محیط ساختهشدهٔ توکیو به ظاهر آشفته و پیچیده است و ممکن است ناظر را سردرگم کند؛ ولی مانابو چیبا، معمار ژاپنی، نگاه خود را بر گوشهها و شکافهای شهر متمرکز میسازد تا نظمی نهفته کشف کند. به نظر چیبا، در توکیو برخلاف شهرهای دیگر، از بلوکهای ساختمانیِ بههمپیوسته، دیوارهای یکشکلِ خیابانها، و طرحهای جامع در مقیاس بزرگ خبری نیست؛ بلکه شهر به وسیلهٔ هزارتوی پیچیدهای از راههای پرپیچوخم، گذرگاههای باریک، فضاهای شکافتهشده و قطعهزمینهای خالی شکل یافته است. طراحیِ شهریِ مدرن، در شهرهای خوب حاصلی ندارد؛ اما با تمرکز روی فضاهای تهی میتوان راهی برای ایجاد ارتباط میان ساختمانها و شهر یافت.
چیبا از کودکی با محیط شهر آشنا شد. او در غرب توکیو زندگی میکرد و هر روز، به جای مسیرِ قراردادی، راهِ مدرسه را از زنجیرهای از گذرگاههای مرتبط، زمینهای بازی و حیاطخلوتها پیدا میکرد. این برخوردِ زودهنگام با فضاهای تهی چنان تأثیر عمیقی بر چیبا گذاشت که در آینده همین موضوع را برای پژوهشِ پایاننامهٔ خود در دانشگاه توکیو برگزید، و پس از آن نیز، هنگامی که به شکل حرفهای مشغول کار شد، طراحیِ خود را بر همین مسئله متمرکز کرد.
خانهٔ سیاهرنگ (توکیو، ۲۰۰۱) نخستین پروژهٔ شاخصِ شرکت شخصیِ چیبا بود که آن را با نانسی فاینلی طراحی کرد. این خانه بنایی آزاد در یکی از خیابانهای آرام توکیو است: مکعبی ساده که برخی قسمتهای آن را حذف و گوشههای آن را بریدهاند. ایدهٔ اصلی، پیوند دادنِ خانه و بافت شهری بود؛ جامهای بزرگ شیشهای، نور را به داخل و دیدِ مستقیم به سراسر خانه را فراهم میآورند. چیبا این خانه را برای زنوشوهری طراحی کرد که هر یک میخواستند در خانهٔ مشترکشان فضاهایی خصوصی در اختیار داشته باشند.
چیبا، به جای آنکه شکافها و حفرههای شهر را پر کند، به آنها هویت میدهد و پس از هر پروژه به شمارشان میافزاید. برای مثال، ساختمان آپارتمانیِ هشتواحدیِ «اسپلیت»، بههمراه یک خانهٔ جداگانه برای صاحبِ آن، را بهگونهای طراحی کرد که دیدِ باز از خیابانِ جلو تا حیاطِ همسایه در عقب حفظ شود. این بنا، با الگو گرفتن از «موکوچین» (آپارتمانهای چوبیِ کوچکی که پس از جنگ جهانی دوم در توکیو رواج یافتند)، هماهنگیِ مقیاس با ساختمانهای نزدیک به خود را حفظ میکند. در پروژهٔ «مجموعهٔ T-شکل» (T-set)، دو خانهٔ کوچکِ تکخانواری با تناسبهای متفاوت در کنار هم قرار دارند؛ زوجی جوان مالکِ خانهٔ جلو است و خانهٔ پشت را یک سازندهٔ بازاری برای بسازوبفروش ساخت، و چیبا با طراحیِ این دو خانه به شکلِ عمود بر هم توانست حریمِ خصوصیِ هر دو را حفظ کند.
چیبا در طراحیِ «تریو» با این مسئله روبهرو بود که چگونه سه آپارتمان — هر کدام به مساحتِ ۶۵۰ فوت مربع — را در فضای یک بنای مسکونیِ واحد جای دهد. او میگوید: «ما نمیخواستیم کوچکیِ این واحدها را نسبت به مقیاسِ شهر نشان دهیم؛ پس کاری کردیم که بنا مانند یک خانهٔ بزرگ به نظر برسد.» در داخلِ خانه، این سه واحد مانند یک پازلِ سهبعدی روی هم جفتوجور شدهاند. چیبا اکنون روی مجتمعِ مسکونیِ دیگری در توکیو کار میکند که از نظرِ ایده و مفهوم، ادامه و توسعهٔ «تریو» است و از ۸۰ واحد با ۱۰ گونه آپارتمانِ مختلف تشکیل شده که هر یک در دو تراز قرار میگیرند و با فضاهای تهی میآمیزند.
چیبا در طرحی کلی برای یک موزهٔ تاریخیِ کوچک در غرب ژاپن، از جهتی دیگر به «زمینهگرایی» روی آورده است؛ این پروژه برای چیبا آزمونی است برای آفرینشِ معماری در شهری که اتومبیلها بر آن فرمانروایی میکنند: در این موزه، گالریها در دو طبقهٔ بالا هستند و دو ترازِ پایینی، مانند قصیدهای در ستایشِ اتومبیل، به پارکینگ اختصاص یافته است. یکی دیگر از پروژههای چیبا، ساختمان سمینارِ دانشگاهِ بانوانِ وایو در ساکورا (استانِ چیبا) است — بنایی عمومی که تالارهای غذاخوری و سخنرانی، خوابگاه و حمامِ عمومی را در بستری زیبا و پردرخت گرد هم میآورد.
