منابع تأثیرگذار بر معماری مدرنیستی تهران

)برخى( منابع تأثيرگذار بر شكل گيرى معمارى مدرنيستى تهران

\\n\\n

نوامبر 18) اخيراً، با تعجب– و خوشحالى– از وجود يكى از كارهاى جيو پونتى ميلان( در تهران با خبر شدم. تعجب از 1979 سپتامبر16 – ميلان1891 اين رو كه هرچند تهران نمونه هاى بسيار جالبى از معمارى تحت تأثير مدرنيسم اوايل قرن دارد، اين استقبال از چهره هاي شاخص معماري مديترانه اي، در هيچ آرشيو معماري منعكس نشده است. پونتى بى ترديد شخصيت تعيين كننده و اصلي معمارى در ايتالياى قرن بيستم بود – و هست. حضور فعال او در تنها به دليل طراحى -ميلان – كه همة عمر، يك ميلانى واقعى باقي ماند معمارى او نيست كه با اولين طرح نئوكلاسيكش براى يك خانة خارج از شهر، آغاز كرد، و سپس - Giovanni Muzio همراه با- يا سبك قرن نوزدهمى اى را ايفا كرد كه مبدأ درخشش 1به سرعت نقشي همانند جنبش راسيوناليست (، ترويج 1928) Domus جهاني معمارى ايتاليا در قرن بيستم شد. او با تأسيس نوعي استتيك را در تئورى و عمل آغاز كرد كه حامى شخصيت هاى درخشان و - و ديگرانGardella Mollino Albini :( به بعد1940) اواسط قرن بيستم كارهاي آنها بود، كارهايى كه همچون كارهاى خود پونتى – بر طراحى فراگير، به عنوان تبلورى منفرد از مفهومي بسيار وسيع تر و جامع تر از حرفة طراحي تأكيد داشتند و طراحي طيفى از انواع كارهاي هنري كاربردى و مواد، مبلمان، چراغ، سراميك، سرويس حمام، بلور، و به طور خلاصه مجموعة كامل نيازهاى فرهنگى طراح براي بسياري از اين -را دربرمي گرفت. اين برداشت كل نگر از نقش هنرمند شخصيت ها – و مسلماً خود پونتى – به مثابه حرفه اي دربرگيرندة هنرهاي زيبا، پاسخى مديترانه اى به نو آورى هاى باوهاس بود. اما در حالى كه باوهاس در نتيجة جنگ جهانى دوم فرو پاشيد، فضاى ايتاليايى، در همان زمان، و بعد از تراژدى هاى جنگ از رونق نيفتاد و نسل هاى دوم و سومى از طراحان بسيار توانا تربيت كرد. اين انرژى مستمر از همه نظر در كار پونتى تجسم مي يافت، ترغيب، حمايت و كه ابتدا در استوديوى - Domus و پس از آنStile توانمند مى شد، و مجلة او Nissen او در باغش كه متشكل از كلبه هاى ساخته شده از ورق هاى دالبرى همواره بر - بود، به وسيلة او و همكارانش در زمان فراغت از كار منتشر مي شد فراگير بودن تأكيد داشت )اينكه اين مجله هنوز وجود دارد، شايد بزرگ ترين نشانة ميلادى در تهران ساخت، 60 و50 تأييدش باشد(. خانه اى كه پونتى در دهه هاى عملي كردن تئوري جهانشمول او بود كه در آن همة جزئيات، مبلمان و دكوراسيون، كاشى هاى كف و ديوار كه طرح آنها بر اساس نقاشى هاى آبرنگ او شكل يافته بودند، تابلوها و كتابخانه هايي كه با نو آورى در جلوى پنجره ها قرار مى گرفتند، ميز، صندلى، بلورهاى مورانو، اشياى سراميكى، قاشق، چنگال، انواع چراغ پايه اى، ديوارى، آباژور تا باغچه هايي كه خانه را احاطه مي كردند مشخصاً براي مكان طراحي مي شدند. اين است كه پس از تثبيت جايگاه پونتى در جهان 1960 خانه متعلق به دوره اى در دهة - يكى از دو برج ميلان- ( 1950-56) 2با برج آيكونيك و همواره خالص پيرللى 3(، بغداد، هنگ كنگ، ايندن هونVilla Planchart) پروژه هايى در كاراكاس، ونزوئلا ( به او ارجاع شد. شناخت و علاقة يك كارفرما در تهران به 1971) و موزة دِنور كار او حاكى از سليقة صيقل يافتة ايرانى در آن دوره است و به واسطة اين آگاهى بين المللى نمونه هاي ديگري از تأثيرات مدرنيستى در شهر پديد آمد، از جمله تأثيرات راسيوناليستى اروپايى كه سرچشمة آنها دكترين هاى باوهاس بودند كه اغلب پس از مهاجرت شخصيت هاى تعيين كننده اي همچون گروپيوس و شاگردش ، 6، هافمن5 لوس-4 ِ و همچنين نسل هاى پيشين جدايي طلب هاي وينBreuer

\\n\\n

و دوستى1914 به آمريكا و ورود شيندلر در سال- و ديگران8، اولبريش7واگنر او با لويد رايت در كاليفرنيا تجلى يافت. استفادة شيندلر از چوب، و طرح هاى او در گونة چاي خانه هاي كوتاه ژاپنى براى اقليم و منظر كاليفرنيا، پالايش معمارانة فراواني در اين گونه به وجود آورد كه شايد به كارهاى اولية گه رى كه اكنون ستاره شده، انجاميد. اما در حالى كه معماران اين برهة زمانى، در فضاى امروز كه مشتاق بزرگى، افراط، باروك، و مد است، چندان در يادها نيستند، در طراحى خانه، به ،كرگ 9مراتب متمدن تر و صيقل يافته تر بودند. شخصيت هايى مانند كوئينسي جونز در پيشبرد و پالايش اين گونه و 12، رافائل سوريانو11، ريچارد نوترا10ال وود ( نقش داشتند، كه در 1966-1945) 13پيدايش برنامة مطالعة موردي خانه ها زمينة مطالعة طراحى خانه در اواسط قرن بيستم منحصر به فرد، و تا امروز كماكان الگوى اصلى طراحى مسكونى مدرنيستى است. اينكه چنين تأثيراتى نوآورى هاى مدرنيستى در تهران را تغذيه كرده اند، تا حد قابل توجهى برداشت هاي غلطِ ادعا شده نسبت به فقدان همدلي، يا تعصب نسبت به ارزش ها و آرمان هاى غربى را رد مى كند. همان قدرت قضاوت و سليقة سختگيرانة ميراث معمارى ملى ايرانى، كه در سراسر جهان كاملاً شناخته شده و مورد تحسين است، در پذيرش برخى از نفيس ترين گونه هاى طرح هاي معمارى غربى قرن بيستم منعكس است.

\\n\\n

* جيك مورتون، طراح و هنرمند ساكن لندن است كه اخيراً در تدوين كتاب و ايده هاي طراحي با كاوه مهرباني همكاري مي كند.

\\n\\n

70# خيابان چهارم- ميرزاي شيرازي

\n