دفتر طرح ساخت آوگون (سپیده مسعودی‌نژاد، بابک خباز، بابک قلی‌زاده)

دفتر طرح ساخت آوگون (سپیده مسعودی‌نژاد، بابک خباز، بابک قلی‌زاده) راه‌یافته به مرحله نیمه‌نهایی نخستین دوره جایزه شایستگی معمار ایرانی (۱۳۹۷) موقعیت: تهران، ایران تاریخ: ۱۳۹۳ مساحت: ۱۵۶۷ مترمربع وضعیت: ساخته‌شده کارفرما: خانواده احمدیان سازه: بنیامین محبی تاسیسات: کامبیز تابعی اجرا: دفتر طرح ساخت آوگون (بابک خباز، بابک قلی‌زاده) عکس: علیرضا روح‌نواز آپارتمان خانوادگی اطلسی در زمینی به مساحت ۴۹۵ مترمربع، در محله ظفر تهران بنا شده که شامل سه واحد مسکونی است: یک واحد مسطح (Flat) به مساحت ۲۵۴ مترمربع، در طبقه اول، یک واحد دوبلکس (Duplex) به مساحت ۲۳۳ مترمربع، در طبقات دوم و سوم شمالی، و یک واحد تریپلکس (Triplex) به مساحت ۲۹۰ مترمربع، در طبقات دوم، سوم و چهارم جنوبی. امکانات تفریحی و ورزشی جمعی، شامل استخر و سونا، سالن ورزشی و چایخانه، نیز در زیرزمین و پارکینگ‌ها در طبقه همکف واقع شده‌اند. کارفرما قصد داشت تا خانه‌ای را که روزگاری اعضای کوچک خانواده در آن می‌زیستند، سقف بشکافد و برای خانواده‌ای که اکنون وسعت یافته و هر یک در طلب استقلال‌اند، طرحی نو دراندازد و به هر یک از اعضاء خانواده، خانه‌ای مستقل بدهد، اما در عین حال، پیوندهای خانوادگی را باز کند و همه را در خانه‌ای واحد گرد هم آورد، خانه‌ای شامل سه واحد مسکونی مستقل برای والدین و دو برادر. به این ترتیب، بهانه اصلی شکل‌گیری آپارتمان اطلسی، ایجاد خانه‌ای برای یک خانواده گسترده، در قالبی امروزی بود. از این‌رو، چالش ویژه‌ای که تیم طراحی با آن مواجه شد، در کنار فاکتورهای معمول در طراحی (کیفیت‌های فضایی، اقلیم، ضوابط شهرداری و …)، معطوف بود به پارادوکس میان استقلال و وحدت واحدهای مسکونی خواسته‌شده؛ اینکه چگونه سه واحد مستقل از هم طراحی شود که هر یک حریمی مشخص و محترم دارند و در عین حال، در هم می‌تنند تا پاسخ‌گوی مناسبات خانوادگی باشند، سه واحد متفاوت، در تناسب با سن و روحیه هر یک از مالکین، اما هم‌زبان و در پیوند با هم؛ ایده‌ای که می‌خواستیم هم در حجم و فرم کلی بازتاب یابد و هم در ساماندهی فضاها و ارتباط میان ساکنین. به این منظور، کل طبقه اول به خانه والدین اختصاص یافت و در طرحی مسطح (Flat) با فضاهای جمعی وسیع و مرتفع، با نیازهای سنی و روابط اجتماعی آنها سازگار شد، واحدی که از شمال تا جنوب گسترده شد. هر یک از دو واحد دیگر بر روی نیمی از واحد والدین قرار گرفت، یکی در بخش شمالی و دیگری در بخش جنوبی به صورت دوبلکس و تریپلکس سازماندهی شده که از نظر چیدمان فضایی و بازی‌های فرمی، بر روی واحد یک بازیگوشی می‌کنند. این نحوه انتظام واحدها اشاره‌ای استعاری دارد به نقش ساکنین؛ والدین که همچون ریشه‌اند و پسران که پای در ریشه دارند و سر به سوی زندگی خویش. به علاوه، با شکاف عمودی سرتاسری در دل مجموعه، یک حیاط میانی ایجاد شد که از یک‌سو، با وسعتی مناسب، نور طبیعی را به عمق هر خانه می‌تاباند و گشایشی ایجاد می‌کند برای دیدهای فراخ به آسمان از دل خانه، و از سوی دیگر، قرارگیری فضاهای متنوع هر واحد حول این حیاط و در ارتفاعات متنوع، شناورشدن فضاهای باز و نیم‌باز، بالکن‌ها و حیاط‌های اختصاصی هر واحد بر روی هم و به سوی حیاط میانی، آن را فضایی پویا و سرزنده می‌سازد و بستری می‌سازد برای بازشدن پنجره‌ها به سوی هم، فرصتی می‌دهد برای زندگی در فضایی مشترک، برای پیوند میان اعضاء خانواده، و برای تأکید بر بودن در کنار یکدیگر، ضمن حفظ حریم خصوصی هر خانه.