Woof Shadow

سايه‌پود معمار: دفتر معماری تچرا (فائزه هاديان) موقعیت: تهران، ایران تاریخ: 1395 مساحت: 1340 مترمربع وضعیت: ساخته‌شده کارفرما: محمدعلي راوش، محمد حسيني تیم طراحی: فائزه هاديان، ايمان درخشان طراحی فاز دو: شبنم رضايی مشاور سازه: امير شرافتمند، سياوش كريمی مشاور تاسیسات: مهار سازه پويش اجرا: دفتر معماري تچرا نظارت: رضا علوی‌نژاد، محسن علوی‌نژاد، فائزه هاديان ارائه: شبنم رضايی عکس: پرهام تقی‌اف، منيره تفرشی آپارتمان مسكونی «سایه‌پود» در پنج طبقه و ده واحد مسكونی، در منطقه‌ای متوسط در تهران واقع شده است. به دنبال كمرنگ‌شدن عناصر معماری ایرانی و دورشدن از اجزا سازنده آن، و از طرفی، قدم‌نهادن در دنیای مدرن، ما در طراحی پروژه، در جستجوی بازتولید برخی از مفاهیم بنیادی دنیای گذشته، با خوانشی نو، جهت ایجاد فرم‌ها و مصداق‌هایی به زبان معاصر بودیم. در ابتدای طراحی، معضل اصلی ما، دست‌و‌پنجه نرم‌كردن با محدودیت‌های به‌وجودآمده بر سر اجرای ایده‌های موثر پروژه و طراحی برخی دیتیل‌ها، پس از اجرای سازه بنا بود، اما در پروسه طراحی پروژه، با برقراری تعادل بین خواسته‌ها و نظرات كارفرمایان، همچنین درنظرگرفتن ایده‌های اصلی طراحی و مسائل مربوط به مشاركت در ساخت، در نهایت، چنین بنایی شكل گرفت، هر چند كه در طی مسیر، این مسائل موجب تغییراتی در پلان و دیگر اجزا شد. اما سرانجام سعی شد با ایجاد هم‌زبانی بین خطوط طراحی و زوایای به‌كارگرفته‌شده، پیوستگی در كل پروژه ایجاد شود. پس از بررسی سایت پروژه، دریافتیم که محدوده اطراف آن دارای بافتی قدیمی مربوط به دهه 40 و 50 شمسی، با ساختمان‌های دو یا سه طبقه است كه اكثرا توسط معماران تجربی طراحی و ساخته شده بود. معمولا این ساختمان‌ها با توجه به كم‌اهمیت بودن ارزش زمین به لحاظ اقتصادی، با ایجاد تراس، سعی در كنترل شدت آفتاب و ایجاد حس محرمیت داشتند، در صورتی كه امروزه می‌بینیم با افزایش تراكم و بلندترشدن ساختمان‌ها، به مراتب، از محرمیت كاسته شده است. در حال حاضر، ارزش زمین برای مالكان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و این امر سبب شده تا ما با كاهش تراس‌ها و سایه‌روشن‌های بدیع در نماهای شهری روبه‌رو شویم. از این‌رو، ما بر آن شدیم تا برای جبران این خلا در پیكره بیرونی، با واردكردن بعد سوم بر روی سطح نما، سطحی عمیق ایجاد كنیم. در نتیجه، در طراحی فرم به سطحی نیاز داشتیم كه بدون برش، سطحی یكپارچه به ما بدهد. از این جهت، یكی از تكنیك‌هایی كه در این مسیر ما را به هدف نزدیك‌تر می‌كرد، استفاده از اریگامی بود؛ در واقع، با این روش، ما به وسیله تاكردن سطح دو بعدی، به یك سطح یكپارچه سه‌بعدی دست پیدا می‌كردیم. با همین روند، در طراحی بدنه خارجی ساختمان، با ایجاد بافتی نو، چیدمانی خلاقانه و بدنه‌ای متشكل از پیكسل‌های كوچك، حجمی سه‌بعدی به وجود آوردیم، بدون اینكه حجمی از بیرون به آن الحاق شده باشد. همچنین این عناصر تشكیل‌دهنده، با ایجاد بازی «نور و سایه»، بدنه نما را به بافتی بدل می‌كند كه سایه‌هایی در هم تنیده، تار و پودش را تشكیل می‌دهند. در همان اثنای طراحی، بررسی شرایط موجب شده بود تا آجر به عنوان عنصر شكل‌دهنده اصلی نما، هم به عنوان متریال پیكسلی متناسب با ایده طراحی، و هم به علت ارزانی و هم‌خوانی بیشتر با بافت منطقه، انتخاب شود. در این پروژه، دید ناظر در طبقات میانی، تا حدود زیادی دچار اغتشاش بصری می‌شود.