معماری معاصر

گزارش جایزه بزرگ معمار ۸۰

گزارش جایزه بزرگ معمار ۸۰

اعضای هیئت داوری

دکتر کامران افشار نادری — عضو هیئت مدیرهٔ مؤسسهٔ معمارنشر و هیئت تحریریهٔ مجلهٔ معمار. فارغ‌التحصیل رشتهٔ معماری از کشور ایتالیا. دارای بیش از ۲۵ سال سابقهٔ حرفه‌ای. ۶ سال سابقهٔ تدریس در دانشگاه آزاد تهران. نویسندهٔ بیش از ۶۰ مقاله در مورد معماری. دارای ۶ سال سابقه در مدیریت و نظارت پروژه‌های اجرایی. انجام پروژه‌های متعدد پژوهشی برای وزارت مسکن و شهرسازی، شهرداری تهران و تبریز و سازمان میراث فرهنگی کشور.
مهندس محسن میرحیدر — دارای درجهٔ فوق‌لیسانس معماری از دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران (۱۳۴۲) و درجهٔ M.Phil در برنامه‌ریزی و طراحی شهری از مؤسسهٔ معماری لندن (۱۹۶۵–۱۹۷۱). دارای سابقهٔ همکاری در مهندسین مشاور امیرنصرت مفتح، یوسف شریعت‌زاده و همکاران، و مهندسین مشاور بنیان (تا ۱۳۶۰)؛ مدیرعامل مهندسان مشاور پیرراز (از سال ۶۲ به بعد). عضو کمیتهٔ عالی مقررات ملی ساختمان و عضو مؤسسهٔ معماری لندن (AAA).
مهندس محمدرضا جودت — فارغ‌التحصیل رشتهٔ معماری از دانشکدهٔ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی. از مؤسسان و مدیران تالار قندریز (۱۳۴۳ تا ۱۳۵۷). عضو هیئت علمی دانشکدهٔ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی (از ۱۳۵۴). از مؤسسان مهندسین مشاور شهربد (۱۳۵۲–۱۳۶۳) و مهندسین مشاور محمدرضا جودت و همکاران (از ۱۳۶۲). ناشر ۴ جلد کتاب در سری مقاله‌های معماری و شهرسازی. سردبیر مجلهٔ معماری و شهرسازی (۱۳۷۴–۱۳۷۹) و صاحب‌امتیاز فصلنامهٔ معماری ایران (از ۱۳۷۸).
مهندس ایرج کلانتری — فارغ‌التحصیل دانشکدهٔ هنرهای زیبا (۱۳۴۲). سابقهٔ کار در دفتر فنی وزارت کشور، دفتر خصوصی کلانتری و همکاران (تا سال ۵۰) و از مدیران شرکت باوند (از سال ۵۰ به بعد). دارای سابقهٔ تدریس در دانشگاه‌های تهران، علم و صنعت و آزاد. عضو فعال مجامع حرفه‌ای از جمله جامعهٔ مهندسان مشاور و انجمن آرشیتکت‌ها.
مهندس بهرام شیردل — دارای درجهٔ لیسانس معماری از دانشگاه تورنتو (۱۹۷۹) و فوق‌لیسانس معماری از آکادمی هنر کرنبروک میشیگان (۱۹۸۲). احرازکنندهٔ مقام‌های برتر در مسابقات بین‌المللی (۱۹۷۹–۱۹۹۶). سابقهٔ همکاری با دفاتر AKS-RUNO و Shirdel Kipnis. مدیرعامل مهندسان مشاور شیردل و همکاران (از ۱۳۷۶). دارای سابقهٔ تدریس در مدرسهٔ معماری لندن، هاروارد، دانشگاه ایالتی اوهایو و دانشگاه هیوستن.
مراسم جایزهٔ بزرگ معمار ۸۰، نمای سالن
نمای هوایی سالن مراسم جایزهٔ بزرگ معمار ۸۰ در خانه هنرمندان

روند داوری

هیئت داوری جلسات مقدماتی متعددی پیش از شروع داوری برای بررسی موضوع جایزهٔ بزرگ معمار، گستردگی و تنوع آثار، و روش داوری برگزار کرد. طی سه جلسه با حضور مدیران مؤسسهٔ معمارنشر، برنامه و روش داوری تنظیم شد.

