طراح: حمید گازر، فارغالتحصیل معماری داخلی در سال ۱۹۸۵ از آکادمی هنرهای زیبای دانشگاه سانفرانسیسکو و دارای هفت سال سابقهٔ کار معماری داخلی.
- کارفرما: شرکت انرژی دانا
- مدیر اجرایی: علیرضا معینی
- کار فلزی: آلبرت سرکیسیان، علی رگجان، نوریک زهرابیمسیح، امیر صباغ
- شیشه: سجودی (شیشهٔ پارسا)
- برق: حسن شاهمیر
- سنگ: شرکت وهمن
- کارهای چوبی: قاسم منصوری
- سقف کاذب و هالوژن: امیر اسکویی
ارزشگذاری فضاهای معماری از دو جنبه امکانپذیر است: جنبهٔ نظری و مفهومی، که ایدهٔ پروژه را شکل میدهد، و جنبهٔ حل مسائل واقعی و تکنیکی پروژه و پاسخگویی به نیاز انسان، که وجه بیرونی معماری است. آنچه امروزه در ارتقاء فرهنگ معماری دنیا مؤثر است و مرکز توجه صاحبنظران قرار دارد، مسئلهٔ ایده است؛ که جنبهٔ هنری معماری را تقویت میکند و سطح آن را از صنعت به هنر میرساند. در جوامع دارای تکنولوژی ساختمانی پیشرفته، ساختوسازهایی که صرفاً به حل مسائل تکنیکی و تولید فضاهای استاندارد و حتی مفید و پاسخگو به نیاز انسان میپردازند، به دلیل مطرح نکردن بحثهای نظری جدید و عدم تأثیرگذاری بر تاریخ معماری، مورد ارزیابی و ارزشگذاری قرار نمیگیرند، زیرا صنعت پیشرفتهٔ ساخت و تنوع مصالح و امکانات اجرایی خوب اجازه میدهد کار به راحتی و حتی بدون حضور معمار و تنها با تکیه بر امکانات صنایع ساختمانی انجام شود، و از همین رو دستیابی به آن ارزش تلقی نمیشود.
اما در فرایند تبدیل ایدههای معمارانه به فضاهای معماری در کشور ما، متأسفانه مراحل مهمی به ناچار حذف میشوند و محصول نهایی بهرغم برخورداری از ایدههای قوی و آرمانهای ذهنی معمار، به محصولی بیکیفیت تبدیل میشود که ردپایی از ایدهٔ اولیه در آن نیست؛ و از همین رو نه تنها فرصتی برای مطرح شدن در محافل تخصصی نمییابد، بلکه از حداقل استانداردهای ساخت نیز بیبهره است.
شرایط خاص، محدودیتها و مشکلات متعدد در تبدیل ایده به پروژه استعداد خاصی را در معمار و طراح ایرانی میطلبد. او باید علاوه بر داشتن ایدههای قوی و آشنایی با تکنیکهای ساخت و... دارای هنر سومی هم باشد تا با توجه به مشکلاتی که ذکر شد پروژهٔ خود را به سلامت به مقصد برساند (مشابه همان تردستیای که فیلمسازان معاصر ایرانی از آن استفاده میکنند).
در چنین شرایطی تنها نظریهپردازی و ارتباط دادن پروژه به فلسفه، شعر و موسیقی نه تنها جبران عقبماندگی از معماری امروز دنیا را نخواهد کرد، بلکه مردم را از دقت در جزئیات اجرایی غافل میکند. خلاقیت و ابداع در این زمینه از نکاتی است که، به ویژه در شرایط ما، اهمیت پیدا میکند. در این شماره به معرفی یک نمونه از معماری داخلی پرداختهایم که در آن طراح با نکتهسنجی و بهرهگیری از امکانات موجود، اجرای صحیح و پرداختن به ظرایف طراحی، به تولید فضایی مطلوب و دلنشین توفیق یافته است.
کیفیت خوب ساخت، دقت در جزئیات اجرایی و استفاده از فرمها و عناصر ساده، نور و رنگ ملایم از ویژگیهای بارز این طراحی است. طراح خود را گرفتار ایدههای متعدد و متناقض و پیچیده نکرده است. حفظ سادگی و پرهیز از شلوغی و محافظهکاری در استفاده از فرم، رنگ و نور، باعث ایجاد فضایی آرام و دلنشین برای کار شده است، و گهگاه ایدههای ظریفی در طراحی (مانند نور موجیشکل نارنجی بالای فضاهای کار انفرادی) مانع از یکنواختی و کسالتبار بودن محیط شدهاند.
تقسیمبندی و تفکیک فضاهای اداری به شکل اختصاص دادن اتاقهای متعدد به کارمندان صورت نگرفته و از سیستم open office و cubicle استفاده شده است؛ بدین ترتیب که اتاقکهایی چوبی برای هر کارمند، برای قرار دادن کامپیوتر، کتابها و اشیای شخصی، در نظر گرفته شده و محدودهای شخصی و مستقل را برای او تعریف کرده است.
یکی از شاخصترین عناصر طراحی، دیوار سیمانی قطوری است که از کنار ورودی شروع شده و کل فضای لابی را به دو قسمت تقسیم میکند. حجمها ساده، مکعب مستطیل و مستقیمالخط هستند. برای کوچک کردن سطوح بزرگ دیوار از مدولهای مربعمستطیل استفاده شده و تقسیمبندی روی دیوار سیمانی نیز با همین مدولها دقیق و زیبا اجرا شده است. مشابه همین تقسیمبندیها روی درها، نورهای سقفی و پنجرهها دیده میشود. ابعاد و تقسیمبندی زیبای پنجرهها — به صورت شش پنجرهٔ مربعشکل در دو طرف ورودی — نور طبیعی را به فضای لابی منتقل میکند و ورودی را به صورت شاخصی تقویت میکند.
طراح برای حفظ ارتفاع موجود سقف و اجتناب از سقف کاذب، از مهتابیهای سقفی و لامپهای هالوژن با پایههای فلزی، برای تأمین نور فضاها در کنار نور طبیعی، استفاده کرده است. فضاها در نهایت سادگی مبلمان و نورپردازی شدهاند. در اتاق مدیریت، در نیمطبقهٔ سوم — که سقف شیروانی دارد — اثری از تجمل و تزیینات اضافی در آرایش فضا مشاهده نمیشود.
در همان اتاق نیز تکرار مدول مربع در دیوار دیده میشود. نور ملایمی، که از آجرهای شیشهای عبور میکند، از احساس محدود و محصور بودن در چهاردیواری اتاق میکاهد و نوعی ارتباط با فضای بیرون برقرار میکند.
در فضای ورودی طبقهٔ همکف، برای تقسیمبندی فضاهای اداری از اختلاف سطح استفاده شده و فضای ورودی در سطح بالاتری قرار گرفته است. اتاقکهای کارمندان حسابداری در طبقهٔ همکف، در سالنی که از طریق دیوار قطور سیمانی از لابی مجزا شده است؛ نور ملایم نارنجی به صورت موجیشکل در گوشهٔ سقف امتداد یافته و حرکتی برای شکستن خشکی فضای اداری و تلطیف آن است.
