تهران، تنت خاکی است

حالا ديگر اينكه تهران، ملغمة پرآشوبِ بى هويتى است بيشتر برساخته از بى مديريتى ها، بدسليقگى ها، سوداگرى ها و ... كليشه اى ا ست كه از فرط تكرار بيشتر از آنكه هشدارى باشد ملال به بار مى آورد. اين وسط اما، ما بر آن شده ايم تا مكرر كردن اين قصه را به عنوان يك واجب عينى بر خودمان شماره از معمار را براى -فرض بدانيم و اميدوارانه فرصت يك –يا چند پرداختن به اين مهم از دست ندهيم. با اين مقدمه، اين شماره در جستجوى يافتن و نماياندن برخى موضوعات و عناصر مؤثر در بازار ساخت و ساز مسكن به عنوان بخش مهمى از سيماى شهر تهران است. هرچند به تبع حرفة خودمان و همين طور مخاطبان اصلى مجلة معمار طبيعى بود كه به موضوعات، بيشتر از زاوية ديد معماران و شهرسازان نزديك بشويم اما تلاش شد اين موضوعات بدون اينكه ادعاى جامعيت داشته باشند، درحد امكان صرفاً به اين زاوية نگاه محدود نشوند. گفتگو با ناصر فكوهى و يادداشت ايشان براى اين شماره، موضوع را از نگاه جامعه شناختى مى كاود و بى پروا به سهم دولت ها و مديريت شهرى در به وجود آمدن اين وضعيت مى پردازد. با پرسش نامة جمع و جورى به ميان ساكنان شش منطقة تهران رفتيم تا واقعيت قدرالسهم هركدام از گروه ها و موضوعات دخيل در اين »بازار« را از چشم آنها بيابيم و البته يكى از پرسش ها اين بود: آيا مى دانيد معمار خانه تان چه كسى است؟ نتيجه طبعاً قابل پيش بينى بود؛ غيبت واقعى معماران در انبوه ساخت و سازهاى شهر تهران كه از نگاه غريبه مى تواند به عنوان بهشت معماران نمايانده شود؛ موضوعى كه در يادداشت بهرام كلانترى و با استناد به آمار و ارقام و چندتايى مقايسه با جاهاى ديگر دنيا به آن پرداخته شده است. به رسميت شناختن اين موضوع كه نياز به مسكن يك موضوع واقعى در كشور ماست و اينكه هرجا ساخت وسازى وجود داشته باشد الزاماً پاى سبب شد -سوداگرى ا ى در ميان نيست –يا دست كم مى تواند كه نباشد فكر كنيم شايد ترجمة مقالاتى دربارة وضعيت مسكن در چند شهر و كشور ديگر جهان و نحوة مديريت دولتمردان و تصميم سازان آنها بر اين نيازِ در خيلى از موارد مبرم و انبوه، براى ما هم خالى از فايده نباشد. »زيبايى شناسى عامه« هم موضوع يك رسالة تحقيقى از عليرضا تغابنى و فربد فراورده بود كه با توجه به مصرف موضوع زيبايى شناسى در تعامل معمار با سازنده و مصرف كننده، تلخيص و بازنويسى شد و در نهايت هم گفتگوهاى نسبتاً مفصلى با چهار معمار؛ بيژن زيبايى، فرزاد دليرى، محمدرضا نيكبخت و محمد مجيدى. در گفتگو با اين معماران سعى كرديم بدون دخالت دادن پيش داورى هاى رايج معمارانه و بيشتر بر پاية كميت و كيفيت حضورشان در بازار، ضمن به دست دادن مقايسه اى از حال و هواى بازار در دوره هاى