متفاوت در نبش کوچه ها و در امتداد خیابان ها نشان دهنده تعاریف جدیدى از معمارى بود که بر سیماى شهر تهران تأثیر گذاشت. در این بناها بیش از هر چیز، ترکیب هاى حجمى نماهاى خارجى اهمیت استیونس، -دارند. آبکار، همانند ویلم مارینوس دودُك و روبر ماله از بلوك هاى هندسى اولیه، در حالتى متعادل و در ترکیبى افقى و عمودى با صفحات پس و پیش رونده در نماهاى آجرى بهره برده، که متأثر از اکسپرسیونیسم هلندى و جنبش دِ استیل است، و در کشیدگى هاى محدوده ورودى حرکت هاى استریم لین را یادآورى مى کند. عناصر و جزئیات بناهاى آجرى آبکار تحت تأثیر شیوه آرت دکوست و همچنین طراحى معمارى داخلى آنها با این شیوه هماهنگى دارد. شیوه معمارى ساختمان هاى آجرى آبکار در ساختمان هاى عمومى دوره اول او همچون ساختمان جهان نیز قابل مشاهده است. پل آبکار در دوران کارى خود همواره از مصالح، تجهیزات و شیوه هاى نو ساختمانى استقبال مى کرد و از پیش قراولن طراحى با جزئیات و مصالح جدید و تغییر در گرایش هاى معمارى هم عصر خود -روزولت )خیابان طالقانى-بود. در بناى سرنبش خیابان تخت جمشید مفتح( خطوط منحنى کشیده، پنجره هاى سراسرى، فضاهاى شفاف فروشگاه ها در تراز پیاده رو و تقویت حس حرکت هاى افقى با روش طراحى اریک مندلسون قرابت دارد. سینما نیاگارا، یکى از مدرن ترین سینماهاى پایتخت، در سال به وسیله پل آبکار ساخته شد و با نماى هنرمندانه خود، که 1336 همچنان از معمارى گذشته آبکار فاصله گرفته و با وجود حرکت هاى Radio Building, Tehran Abkar in his office Villa in Tehran پل آبکار و ساختمان رادیو بى سیم تهران پل آبکار در دفترش یکى از ویلهاى پل آبکار در تهران
\\nBuilding in Tehran Abkar’s second phase work Catholic Armenian church (روزولت)مفتح-(بناى سرنبش خیابان تخت جمشید)طالقانى یکى از ساختمان هاى دوره دوم کارى آبکار کلیساى گورستان ارامنه کاتولیک
\\nاستریم لین و کشیدگى افقى، به یک ایستایى مشبک که بخش عمده اى از نما را پوشانده تغییر جهت داده است، تحولى در سیماى شهرى تهران به وجود آورد و مى توان این سینما را از پیش قراولن گرایش به سبک بناهاى لوکوربوزیه و اُسکار نیمه یر به شمار آورد. آبکار در طراحى ساختمان هاى عمومى و ساختمان هاى ادارات کل دارایى، تغییر گرایش به سمت معمارى پس از جنگ دوم جهانى، یعنى آثار لوکوربوزیه و سبک بین المللى را سرلوحه کارهاى خویش در طراحى ساختمان هاى 1340 قرار داد. همچنین پس از دهه مسکونى خود تفاوت هاى آشکارى را در حجم خارجى، نماها و عناصر و جزئیات به کاررفته در داخل و خارج بنا، در مقایسه با ساختمان هاى آجرى یا سیمانى دوره اول اعمال کرد؛ سقف هاى پیش آمده، تراس هاى وسیع، تأکید بر غلبه نوارهاى افقى در نما و سایه روشن هاى ایجادشده همگى یادآور ویلهاى ریچارد نوترا در کالیفرنیاست که علوه بر کشیدگى افقى، شیشه بندهاى بزرگ از کف تا سقف، دودکش سنگى و پله هاى معلق از خصوصیات مشترك آنهاست که نهایتاً تعلیق و سبُکىِ بنا را القا مى کند. پل آبکار از معدود معماران ابتداى قرن است که علوه بر طرح معمارى بنا، به طراحى داخلى فضاها