کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

کتابخانهٔ مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران یا به اختصار کتابخانهٔ مرکزی دانشگاه تهران، بزرگ‌ترین کتابخانهٔ دانشگاهی ایران است. در سال ۱۳۲۸ که سید محمد مشکات مجموعهٔ نفیس کتاب‌های خطی خود را به دانشگاه تهران اهدا کرد، بنیان این کتابخانه گذاشته شد. کتابخانهٔ مرکزی در ۱۳۴۶ خورشیدی از ادارهٔ انتشارات دانشگاه تهران مستقل شد و نخستین مدیرش ایرج افشار بود. ساختمان کنونی کتابخانه مساحتی بالغ بر ۲۲٬۰۰۰ متر مربع دارد و مشتمل بر ۹ طبقه است. این بنا در سال ۱۳۵۰ افتتاح شد و در مرکز محوطهٔ دانشگاه تهران، در جنوب مسجد دانشگاه واقع است. کتابخانهٔ مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران دارای پانزده بخش متفاوت است؛ از جمله بخش نسخه‌های خطی که از مهم‌ترین و باارزش‌ترین بخش‌های این مجموعه است و بخش نشریات ادواری که تهیه، سازماندهی، صحافی و تهیه آرشیو از مجلات و روزنامه‌هایی به زبان‌های مختلف را به عهده دارد. این بخش دارای بخش‌های خدمات فنی پیایندها، مخزن روزنامه‌های فارسی، مخزن مجلات فارسی و مخزن پیایندهای لاتین است. در کتابخانهٔ مجازی این مجموعه بیش از ۹۰ هزار عنوان رسالهٔ دکتری و پایان‌نامهٔ کارشناسی‌ارشد و بیش از ۱۴ هزار نسخهٔ خطی منتشر شده است. یکی از خدمات کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران بخش تالارهای آن است. این کتابخانه در مجموع یازده تالار دارد که عبارت است از تالار ابوریحان بیرونی (تالار ادبیات و علوم انسانی)، تالار سیدمحمدعلی جمالزاده (تالار علوم و فنون)، تالار اقبال لاهوری (تالار مرجع)، تالار رشیدالدین فضل‌الله همدانی (مطالعات ایران‌شناسی)، تالار خواجه نصیرالدین طوسی (تالار کتاب‌های کمیاب و مجموعه‌های ویژه)، تالار نشریات، تالار محمدتقی دانش‌پژوه (منابع آرشیوی)، تالار پایان‌نامه‌ها و تالار اطلاع‌رسانی. این مجموعه تاکنون ۱۴ مدیر را به خود دیده است و از دی ۱۴۰۳ ریاست آن را رسول جعفریان برعهده دارد.