پیچیده در میان خانههای آجری و برجهای شیشهای دانشگاهی که پس از شورش دانشجویی ۱۹۶۸ ساخته شد، این مجموعه مسکونی نقطه عطف مهمی در معماری پاریسی است. پس از دو دهه گمانهزنی بدبینانه و کارکردگرایی بروتالیسم، کریستین دِ پورتزامپارک۱ (۱۹۴۴) بازخوانی برخی از فضاهای تاریخی پاریس را پیشنهاد کرد، «با شکل دادن یک چشمانداز معمارانه مناسب پروژه، که به شهر مرتبط شده باشد». در اینجا، او مقیاس ژرمن دِ پره فورستمبرگ۲ را دوباره به عنوان فضای مرکزی به کار میگیرد، در عین حال جنبههای اجتماعی - و در نتیجه محدودیتهای شدید مالی - پروژه را هم از نظر دور نمیکند.
دور این محور، هشت ساختمان مختلف گرد آمدهاند: تعداد زیادی برجهای سهتایی که هر سه طبقه یک بار با راهروها و ردیف ساختمانهای کوچکتر، و کوتاهتر به هم وصل شدهاند. در پاسخ به اینکه از مسکن چه انتظاری باید داشت، پورتزامپارک گفت: «زیربنا، بعد چشمانداز و نور». این نکته آغازگر تلاشی بود (که هنوز در میان برخی معماران جوان فرانسوی جریان دارد)، برای پیوستن اندیشه شهرنشینی به طراحی مناسب برای آن سبک زندگی که در آن ادراک دیداری میتواند منشأ دلخوشی هر روزه باشد.
هر آپارتمان بر حسب مکان آن در ساختمان، جهتگیری و دید به بیرون، طراحی متفاوتی دارد (۱۰۰ مدل برای ۱۸ گونه خانه پیشنهاد شد)، و همه حمامها نور طبیعی دارند (که در مجموعههای مسکونی ارزانقیمت آن دوره کاملاً نادر بود). اگر لذت بردن از مناظر بیرون عامل راهنما در طراحی آپارتمانها در جهتهای مختلف بودند، معمار به همان اندازه به حریم و خلوت ساکنان هم توجه داشته، که در اجرای ایوانهای پسنشسته کاملاً آشکار است.
همراستا با طراحی داخلی، انتخاب نوع پنجرهها، به ویژه بازشوهای عمودی که ارتباط دیداری بین دو آپارتمان را برقرار میکنند، گاهی مقیاس ساختمان را هم تعدیل میکنند. همین طور نوعی احساس عمق به این معماریِ تابع کنترل شدید هزینهها میبخشند. با توجه به نمای خطی وسیع، کنترل هزینهها توضیح میدهد که چرا مصالح، بافتها و رنگها چنان محدود ماندهاند.
با وجود این، رویکرد ویژه پورتزامپارک، جستوجوی نور و تناسب، به او اجازه داد که به گفته خودش «فضا را دلپذیر کند»، و بیش از هر چیز «دلمردگی را تسکین دهد» و «از نگرانیها بکاهد»، با گذاشتن نقطه پایانی بر دوره مجموعههای بزرگ شهری با این پروژه سرنوشتساز.
پانوشتها
۱- Christian de Portzamparc
۲- Germain des Pres Place de Furs6temberg