حتى خردترین عناصر و اجزا علقه نشان مى داد. طراحى مبلمان و آرایش فضاى داخلى از جمله خدماتى بود که ارائه مى کرد. او همچنین طرح و جزئیات مربوط به مشبک هاى فلزى روى درها و نرده ها، و نقش برجسته هاى اختصاصى هر بنا را خود به انجام مى رساند. چند سنگ مزار، از جمله براى پدر و مادرش، یک مقام روحانى مسیحى، و یک دوست نیز طراحى کرد که با رعایت جزئیات کامل به اجرا درآمدند. لوك اسکاربیک -آبکار با توجه به گرایش هاى طراحى مدرسه سن از نئوگوتیک تا مدرن، شناخت کاملى از این نوع گرایش ها در حوزه معمارى داخلى و طراحى مبلمان به دست آورده بود. زمانى که بهره بردار او را در طراحى بنا و همه عناصر و جزئیات داخلى آزاد مى گذاشت، در طراحى مبلمان به گرایش هاى سبکىِ مورد علقه خود، از آرت دکو تا مدرنیسم مى پرداخت. معمارى پل آبکار راوى بخش مهمى از تغییر و تحولت سه دهه معمارى در کشور ایران است. از گرایش هاى معمارى آغاز قرن بیستم، از جمله سبک آرت دکو، تا گسترش همه جانبه معمارى سبک بین المللى در دو دوره قبل و بعد از جنگ دوم جهانى. آبکار طى سه دهه، شیوه اختصاصى خود را در طراحى ساختمان هاى آجرى به یادگار گذاشت؛ شیوه اى که ضمن مؤثر بودن در روند معمارى معاصر ایران، آثار منحصربه فردى نیز در سیماى شهر تهران محسوب مى شوند. اما بسیارى از این آثار به بهانه نوسازى تخریب شده اند و روند تخریب آنها هنوز هم ادامه دارد. 1349 پل آبکار پس از سال ها فعالیت حرفه اى در اردیبهشت شمسى در تهران دیده از جهان فروبست و در گورستان ارامنه دولب به خاك سپرده شد. پانوشت : بیژن شافعى، سهراب سروشیانى، و ویکتور دانیل. معمارى پُل آبکار، مجموعه -1 .1394 ،معمارى دوران تحول در ایران، تهران، بیژن شافعى پیوست: کتاب معمارى پل آبکار به سه زبان فارسى، انگلیسى و فرانسه تهیه شده است. صفحه را شامل مى شود. از 65 صفحه و بخش هاى دیگر آن503 بخش فارسى آن ویژگى هاى این کتاب تکیه بر اطلعات مستند، ثبت شده و دقیق است. فهرست بخش فارسى در پنج فصل اصلى: زندگینامه زمینه هاى مؤثر بر معمارى پُل آبکار شامل: زمینه هاى داخلى، زمینه هاى معمارى جهان کلیساى گورستان(- آثار معمارى: دوره اول: نخستین آثار )رادیو بى سیم بناهاى مسکونى آجرى )باهر، باباجانیان، میردامادى، مصدق، ابن سینا، بلوار( نمونه هایى از سایر بناهاى مسکونى )فرصت، ورشو، مرادیان( نمونه هایى از سایر بناها )جهان، کلیساى گریگور، دارایى اصفهان( ، سینما نیاگارا(34-33 عمومى )شاتیکیان- دوره دوم: بناهاى تجارى استپانیان(- بناهاى مسکونى )وازگن و اما سرکیسیان آودیسیان(- نمونه هایى از سایر بناها )کتابفروشى لروس قزوین(- نمونه هایى از ساختمان هاى دارایى )اراك مسابقه کاخ شهردارى(- آخرین طرح ها )چیلوئیان معمارى داخلى و عناصر تزئینى در آثار پُل آبکار معمارى پُل آبکار بخش انگلیسى شامل: چهار فصل اصلى و بخش فرانسه شامل سه فصل. Residential interior designنماى داخلى از مبلمان و آرایش فضاى داخلى طراحى مبلمان و آرایش فضاى داخلى یک ساختمان مسکونى
