پدرام ایزدی بروجنی فینالیست پنجمین دوره جایزه شایستگی معمار ایرانی (۱۴۰۱) موقعیت: روستای قلعه سفید، گلدشت، نجفآباد، اصفهان، ایران تاریخ: ۱۳۹۸ مساحت: ۱۶۰ مترمربع وضعیت: ساختهشده کارفرما: بهمن برخوردار همکار طراحی: پریا ایزدی سازه: مهدی بابایی گرافیک: استودیو اد عکس: علی گرجیان پروژه ویلای سفید بازسازی یک ویلای آخر هفته است، به منظور نزدیکترکردن شرایط زیستمحیطی ساختمان به شرایط آسایش ساکنان آن. ساختمان قدیمی ویلا یک چهاردیواری ناهمگون و نامتناسب با معماری بومی منطقه بود که صرفا برای تسهیل و تسریع در فروش ملک ساخته شده بود، اما کارفرمای آپارتماننشین پروژه به دنبال فضایی متفاوت از یک خانه دوم بود و اصرار داشت که منظر سبز باغ از جایجای بنا دیده شود. ما میخواستیم که بنا نه تنها به لحاظ بیانی، نماینده بستر خود باشد، بلکه نیازها و دغدغههای ساکنان آن را هم برآورده سازد. همچنین عقیدهای به تحمیل مصالح لوکس و آنچنانی نداشتیم که طبقه متوسط به کل از ما مایوس شود. علاوه بر این، توان اقتصادی کارفرما نیز یکی از چالشهای مهم پیش روی ما بود. در نهایت، با روی هم گذاشتن این لایهها، تصمیمسازی در این پروژه شروع شد و با تکیه بر اصولی همچون عدم استفاده از مصالح لوکس و گرانقیمت، مخدوشنکردن خط بکر آسمان، و در نظرگرفتن اقتصاد (بودجه محدود کارفرما)، الگوی زیستی مناسب برای ساکنان شکل گرفت. بنای موجود ویلا با اضافهشدن یک مکعب به آن گسترش یافت و عرصههای خصوصی و دنج پروژه شکل گرفت. همچنین هر آنچه اضافه بود، از بنا کاسته شد و با کاهش تعداد گشودگیها و تجمیع آنها، گشودگی وسیعی در قسمت جنوبی بنا ایجاد شد که بیشترین زمان حضور ساکنان را به خود اختصاص میداد. بدینترتیب، این فضا به نقطه اتصال بدون مرزی بین درون و بیرون تبدیل شد. سازماندهی فضاها نیز به گونهای انجام گرفت که در مناسبتهای مختلف به فضاهایی با کاربریهای متفاوت تبدیل شوند. در فضای خارجی ویلا استخری وجود دارد که ضمن برقراری یک دیالوگ مناسب با بنا، وظیفه خود را به عنوان تصفیهکننده و مطبوعگرداننده هوا انجام میدهد. این استخر ظرفیتی معادل ۸۰۰۰۰ لیتر آب داشت که با تقلیل حجم آن به ۲۴۰۰۰ لیتر، هم به صرفهجویی در مصرف آب کمک شده و هم از گودی باقیمانده از فضای استخر (تراز منهای ۱۸۰ سانتیمتر) به عنوان فضایی دنج و دلنشین برای گردهمآیی خانواده در فصول مختلف سال استفاده شده است. همچنین انتخاب شیشه به عنوان متریال بدنه بیرونی این قسمت باعث شده است حرارت ذخیرهشده آفتاب در طول روز، در هنگام شب به خارج از آن هدایت شود و دمای این فضا را در فصول مختلف سال معتدل نگه دارد. جهتگیری استخر در مسیر بادهای تند جنوبغرب است و محصورشدن آن توسط حاشیه سبز پیرامونی، تا حد قابل توجهی از شدت این بادها میکاهد و موجب تصفیه هوا میشود. سپس بادی که از این حاشیه عبور کرده است، از روی آب استخر میگذرد و در مواجهه با روزن ورودی ساختمان (پنجرهها)، از شناشیرهای تعبیهشده روی آن عبور میکند تا یک بار دیگر فیلتر شود. بدینترتیب، هوا از طریق مکانیسمی مشابه کولر آبی، به درون ساختمان هدایت میشود تا کاربر فضا با مطبوعترین هوا در گرمترین روز سال مواجه باشد.
