مدیر پروژه: احمد دبیری · طراحی (گروه فاز ۲): کاوه بنان، کاوه دبیری · گروه فاز ۲: شهناز گوهربخش، مانی طغرل · تأسیسات مکانیکی و برقی: مهندسین مشاور پارس محیط · کارفرما: مجتمع فولاد مبارکه · نمایندهٔ کارفرما: مرتضی میرهادیان · تاریخ پروژه: ۱۳۸۱ (اتمام نقشههای فاز ۲: بهمن ۱۳۸۱) · سازه: عیسی افشارینژاد · محل: مبارکه — اصفهان · وضعیت کنونی: شروع اجرا (تیر ۱۳۸۲).
محدودهٔ موردنظر برای طراحی این مجموعهٔ اداری در آلودهترین بخش مجموعهٔ کارخانجات فولاد مبارکه واقع شده است و هوا در آنجا بهقدری آلوده و آکنده از برادههای قرمز رنگ آهن است که باعث تغییر رنگ عناصر موجود در سایت شده است. آلودگی هوای سایت، فکر درونگرایی و قطع ارتباط مستقیم با بیرون را در ذهن طراحان این پروژه تقویت کرده است. استفاده از حیاطهای سرپوشیدهای که فقط ارتباط بصری با محیطِ بیرون دارند، نوعی درونگرایی را به وجود آورده است.
حیاطهایی که در چهارگوشهٔ ساختمان قرار گرفتهاند دارای بدنههای شیشهای ثابتی هستند تا از ورود آلودگیهای بیرون به درون ساختمان جلوگیری کنند و افزون بر تأمین نور فضاهای اداری، بهوسیلهٔ فضای سبز و سیستم تهویهٔ مطبوع، محیط مناسبی برای استراحت و تنفس کارکنان مجموعه به وجود آمده است. فضاهای مجموعهٔ اداری ارتباط مستقیم با این حیاطها دارند و پنجرههای آنها همه به درون این حیاطها باز میشوند.
حجم و ورودیها
سازماندهی حجم پروژه هم دارای اهمیت است. حجم پروژه از چهار بازو بهسوی چهار جهت اصلی تشکیل شده است و در نقطهٔ تلاقی آنها یک فضای خالی قرار گرفته است. جدارههایی از حجم پروژه که با محوطه در تماساند، دارای پنجرههای ثابتی هستند. نکتهٔ قابل توجه دیگر در سازماندهی حجم پروژه، وارد شدن از دو سطح به درون ساختمان است که با توجه به ویژگی طبیعیِ سایت پروژه بهدست آمده است. ورودی اصلی از ضلع غربی ساختمان به طبقهٔ اول — که فضاهای اداری در آن قرار گرفتهاند — است. ورودی دیگر از ضلع جنوبی به طبقهٔ همکف است. اکثر کاربریهای خدماتیِ موردنظر کارفرما در این سطح قرار گرفتهاند و دسترسی به حیاطهای موردبحث هم از این سطح میسر است.
گرایش به بیان صنعتی و مصالح
از دیگر مسائل مطرحشده در این پروژه، گرایش به صنعتی شدن شکل ساختمان است. این ویژگی هم بهدلیل حالوهوای صنعتیِ سایت فولاد مبارکه است. این گرایش با فاصلهگرفتن جدارهٔ شیشهایِ حیاطها از شبکهٔ سازهایِ ساختمان و تأکید بیشتر بر این شبکه بهوسیلهٔ بادبندهای کابلیِ نمایان و ظریف، تحقق پذیرفته است. همچنین مصالح مصرفشده در نمای ساختمان بهگونهای انتخاب شدهاند تا هماهنگی مناسبی با محیط داشته و بهراحتی قابل شستشو باشند. استفاده از ورقهای پلاستیکِ فشردهٔ Trespa به رنگ قرمز و سطوح شیشهای باعث میشود تا جرمگیریِ نما به حداقل برسد و بدون استفاده از شستشوی مکانیکی هم بتوان با فشار آب جرمهای شستهنشدهٔ روی نما را پاک کرد.
اما نکتهای که در مورد جدارههای شیشهایِ حیاطها و فاصلهگرفتن آنها از سازهٔ ساختمان میتوان مطرح کرد، بالا رفتن هزینههای ساخت پروژه است؛ زیرا فاصلهگرفتن جدارهٔ حیاطها از سازه مستلزم طراحی سازهای جداگانه برای آن جداره است. فاصلهٔ ایجادشده هم تأثیر چندانی بر زیباییشناسی حجم ساختمان نمیگذارد.
سایتپلان — تأمل
به نظر میرسد در سازماندهی سایت پروژه به اولین راهحلِ رضایت داده شده است. از آنجا که محوطهٔ بسیار وسیعی برای طراحی در اختیار طراح قرار گرفته، با چرخاندنِ ۴۵ درجهٔ حجم در جهت شمال-جنوب، بلافاصله در کنار جاده قرار گرفته است. در سازماندهی حجم پروژه، اما، طرحِ چهاربازو با حیاطهای شیشهای گوشه — که هر کدام دو جدارهٔ خود را به بیرون نشان میدهند — و ورود از سطوح مختلف به حجم، از مهمترین خصوصیات این پروژه در مرحلهٔ اجراست.