\\nJustice Palace CIAM, International congress for architecture راندوى گورکیان از طرح پیشنهادى براى کاخ دادگسترى ، سویس1928 در سالCIAM شرکت کنندگان اولین کنگره بین المللى معمارى مدرن
\\nMinistry of foreign affairs, Tehran Justice Palace, Tehran ( وزارت امورخارجه )کاخ شهربانى سابق7 ساختمان شماره کاخ دادگسترى
\\n،به نقش معماران ارمنى ایرانى در این مسیر داشته باشیم. در این راستا نام هاى بسیارى به یاد مى آیند. وارطان هوانسیان، پل آبکار، مارکار گالستیان، کریستاپور تادئوسیان و گابریل گورکیان و ... . اما بدون شک گورکیان نقش آفرین مهمى در میان دیگران بوده است. او نه تنها از محرکان شکل گیرى بنیان معمارى مدرن ایران بوده بلکه این نقش را اساساً در شکل گیرى معمارى مدرن اروپا و دنیا نیز به عهده داشته است. به رغم دوران کارى کوتاه مدت در ایران، نقش تأثیرگذارش در معمارى کشور به وضوح دیده مى شود. خانواده گورکیان از ارامنه استانبول ترکیه بودند که چند سالى پس از تولد ( به دلیل شرایط اجتماعى ناسازگار مجبور به ترك آن کشور و 1892)گابریل مهاجرت به ایران شدند. پدرش سیمون جواهرشناسى بود که توانست حرفه اش را در دربار مظفرالدین شاه ادامه دهد. گورکیان در تهران زبان فارسى را به خوبى یاد گرفت و تحصیلت خود را به اتمام رساند. بعد از آن، به همراه دایى معمارش، آلکس گالوستیان براى ادامه تحصیل به اتریش رفت. در وین وارد رشته موسیقى شد ولى خیلى زود متوجه شد که با وجود علقه فراوان، در موسیقى راه به جایى نمى برد و ترجیح داد رشته تحصیلى خود را به معمارى دیپلم خود را از مدرسه هنرهاى کاربردى 1921 تغییر دهد. گورکیان در سال که ارتباط قابل توجهى با استودیوى دو تن از مدرنیست هاى مشهور 6وین ، 1923 داشت، دریافت کرد. در سال8 و یوزف هوفمان7وین، اسکار استرند تصمیم مهم گورکیان براى رفتن به پاریس آینده اجتماعى و حرفه اى او را براى همیشه دگرگون کرد. معمار جوان اندکى پس از ورود به شهر جدید، در به عنوان معمار مشغول به کار، و به این ترتیب 9دفتر رابرت ماله استیونس وارد حلقه پیشگامان هنر مدرن در پاریس شد که افرادى مانند لوکوربوزیه، و دیگران شکل دهنده آن بودند. 11، ماله استیونس، کالدر10پیکاسو، لیپشیتز بود 12پاتوقشان استودیوى خالى الکساندر کالدر یا کافه هاى محله مون پارناس که بحث هاى بى پایانشان در آنجا همیشه جریان داشت. گورکیان تعریف کرده که گاهى شب ها با رفقاى همفکر از جمله لوکوربوزیه و پسر خاله اش پیر ژانره بسکتبال بازى مى کردند. از ظاهر عجیب و غریب کوربوزیه در حین بازى یاد مى کند که حفاظى تورى براى محافظت از عینک معروفش بر آن مى گذاشت! ، نه تنها آرا و کارهاى نوآورانه 20 افکار عمومى در اروپاى سال هاى دهه این مدرنیست ها را نمى پذیرفت، حتى ساخته هاى آنها نیز به مذاق جامعه خوش نمى آمد. براى مثال دایى نجیب زاده و یک دنده یکى از کارفرمایان گورکیان، که معمار برایش ساختمانى مدرن طراحى کرده و ساخته بود، حاضر نشد قدم به درون آن بگذارد. تنها پنج سال بعدتر، هیجان دیدن فرزندِ تازه متولدشده خواهرزاده، سرانجام او را وادار به دیدن خانه او کرد. این ساختمان و مبلمان داخلى اش که گورکیان طراحى