بازسازی ویلایی از میس ون دررو
ویلای توگندهات، شاهکار کارکردگرایی آوانگارد در شهر برونو، در صد و دهمین سالروز تولد میس ون دررو بهعنوان میراث فرهنگی جمهوری چک بازسازی کامل شد.
لودویگ میس ون دررو، یکی از بزرگترین معماران قرن بیستم که تأثیری مهم در هنر ساختمانسازی جهان به جا گذاشت و شیوهٔ تقلیل سازه و فضا تا حد تجربهٔ هندسی و رعایت تناسبات اجزا و مصالح را باب کرد، این ویلا را در دههٔ ۱۹۳۰ برای خانم و آقای توگندهات، که تازه زندگی مشترکشان را آغاز کرده بودند، طراحی کرد.
در جنگ جهانی دوم این ویلا به اشغال گشتاپو درآمد و در سال ۱۹۴۵ هم ارتش آلمان و هم ارتش در حال پیشروی شوروی خانه و باغ آن را زیررو کردند و همهچیز را به یغما بردند. پس از استقرار حکومت چک و اسلواکی، ساختمان نیمهویران به مدرسهٔ باله تبدیل شد و مدتی بعد بیمارستان کودکان شهر برونو در آن جای گرفت.
در سال ۱۹۶۳، پس از درخواستهای مکرر معماران چک و اسلواکی، دولت آن را ملی اعلام کرد اما این بنای شاخص دورهٔ معماری مدرن، دفتر شهردار برونو شد و از دسترس مردم و پژوهشگران معماری به دور ماند. در سال ۱۹۸۶، مجلهٔ آرکیتکچر، نشریهٔ انجمن معماران امریکا، به مناسبت صدمین سال تولد میس ون دررو مقالهای منتشر کرد و در آن از جامعهٔ جهانی معماری خواست ضرورت مرمت این بنا را مطرح کنند. سرانجام در اول ژوئیهٔ ۱۹۹۴، با تلاش علاقهمندان، دولت جدید تشویق شد تا درهای ویلای توگندهات را به روی مردم بگشاید.
اما بازدیدکنندگان دریافتند که از آن هماهنگی بین اثاثیه و فضاهای معماری نشانی نمانده است و ایدهٔ طراحی کامل میس خدشهدار شده و خواستار شدند که ویلا به صورت اولیهاش درآید. برنامهای برای بازسازی تهیه شد تا فضاها، اثاثیه و معماری بهصورت سالهای ۱۹۳۰ احیا شود. اکنون این ساختمان بهصورت موزهای درآمده که هرروزه پذیرای بازدیدکنندگان است.
نودمین سال تولد نیمهیر
اسکار نیمهیر، معمار قرن برزیل، در دسامبر گذشته نودمین سال تولدش را جشن گرفت. او هنوز در آتلیهٔ خود مشرف بر ساحل کوپاکابانا در ریودوژانیرو میهمانانی را میپذیرد. روبهروی سهپایهای چوبین میایستد و با ماژیک سیاه روی صفحههای بزرگ کاغذ طراحی پلان میکشد. پیری قدری او را خمیده کرده اما مثل همیشه خوشخلق است.
نیمهیر از دههٔ ۱۹۳۰ که با همکاری لوکوربوزیه اولین ساختمان مدرنیستی وزارت آموزش برزیل را در شهر ریو طراحی کرد، تا کنون شهرت جهانی پیدا کرده است. شاهکار او طراحی پایتخت جدید، برازیلیا، در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ بود. از آن پس نیمهیر خانهها، مدرسهها، هتلها، ساختمانهای دولتی و یادمانهای زیادی را در برزیل، اروپا و امریکا طراحی کرده است.
در این اواخر، کارکنان دفترش را به دو سه همکار نزدیک و عضو خانواده محدود کرده است و فعلاً مشغول طراحی یک موزه و ساختمان الحاقی به دیوانعالی کشور برزیل است. چندی پیش در اعتراض به تحریم کوبا از سوی امریکا، یادمانی بهطول ۱۰ متر برای هاوانا طراحی کرد.
مسکن بومسازگار آینده
معمار پرسابقه، رالف ارسکین، برندهٔ یکی از مهمترین مسابقههای بریتانیا برای تعریف دوبارهٔ مسکن ملی در دهکدهٔ هزارهٔ سوم میلادی واقع در گرینویج شده است. این پروژه بودجهای ۴۰۰ میلیون دلاری دارد.