داوری از ۲۸ آذر — روز بلافاصله پس از مهلت تحویل آثار — آغاز شد و چند روز ادامه یافت. جلسات اولیه به دلیل تعداد زیاد آثار در خانه هنرمندان برگزار شد. جلسات نهایی برای تعیین رتبه‌های اول تا پنجم در مؤسسهٔ معمارنشر برگزار شد. هر پنج داور در تمام جلسات حضور داشتند.

در مجموع ۱۵۵ اثر در جایزهٔ بزرگ معمار ۸۰ شرکت کردند. طی چند مرحله ارزیابی، ابتدا آثار به اتفاق آرا حذف شدند و ۲۹ اثر به مرحلهٔ دوم راه یافتند. سپس هر داور ۵ طرح برتر خود را انتخاب کرد و ۱۳ اثر پیش رفتند. پس از بحث و بررسی، ۷ اثر نهایی باقی ماندند.

هر یک از داوران امتیازاتی از ۷ (بالاترین) تا ۱ (پایین‌ترین) به ۷ اثر نهایی اختصاص دادند:

داورفیروزمیرمیران (ورزشی)دانشمیرایزدیمظفریمحمدزادهمیرمیران (کانون)
میرحیدر۷۶۵۴۳۲۱
شیردل۴۷۳۱۵۲۶
کلانتری۵۷۴۱۶۳۲
جودت۷۲۳۵۳۶۱
افشار نادری۶۳۶۱۴۵۲
مجموع۲۹۲۵۲۱۱۲۲۱۱۸۱۲
· · ·

نتایج

رتبهٔ اول: دو خانه برای دو دوست — فیروز فیروز (گنبد کاووس)

  • توانایی ایجاد معماری بی‌ادعا اما با تشخص
  • سلسله‌مراتب گذار از فضای عمومی به خصوصی
  • توجه معمار به پروژه‌های کوچک شهری در شکل‌دهی معماری شهر
  • ایجاد یک جایگزین معتبر در مقابل مدهای بازار

رتبهٔ دوم: مجتمع فرهنگی-ورزشی رفسنجان — سید حدی میرمیران

  • پاسخ شایستهٔ معمار به آرزوی ادامه دادن نگاه معماری ایرانی
  • تلاش موفق در رویارویی با معماری ایرانی از طریق ترکیب تکنولوژی مدرن با فرم‌های سنتی
  • رسیدن به خلوصی فراتر از عملکرد — ارتقای دیوار، سقف‌های مخروطی و سطوح شیبدار به سطح بیان خالص معماری
  • ایدهٔ نو دو استخر متقارن (آینه‌ای) در داخل و خارج

رتبهٔ سوم: کارخانهٔ نیپکو، اشتهارد — آرش مظفری و مهرداد گلمحمدی

  • بیان معمارانهٔ به‌موقع و متناسب با زمان خود
  • رویارویی با یک مجموعهٔ صنعتی برای نرم کردن طبیعت خشن کارخانه
  • کار غیرمتعارف و مخالف تمایلات بازار با هزینهٔ کم
  • توجه به پوستهٔ بنا از طریق بازی سایه و نور
  • جزئیات خوب

رتبهٔ چهارم: گالری هنر و مبلمان — رضا دانشمیر (تهران)

  • تبدیل موفق یک استخر شنای متروکه با حداقل دخالت و بودجهٔ محدود
  • تبدیل شکل مستطیلی ساده استخر به فضایی قابل توجه
  • دارای حس تناسب

رتبهٔ پنجم: ساختمان اداری خیابان خالد اسلامبولی — شامل محمدزاده (تهران)

  • توجه به معماری به عنوان یک عنصر شهری
  • درست بودن در استفاده از کار دستی و رویکرد جستجوگرانه
  • پرداختن به نما از طریق لایه‌بندی و توجه به نماهای جانبی
  • استفادهٔ موفق از مصالح و رنگ
  • جزئیات کامل
· · ·
«میانگین آرای داورانی با تجربه‌ها و دیدگاه‌های متنوع با رأی هر یک از آنها متفاوت است. آنچه مهم است این است که تکرار این تمرین‌های داوری درباره تحولات معماری کشور و ادامه بحث و گفتگو می‌تواند به روشن شدن دیدگاه‌ها و معیارها و تحکیم مبانی نقد درست و علمی کمک کند.»

— بیانیهٔ هیئت داوری، جایزهٔ بزرگ معمار ۸۰
مجله معمار
شماره ۱۵ · زمستان ۱۳۸۰ / دی ۱۳۸۰