است نزدیک رامسر بر فراز تپهای بلند واقع در درهای محصور در کوهپایههای جنگلی ساختهشدهاست. موقعیت استثنایی این تپه چشمانداز بیمانند و بسیار زیبایی ایجاد کردهاست: از سه طرف مشرف بر باغهای پرتقال و چایکاریها و جنگلهای دامنه کوهپایه است و از یک سو مشرف به دشتی سبز و خرم که تا دریا میرسد. آسمانی که تا بالای سر ما و ستیغ کوهها و اطراف امتداد مییابد. بر دامن این تپه خانههای محلی به طور پراکنده در لابلای درختان جنگل منظره زیبایی پدید آوردهاند و حاصل این همه فضایی است در مرز واقعیت و رؤیای بهشت.
خانه رامسر — برش طولی، پلان طبقه همکف و پلان طبقه اول
پلان خانه مستطیلی است با زاویه اندک نسبت به شمال و جنوب. ویلا حدوداً ۳۵۰ مترمربع است. فضاهای زندگی و روز در طبقه همکف و بخشهای خواب و خصوصی در طبقه بالا قرار گرفتهاند. پارکینگ سرپوشیده با رواقی در بدنه شرقی به آشپزخانه متصل است. ورودی اصلی بنا در گوشه شمالغربی ساختمان عقبنشسته و دیواره ساختمان در بالای ورودی یکسره امتداد یافته و نورگیر زیبایی را ایجاد کردهاست.
راست: نمای شرقی با پوشش سنگی و بالکن سرپوشیده. چپ: فضای داخلی نشیمن.
در طبقه همکف فضاها به یکدیگر مرتبطاند و در قالب قاببندیها و پایهها و سقفها فضاهای نشیمن و آشپزخانه و غذاخوری را از یکدیگر جدا میکنند. دید و منظر فوقالعاده اطراف معمار را دچار سرگردانی و افراط نکردهاست — قابهای پنجره و بازشوها به دقت و به جا مناظر و چشماندازهای مسحورکننده اطراف را قاب میگیرند.
در طبقه بالا سه اتاق خواب با کلیه تجهیزات لازم طراحی شده که یک خواب در سطحی پایینتر و دو خواب دیگر چند پله بالاتر قرار گرفتهاند. از حجم زیر سقف شیبدار نیز فضای بسیار دلچسبی پدید آمده که به صورت یک سوئیت مستقل طراحی شدهاست. بنا دارای حجمی ساده با نمای آجرگری و بندکشی سیمانی است. قرنیزهایی از سنگ شیشهای سفید، درپوشهایی سنگی و ضخیم بر روی دستاندازها، و نردهها و در و پنجرههای چوبی نشان از ظرافتهای معمار دارد.
راست: جزئیات کار چوبی بالکن و پلکان. چپ: نمای سنگی با طاقها و آجرکاری.
بنا در عین آنکه دارای مصالحی متفاوت با محیط اطراف است، بسیار ساکت و بیادعا در طبیعت محل جا افتادهاست و تنها دودکش بلند ساختمان شاخصی برای نمایش موقعیت بناست که از پیچ جاده دیده میشود. موقعیت درست عناصر و صمیمیت خصیصههای اصلی کار شریفی در این بناست. کارهای مهندس شریفی در مجموع این احساس را ایجاد میکند که او معماری است که امروز را به مفاهیم و ارزشهای معماری گذشته پیوند داده و روح معماری ایرانی را در فضای کار خود زنده نگاه داشتهاست.
کارهای دیگری از فرامرز شریفی
دیگر پروژههای مسکونی فرامرز شریفی: خانه نیاوران، مجموعه احتشامیه، مجموعه ندا، خانه دیباجی، خانه سعدآباد، خانه کرج، خانه لواسان.