ارسکین، معمار سوئدی ۸۳ ساله، با طراحی مجموعهٔ مسکونی بایکر در نیوکاسل به سال ۱۹۶۹ و آرک در لندن در سال ۱۹۹۱ در بریتانیا به شهرت رسید. مجموعهٔ مسکونی که او باید تا سال ۲۰۰۰ در شبهجزیرهٔ گرینویج بسازد نمونهای از توسعهٔ پایدار خواهد بود که سازگاری با محیط زیست و شیوهٔ زندگی در قرن بیست و یکم را متحول میکند. کیفیت بالا، صرفهجویی در انرژی و سازگاری از لحاظ بومشناسی خصوصیات این مجموعه است که گفته میشود رنسانسی شهری به وجود خواهد آورد. همهٔ ساختمانهای محله به مدیریتی مشترک وصل میشوند و در آن مقررات پارکینگ و مهار کردن سروصدا رعایت میشود.
در زمین ۱۳ هکتاری اختصاص یافته به این مجموعه که قبلاً تأسیسات گاز مستعمل بود، محل آن در نزدیکی گنبد هزاره در دهکدهٔ هزاره قرار دارد. تا سال ۲۰۰۰ با تکمیل ۵۰۰ خانهٔ آن، بازدیدکنندگانی میگذارد که برای دیدن گنبد هزاره میآیند.
ابداعی فنی برای ساخت کلیسای هزاره
بزرگترین طرحها نیز برای اجرا به همکاری متخصصانی در تراز جهانی نیاز دارند تا با ارائهٔ راهحلهای سازهای و فنی، کارآیی را به حداکثر برسانند. برای اجرای کلیسای هزارهٔ میلادی ریچارد مهیر در رم، یکی از چالشها تحلیل و تعریف کامپیوتری سازهٔ آن بود که حجمی ۲۰۰۰ مترمکعب با بلندی ۲۸ متر داشت. پژوهشهایی نیز در زمینهٔ مخلوطی از بتن انجام شد که فرمهای فضایی و دیوارههای حائل را بسازد. اما مهمتر از همه ابداع سیمانی بود سفیدتر از سفید که در مقابل نور، رطوبت محیط، آلایندههای آلی و غیرآلی موجود در هوا مقاوم باشد و در بلندمدت هم تغییر رنگ ندهد. این سیمان مخصوص، که از ذرات شتابدهندهٔ نور ساخته شده، جنبهٔ زیباییشناسانهٔ طرح مهیر را که مبتنی بر سفیدی کلیساست متحقق میکند.
گوگنهایم گلخانهای
خانههای هانوفر، که به گوگنهایم گلخانهای معروف شده، در نمایشگاه سال ۲۰۰۰ هانوفر به نمایش درمیآید. معماران بریتانیایی، گوردون ویلسون و ری هول این ساختمان را بخشی از جنگلهای بارانی امریکای جنوبی نامیدهاند که در کپسولی در اروپای شمالی قرار گرفته و وضعیت جوی آن با تکنولوژی دقیق تنظیم میشود. قطر بنا ۵۰۰ متر است و در مسیر پیچاپیچ آن گیاهان مختلف به نمایش درمیآیند.
دروازهٔ جدید آسیا
اچ. او. کی و همکاران به همراه دفتر معماری میتسوبیشی از ژاپن ترمینال مسافری جدیدی برای فرودگاه بینالمللی فوکواوکا در ژاپن طراحی کردهاند. سازهٔ این بنای ۵۸۰۰۰ مترمربعی که ۲۸۰ میلیون دلار هزینه داشت بهدقت انتخاب شد: پنجرههای آن رو به شمالاند تا منظرهٔ زیبای کوههای اطراف را پیش چشم فرد بگذارند. قوسهای کمخیز به ۵ پوسته تبدیل شده که همانند بالهای هواپیمای در حال پرواز، لبههای آنها رو به بالا دارند. بازشوها هم نور شمال را وارد ساختمان میکنند و هم به مسافران منتظر امکان نگاه کردن به آسمان را میدهند.
بازار ۱۳ میلیارد دلاری معماری در روسیه
داستانهایی که دربارهٔ مافیا، بوروکراسی و فساد از زمان کمونیسم میشنویم، به اینها باید دشواری خط زبان روسی، مشکلات روادید و موانع خارج کردن پول از کشور را هم اضافه کرد. پس چرا باز هم شرکتهای خارجی برای گرفتن کار در این کشور با هم رقابت میکنند؟ به خاطر پول. دولت روسیه اعلام کرده که صنعت ساختمان این کشور رو به شکوفایی است و توان بالقوهاش به ۱۳ میلیارد دلار میرسد.
مدیر محلی یکی از دفاتر معماری انگلیسی میگوید در ۶ ماه توانستهاند ۹ قرارداد به ارزش حدود ۱۲۰ میلیون دلار منعقد کنند و انتظار دارند این حجم کار تا پایان سال دو برابر شود. تعدادی از شرکتهای خارجی هم قصد دارند برای غلبه بر بعضی مشکلات با دفاتر معماری روسی شریک شوند و مشترکاً کار بگیرند. گفته میشود که این روند تجاری شتابان هنوز در اول راه است و در صورت رشد فرصتهای فوقالعادهای ایجاد خواهد کرد.