دفتر معماری کاصا (یحیی کاشی، الهام صادقیان) موقعیت: همدان، ایران تاریخ: ۱۴۰۱ مساحت: ۷۴۰ مترمربع وضعیت: ساختهشده کارفرما: طیبه آرتیمانی، احمد سمریان مدلسازی سهبعدی و ترسیمات فنی: سعید شیروانی سازه: میلاد شهبازی تاسیسات مکانیکی: محمد میرزایی تاسیسات الکتریکی: میثم شکریه اجرا: یحیی کاشی، محمد حاجیلوئی ارائه اولیه: عرفان جواهری، حسام شیری گرافیک: امیرمهدی شاطریان عکس: محمدحسن اتفاق پروژه «جعبههای پنهان» در قسمت جنوبی شهر همدان واقع شده است. بافت عمومی این منطقه به گونهای است که کاربریهای مجاور پروژه را اکثرا ساختمانهای مسکونی تشکیل میدهند. این محدوده در راستای ساختوسازهای بیپروای شهری، در حال تبدیل وضعیت از یک منطقه با بافت عمومی ویلایی، به منطقهای با بافت آپارتمانی و تراکم ارتفاعی حداکثری است. به همین سبب، این پروژه در تقابل بین ساختوساز با ارتفاع حداکثری و خانههای تکواحدی با ارتفاع کم قرار گرفته است. در وضعیت اینجا و اکنونی معماری ایران که ساختارهای فضایی یکنواخت معماری را احاطه کردهاند، این پروژه به دفتر ما ارجاع داده شد. تاریخ معماری، رامپلان، دومینو، پلان جهانی و … را به خود دیده است، اما همچنان تولید فضاهای یکنواخت، محصول امروزه معماری است. از اینرو، پروژه با این سوال آغاز شد که این ساختار فضایی چگونه میتواند شکسته شود و سنتزی جدید ایجاد کند. در ادامه، از یک جنبه، مسئله ساختار فضایی، رابطه پر و خالی، رابطه بین سطوح و شکست فضا، و …، به عنوان مسائل درونی معماری، و از جنبه دیگر، مسائل بیرونی معماری، همچون اقلیم، محرمیت، نیازهای سوژه با توجه به فرهنگ، و … مورد توجه قرار گرفت، و سعی بر آن شد که بین این دوگانگیهای ساختاری در حوزه مسائل درونی و بیرونی معماری، با نگاهی به تاریخی که پشت سر گذاشتهایم، بازتعریفی برای یک فضای مسکونی انجام شود. مهمترین مسئله معماری، سازماندهی خلاقانه فضاست، و در معماری گذشته ایران، مسئله فضاهای خالی همیشه مطرح بوده است. تمرکز بر تولید ایدهای برای کمرنگکردن مرز فضاهای باز، نیمهباز و بسته، موجب شد تا نگاهی کانسپچوال به معماری و تایپهای بومی مسکونی، به واسطه خوانش آنها در شهر داشته باشیم، و به دنبال آن، به گسترش و تزریق این رویکرد که از مطالعه تاریخ بدست آمده است، در کالبد پروژه بپردازیم. همچنین از طریق تفکیک ساختارهای حجمی درون پروژه که بخشی از آن بر مبنای جایگذاری منظم جعبههای فضایی و صفحات بر روی هم، و دیگری بر مبنای جایگذاری ناهمگن جعبههای فضایی و شکست صفحات شکل گرفت، در پی آن بودیم که ساختار فضایی یکنواخت موجود شکسته شود. بدینترتیب، جعبههای فضایی پروژه جزءهای مستقلی هستند که به عنوان یک کل منسجم در کنار یکدیگر عمل میکنند. در حوزه مسائل بیرونی معماری، کنترل محرمیت فضایی و برخورداری فضاهای باز از حداقل مشرفیت، جزو نیازهای اصلی پروژه بود. بهعلاوه، جهتگیری پروژه به گونهای بود که دو وجه آن در مقابل نور آزاردهنده غرب قرار داشت و پروژه را همواره با مشکل عدم تعادل دمایی مواجه میکرد. همین موضوع باعث شد که با افزودن یک پوسته به این وجوه، و شکست صفحات و جعبههای فضایی، به دنبال پاسخی برای این مسائل باشیم.