کرده بود، به خاطر استفاده خلقانه از مواد و مصالح و حجم هاى مکعب گونه و سقف مسطح، امروز هم بسیار مورد توجه است و به عنوان بخشى از تاریخ معمارى مدرن حفظ مى شود. در رویکردى مشابه، هیئت داوران مسابقه ساختمان جامعه ملل در ژنو، به طرح لوکوربوزیه چندان روى خوش نشان ندادند و این اتفاق منجر به شکل گیرى گروهى از معماران معترض، توسط خود او، گورکیان و ( را با CIAM) گیدئون شد که چند ماه بعد کنگره بین المللى معمارى مدرن شرکت معماران و برنامه ریزان شهرى همفکر و نظر، در سویس برگزار کردند تا سه CIAM .و گابریل گورکیان به عنوان دبیر اولین دوره کنگره انتخاب شد که فعالیت آن متوقف شد، نبض تپنده و نیروى 1959 دهه بعدتر، یعنى سال محرك و راهبردى جریان معمارى، شهرسازى و برنامه ریزى شهرى مدرن بود. با وجود عدم مقبولیت سطوح ساده و تخت، سقف هاى مسطح و پنجره هاى در میان مردم، در سال 20 کشیده و نوارى و دیگر عناصر معمارى مدرن دهه طراحى باغى که گورکیان براى نمایشگاه بین المللى هنرهاى مدرن، 1925 صنعتى و تزئینى پاریس ارائه کرده بود، در کانون توجه واقع شد. سال بعد او براى یکى از پیشگامان و حامیان هنر مدرن، Hyeres باغ دیگرى را در شهر ، طراحى کرد که به عنوان باغ کوبیست شهرت 13وایکانت شارل دنوالیس گورکیان به همراه گروهى از مدرنیست ها، 1930 جهانى پیدا کرد. در سال در وین دعوت شد. International Werkboundsiedlung براى مشارکت در او براى این رویداد، ساختمانى شامل دو واحد خانه را طراحى کرد. این بناى Siasi house, Tehranخانه سیاسى ، تهران
\\nمدرن حاصل تفکر معمار در ایجاد الگویى براى بناهایى کم هزینه با کیفیت بالى فضاى زندگى بود که قابلیت ساخت در مقیاس کلن را داشته باشد. گورکیان در این زمان به عنوان یک معمار متفکر و تأثیرگذارِ معمارى مدرن کاملً شناخته شده بود و در راه اندازى اولین و مهم ترین مجله همراه شد و اولین شماره مجله Andre’ Bloc معمارى در پاریس با را منتشر کردند.Architecture d’Aujourd’hui براىNeuilly ساخت ویلى سه طبقه اى در شهر1932 در اواخر سال را به پایان رساند که امروز یکى از مهم ترین ساخته هاى او Jacques Heim که14محسوب مى شود. این بنا همان سال در اولین نمایشگاه معمارى مدرن ، تشکیل شده بود به عنوان یکى از MOMA در موزه هنرهاى مدرن نیویورك آثار منتخب از کشور فرانسه به نمایش درآمد. شمسى( گورکیان به دعوت حکومت وقت ایران به 1311) 1933 در سال کشور بازگشت و اندکى بعد به عنوان معمار ارشد شهردارى تهران مشغول به کار شد و در کنار آن هم دفتر معمارى خود را تأسیس کرد. حضور یک معمار صاحب نام و تأثیرگذار جهانى در تهران اتفاق مهمى بود. او در طراحى چند ساختمان دولتى مشارکت کرد، از جمله ساختمان آمفى تئاتر مدرسه نظام، ساختمان وزارت عدلیه موسوم به کاخ دادگسترى که معمارى آن را مى توان نئوکلسیک دانست )نسخه اى از طرح پیشنهادى گورکیان براى آن، در حال Some private houses, Tehran خانه پناهى، تهران خانه خسروانى، تهران خانه ملک اصلنى، تهران
