کاوشهای باستانشناسی بندیان درگز از سال ۱۳۷۳ در چارچوب برنامههای مصوب سازمان میراث فرهنگی کشور آغاز گردیده و اکنون چهار فصل آن به پایان رسیده است. حاصل کاوشهای انجامشده را مهدی رهبر — که سرپرستی گروه کاوشگران را داشته است — اخیراً در کنگرهٔ دوم معماری (اردیبهشت ۱۳۷۸، ارگ بم) ارائه کرده است. به دلیل اهمیت موضوع، مقالهای در این زمینه از ایشان در نشریات باستانشناسی معتبر اروپایی Dossiers Archéologie (۱۹۹۸) و Studia Iranica (۱۹۹۹، شمارهٔ ۲۲۷) به چاپ رسیده است.
از آنجا که تمرکز تمامی فعالیتهای باستانشناسی در کشور در دو ناحیهٔ غرب و جنوبغرب بوده است، کاوش آثار در مناطق شمالشرقی سرزمین که تا به حال دستنخورده باقی مانده، حائز اهمیت بسیار است.
این مجموعهٔ تاریخی که در سه تپهٔ باستانی و در حدود چهار هزار مترمربع وسعت را اشغال میکند، در نزدیکی بندیان از توابع درگز در شمال استان خراسان واقع گردیده و به لحاظ تاریخی مربوط به اواسط دوران ساسانیان است.
این مکان یک عبادتگاه «دستوری» است که در منطقهای مرزی نزدیک جادهٔ ابریشم قرار داشته و به لحاظ موقعیت جغرافیایی و مرزی، محل استقرار موقت شاهان و امرای ساسانی بوده که به منطقه اعزام میشدند تا علاوه بر انجام تمرینات و آموزشهای نظامی، در محل نیز از مرزهای کشور در مقابل قبایل مهاجم پاسداری کنند. بنابراین وقوع درگیریهای مهیب در این منطقه را میتوان از دلایل تخریب این مکان دانست. به همین دلیل، بررسی ساختار کالبدی، کاربری فضاها، اجرای شبکهها و جزئیات، و بخشی از گچبریها و نقشها و مصالح و اندازهٔ دهانهها میتواند در روشن ساختن تمدن و پیشرفت آن در زمینهٔ علوم و فناوری و هنر و معماری و طراحی و رشد آن کمک قابل ملاحظهای کند.