ساختمانهای مرکزی GSW — برلین، کخاشتراسه، ۱۹۹۹–۱۹۹۱
دفتر معماری زاوربروخ — هوتون. ماتیاس زاوربروخ، لوییزا هوتون، خوآن لوکاس یانگ (معماران پروژه)؛ پنس لودلوف، برایان لایلی، فیلیپ انگلبرشت، آنا بادر-هاردت، گوورت گریتسن، مورتن که. دن. همکاران: گ. آلبرتی، م. بلوسر، آ. شولت، د. کوتا، ک. گالوائو، آ. گازالی، ک. مادکور، ف. تانی، س. هوفمان، ک. ف. هورنلاین، ه. جیروت، ف. کالشتروم، ج. کلتینگ، ه. لنگستن-جونز، ک. مارکوارت، م. ماچفسکی، ر. مولین، ف. اوتل، و. تیسن، آ. تو، س. ویرت.
برج اداری به افزودهای است بر ادارات GSW (شرکت عامالمنفعۀ مسکنسازی و اسکان مهاجران، با مسئولیت محدود)، و مسائل و موضوعاتی را پیش میکشد که پیش از این در اواخر دورۀ مدرنیسم و با هدف «کامل کردن» تیپولوژی لایهای (تیغهای) مطرح شده بودند. با بازگشتن به شیوهای که از آفتاب برای گرم کردن ساختمان استفاده میکند، کل مجموعه طراحی شده است. بلوکهای کمارتفاع با شکل واحد خود در بافت شهری درآمیختهاند. در همان حال حجمهای معلق و برج با پانلهای رنگی و آفتابگیر پوشش یافتهاند، و همچون نشانههایی شاخص و جدا از بافت شهر جلوهگر میشوند. شکل طراحی برج بازتابی است از دیگر ساختمانهای بلند منطقه، و در همان حال بلوکهای کمارتفاع آن همراستای خیابان هستند. بدین گونه کل مجموعه با محیط خود گفتگویی نیرومند برقرار میکند. جهتگیری برج روی محور شرقی-غربی به نمای جنوبی این امکان را میدهد که بیشترین تابش آفتاب را دریافت کند. این سوی ساختمان دارای پوستهای دوجداره است که در زمستان جریان هوای گرمی را بهوجود میآورد و این هوا، با بالا رفتن، طبقههای بالاتر را گرم میکند. در تابستان سیستم برعکس عمل میکند تا تهویه را تأمین کند. نمای کمعرض شمالی با پنجرههای پیوسته پوشانده شده که اجازه میدهد نور یکنواخت روز نفوذ کند. پانلهای رنگی برج (قرمز روشن، نارنجی، بنفش عمیق، خاکی) ترکیبی متحرک و متغیر میسازند، چرا که رنگ هر پانل به انتخاب کاربر برای جهتگیری آفتابگیر پنجرهاش بستگی دارد.
تالار نمایش تسوم توبل — برلین، ۱۹۹۹
زاوربروخ هوتون. ماتیاس زاوربروخ، لوییزا هوتون، آندرئا فرنش، فردریک کلشتروم، یان لویفر.
نور طبیعی و مصنوعی به همراه رنگ و پلاستیک، موضوعهای اصلی تالار نمایش تسوم توبل هستند که قبلاً یک کارخانۀ لامپسازی بوده است. تالار نمایش از سه طرف به صفحات شیشهای رنگین محدود میشود که نه تنها نماهای داخلی و خارجی را از هم مشخص میسازند، بلکه نقش صافی و تنظیمکنندۀ نور را نیز بازی میکنند. در طول روز نور مصنوعی در فضای داخلی تضاد شدیدی با تابش آبیفام خورشید از میان صفحات رنگی ایجاد میکند. در شب نیز کل نما به یک بدنۀ نورانی تبدیل میشود که در شهر همانند فانوسی میدرخشد. حفرههای تعبیهشده در دیوارهای «شناور» برای نمایش محصولات مختلف شرکت بهکار میروند؛ آنها در حکم صحنهای برای نمایش اشیا هستند، و در عین حال سطحی برای حضور و جسمیت بخشیدن به نور.
محفظۀ منوری که تالار نمایش را در برمیگیرد، از صفحات شیشهای در رنگهای مختلف تشکیل میشود که نور طبیعی را از خود عبور میدهند و با آمیختن آن با نور مصنوعی، جلوههای نوری چشمگیری در فضای داخلی ایجاد میکنند.
راهپلهای که دو طبقۀ تالار نمایش را به هم متصل میکند، حجمی است بسته که از فولاد ساخته شده. ویژگی طبقۀ بالا آن است که در آن امکان تنظیم و ایجاد آرایشهای فضایی متفاوت وجود دارد، و این نیز به نوبۀ خود شرایط نورپردازی مختلفی را ایجاد میکند.
