معماری معاصر

ورزشگاه امجدیه (شیرودی)، تهران

فرامرز پارسی, فریدون برومندی·عکس: بهنام عبری·معمار ۵۴
ورزشگاه امجدیه (شیرودی)، تهران

ورزشگاه امجدیه (شیرودی)، تهران

نمای عمومی ورزشگاه امجدیه، مجله معمار شماره ۵۴

نمای عمومی ورزشگاه امجدیه (شیرودی)

امجدیه قدیمی‌ترین ورزشگاه ایران است و جایگاه محبوبی در خاطره بسیاری از ساکنان تهران و حتی ایران دارد. بسیاری از بازی‌های ملی، رویدادهای سیاسی قبل و بعد از انقلاب اسلامی، مسابقات تاج و پرسپولیس که همیشه با سیاست آغشته بود، همه در ایجاد این جایگاه نوستالژیک برای امجدیه نقش داشته‌اند. مقامی که هرگز نصیب ورزشگاه آزادی نشد.

مارکف و سعید معمارانی بودند که امجدیه را با ظرفیت بیست و پنج هزار نفر طراحی کردند. این سازه ورزشگاه اصلی یا زمین شماره یک است. به نظر می‌رسد برخی بخش‌های مجموعه توسط دو بارون، معمار فرانسوی، طراحی شده باشد. زیباترین معماری در این مجموعه متعلق به استادیوم فوتبال یا زمین شماره یک است. در همه جوانب نمای آن با نوارهای افقی سنگ تراورتن سفید روی آجر قرمز تغییر لحن می‌دهد.

ساخت ورزشگاه در سال ۱۳۱۵ آغاز شد و در سال ۱۳۱۸ با میزبانی اولین مسابقات قهرمانی کشور در چند رشته ورزشی رسماً افتتاح گردید. در طول شصت و نه سال بعدی، این مجموعه مداوماً دستخوش تغییرات و بازنگری‌ها شده و سالن‌های والیبال، بسکتبال، هندبال، ژیمناستیک، استخرهای روباز و سرپوشیده، زمین تمرین، سالن کشتی و اخیراً استخر نیمه‌ساز شنا به آن افزوده شده‌اند.

به هر حال، الحاقات شصت و نه ساله طرح اصلی را چنان دگرگون کرده‌اند که حتی کسانی که هنوز گذشته را به خاطر دارند، دیگر قادر به بازشناسی اشکال فیزیکی خاطراتشان در ورزشگاه کنونی نیستند. در واقع می‌توان گفت این ورزشگاه به نوعی نمادی از تمام فراز و نشیب‌ها و ناآرامی‌های چهار دهه گذشته است.