\\nحاضر در دفتر ریاست دانشکده هنرهاى زیبا بر دیوار است(، ساختمان وزارت امور خارجه که در ابتدا به عنوان کاخ شهربانى ساخته شد و باشگاه افسران که وارطان هوانسیان به اتمام رساند و همچنین طرح ساختمانى براى وزارت طراحى شد ولى ساخته نشد. او همچنین 1936 صناعت و معادن که در سال طى دوران اقامتش در تهران تعدادى ویل و خانه مدرن هم ساخت که به نام مالکانش شناخته مى شوند. در برخى نوشته ها تعداد پروژه هاى مسکونى اجرا بنا شناخته 6 ساختمان هم ذکر شده ولى تنها20 شده گورکیان در تهران تا شده اند. این خانه ها تأثیر مهمى بر معمارى بناهاى مسکونى تهران گذاشت. انتخاب آرشیتکتى از فرنگ آمده براى ساخت خانه اى به سبک مدرن، براى طبقه تحصیل کرده و فرهیخته پایتخت، جذابیت خاص خود را داشت. شاید اگر اقامت گورکیان در تهران طولنى تر مى بود تأثیر او بر معمارى کشور مى توانست بسیار عمیق تر باشد. به همان شکلى که وارطان هوانسیان و پل آبکار، دو معمار پرکار آن دوره، تأثیرگذار شدند. به هر ترتیب نمى توان از تأثیر گورکیان بر معماران هم دوره اش در ایران غافل ماند که وزن به مراتب بیشترى از اثرگذارى او بر معمارى کشور داشته است. نکته جالب در مورد گورکیان حفظ تابعیت ایرانى و معرفى خود به عنوان معمار ایرانى است که در طول 1955 تمام سال هاى پس از ترك کشورش به آن اصرار داشت. هرچند در سال تابعیت آمریکا را به دست آورد ولى در آن کشور او را به عنوان معمارى ایرانى Villa in France Villa in France Villa in France طرح پرسپکتیو ویل هِیم، ترسیم گورکیان 1932 ،ماکت ویل نوبر پاشا در سن کلود فرانسه ، نمایى دیگر1932 ،ماکت ویل نوبر پاشا در سن کلود فرانسه Architecture d'Aujourd'hui روى جلد مجله Architecture d'Aujourd'hui صفحه شناسنامه مجله و ذکر نام گورکیان در آن
\\n.مى شناختند، معمارى که به شش زبان تسلط داشت ( از تهران عازم لندن شد و پس 1937 شمسى )م1315 گورکیان در سال از سه سال در اوج جنگ جهانى به پاریس نقل مکان، و سال هاى سختى را به عنوان رئیس گروه معمارى آکادمى 1946 در آنجا سپرى کرد و در سال به تدریس George Henry Pingusson و در کنارSarrbruck فرانسوى پرداخت و هم زمان سمت معمار شهردارى آن شهر را هم به عهده گرفت. دو به امریکا مهاجرت کرد و به 15سال بعد به دعوت انستیتو پلى تکنیک آلباما را پذیرفت که تا 16تدریس مشغول شد. سال بعد تدریس در دانشگاه ایلینوى و بازنشستگى اش ادامه یافت. با تلش گورکیان اولین دوره برنامه 1969 سال فرانسه La Napule مطالعاتى خارج از کشور دانشگاه ایلینوى در گروه معمارى برقرار شد که او به عنوان یکى از اولین استادان در این دوره تدریس مى کرد. او در طول دوران تدریس در آمریکا به عنوان استاد مدعو در دانشگاه کالیفرنیا و مدارس معمارى متعددى حضور داشت. در همان زمان حضور 17و سالزبورگ فرانسه خرید تا دوران 18، گورکیان آپارتمانى را در آنتیبLa Napule در Ministry of Industry, Tehran Guevrekian’s class, Illinoise university Ministry of Industry طرح ارائه شده گورکیان براى ساختمان وزارت صناعت و معادن کلس درس گورکیان در دانشگاه ایلینوى طرح گابریل گورکیان براى ساختمان وزارت صناعت و معادن که ساخته نشد
\n