مرکز فوتونیک — برلین، ۱۹۹۸–۱۹۹۶
زاوربروخ هوتون. ماتیاس زاوربروخ، لوییزا هوتون، کلاوس د. ویندر (معماران پروژه)؛ هولگر فریلینگسدورف، پینسه فان دن تراپ، آنیکا لمان، مارکوس پفندلر، امیر روتکگل، کامیلا ویلکینسن.
دو ساختمان جدید مرکز فوتونیک برلین همچون حجمهایی با خطوط تراز نرم و ملایم طراحی شدهاند که در میان خطوط مستقیم بافت پیرامون، پروژه را با مشکل روبهرو سازند. لزوم کمترین میزان سیرکولاسیون و نیاز به محوطههای بزرگ فاقد نور طبیعی (برای آزمایشگاههای اپتیک)، به نقشهای نسبتاً پیچیده برای ساختمان اصلی منجر میشود. محور مرکزی در امتداد طول ساختمان کشیده شده است و واحدهای فرعی در زوایای سمت راست آن واقع شدهاند، و اندازههای آنها — با توجه به حالت موجدار ساختمان — با هم تفاوت دارند. نمای ساختمان دوجداره است که امکان تهویۀ طبیعی را برای اتاقهای واقع در طبقات مختلف دورتادور ساختمان فراهم میآورد، و نیز همچون یک حایل گرمایی عمل میکند.
ساختمان کوچک فضایی تولیدی و انعطافپذیر دارد به ارتفاع ۷/۵ متر برای عملیات در مقیاس وسیع. خود ساختمان از فولاد و دیوارهایش بهطور کامل از شیشه ساخته شدهاند. هر دو ساختمان سایبانهای رنگی دارند. در ساختمان بزرگتر ستونهای بتونی نما نیز رنگ شدهاند. تنوع رنگها («پوششی») از یک طیف رنگی به ساختمان میبخشد که به همراه شکل موجی ساختمان، به کنارۀ آن میرسد.
ساختار ساختمان اصلی از قطعات بتونی پیشساخته است، در حالی که ساختار فضای باز بزرگ ساختمان دوم از فولاد است. عقب کشاندن ستونها امکان موجدار کردن نما را فراهم کرده است. استفاده از رنگ در نماها به یکپارچگی ساختمانها با چشمانداز اطراف و تمایز آنها از ساختمانهای دیگر کمک میکند. در ساختمان اصلی ستونهای اسکلت بنا رنگ شدهاند، و در ساختمان دوم کرکرههایی به رنگهای مختلف کار گذاشته شده است.
بلوک آزمایشگاهی مجتمع علمی شرکت دارویی بورینگر اینگلهایم فارما — بایبراخ، آلمان
در مجتمع علمی شرکت دارویی بورینگر اینگلهایم فارما در شهر بایبراخ (جنوب آلمان) بلوک آزمایشگاهی بهصورت افزودهای بر ساختمان اصلی ایجاد شد. رویۀ بیرونی آن از دو لایه تشکیل میشود: یک دیوار حفرهدار سنتی، و یک دیوار دارای پانلهای شیشهای که هم برای کنترل شرایط داخل ساختمان بهکار میروند و هم جنبۀ تزئینی دارند. پانلهای شیشهای — بسته به اینکه سطح باز یا بسته باشد — به ساختمان جلوهای متغیر و دینامیک میبخشند، که رنگهای آن با زاویۀ دید تغییر میکند.
فضاهای داخلی به شکل طولی در سه نوار موازی دستهبندی شدهاند: یک نوار کور مرکزی برای اتاقهای مربوط به امور تخصصی سطح بالا؛ یک ردیف در غرب برای دفترهای اداری؛ و نواری در شرق که از نور طبیعی استفاده میکند و به آزمایشگاهها اختصاص یافته است. برش مقطعی، برش طولی، نمای غربی و سایت پلان نشاندهندۀ آرایش ساختمانها در این مجتمع، در راستای ساختمانهای موجود مجموعۀ بورینگر اینگلهایم فارما هستند.
برج جدید آزمایشگاهی با پانلهای شیشهای یکنواخت خود و بلوکهای کمارتفاع، با خصوصیات سایت موجود هماهنگ میشود؛ پنجرههای نازک عمودی پاسخگوی پنجرههای ساختمان موجود هستند. ساختمان جدید رابطۀ خود را با زمینۀ گستردهتر، و حتی با خط آسمان منطقۀ Heybachs برلین، حفظ میکند.
تصاویر: نمای هوایی؛ نقشۀ طبقۀ همکف؛ سایت پلان؛ برش مقطعی؛ برش طولی؛ نمای غربی؛ نمایی از طبقۀ همکف تالار نمایش تسوم توبل؛ راهپلۀ فولادی که دو سطح را به هم متصل میکند.
