بازار قیصریه و باغ نشاط لار

كيلومتري380 شهرستان لارستان در جنوب شرق استان فارس و در فاصلة كيلومترمربع بزرگ ترين 18809 جنوب شرقي شيراز واقع است و با وسعت شهرستان اين استان به شمار مي رود. تنها 1340در كتاب بازار قيصرية لار آمده است: »شهر لار كه تا اوايل دهة مكان شهري شهرستان لار به شمار مي رفت، هستة مركزي سازماندهي سياسي ـ اداري و محل تمركز فعاليت ها و منافع اقتصادي حوزة نفوذ وسيع خود بود. حوزه نفوذي كه نه تنها دربرگيرندة سكونت گاه ها و فضاي روستايي شهرستان لار است، بلكه به سبب سابقة تاريخي، فراتر از آن يعني قلمرو لارستان كهن را در چارچوب مناسبات فرهنگي، روابط اقتصادي و حتي در مواردي سياسي قرار مي داد. نحوة استقرار شهر لار در شمال خليج فارس و حوزة اقتدار خويش به گونه اي بوده كه از طريق بندرگاه ها، به ويژه بندرگاه هاي شمالي خليج فارس در يك نظام مناسباتي با ديگر شهرها و نواحي عمدة اقتصادي فلات ايران و شهرهاي جهان قرار مي گرفت. دقيقاً به دليل موقعيت شبكة وسيعي از راه هاي كاروان رو قديمي به طرف بنادر و دروازه هاي مهم تاريخي ايران چون سيراف، هرمز و حتي بنادر كنوني همانند لنگه، عباس يا بنادر كوچكي چون كنگ، شيو يا مغان و... از آن منشعب مي شدند. با ورود گستردة اروپاييان به ايران در آغاز م( و اهميت يافتن بيشتر تنگة 1600 ه.ق و ابتداي سدة906) حكومت صفويه هرمز، جزيرة هرمز، بندر لنگه و... لارستان و شهر لار نيز جايگاه اقتصادي و سياسي مهم تري يافت. راه هاي واقع در اين خطه، به ويژه راه هرمزـ بندرعباس به لار و از آنجا به شيراز و نهايتاً اصفهان )پايتخت(، شاهرگ اقتصادي ايران شد. در اين برهه از تاريخ، با وجود فشارهاي سياسي و نظامي از سوي دولت صفويه، شهر لار، به سبب موقعيت جغرافيايي اش، همچنان جايگاه اقتصادي خود را حفظ كرد، به گونه اي كه يكي از راه هاي ابريشم جهان از اين شهر عبور مي كرد و برخي شركت هاي بزرگ خارجي به ويژه هلندي ها نمايندگي خود را در آن برپا كردند. تاورنيه در اين خصوص مي نويسد: هلندي ها مجبورند كه در لار خانه داشته باشند، براي اينكه بارهاي ابريشمشان را كه از اصفهان مي آمد در آنجا بايد پايين آورند و شترها را عوض كنند.« مردم لارستان از مشهورترين و موفق ترين بازرگانان جنوب ايران بوده اند. بازارهاي سنتي اوزي، بستكي، لاري، عماددهي، خوري، گراشي و خنجي در دوبي، ابوظبي، قطر و كويت هنوز هم اعتبار و رونق خاصي دارند. مهم ترين عامل پيوستگي و وحدت قومي در لارستان، زبان آن است كه بازماندة لهجة پهلوي اشكاني و دو هزار سال است كه در اين منطقه رواج دارد. لارستان كهن پادشاهاني محلي داشته كه بنا به روايات تاريخي نخستين آنان گرگين ميلاد، فرزند كيخسرو پادشاه ايران، است. احتمالاً گرگين ميلاد همان مهرداد اول اشكاني است. قلعة قدمگاه و اژدها پيكر، آسياب، مقبرة مادر نادر، گنبد سبز، چهارطاق، مسجد جامع، كاروانسراي قديمي و گلشن و عبداالله، مقبرة پير پنهان، بركة آب فروشان و مسگري، پل شاه عباسي، مقبرة مير حمزه و شيخ نخبه و.... اصلي ترين بناهاي تاريخي اين شهرند. اين مطلب به معرفي مختصر بازار قيصريه، باغ نشاط و بناى دهن شير اختصاص دارد.