معماری معاصر

جوسی سالیف: آبلیموگیری فیلیپ استارک

آرمان درور·معمار ۱۹
جوسی سالیف: آبلیموگیری فیلیپ استارک
آبمیوه‌گیری جویسی سالیف اثر فیلیپ استارک برای آلسی

آبمیوه‌گیری جویسی سالیف برای آلسی. تصویر فیلیپ استارک.

جویسی سالیف وسیله‌ای است برای گرفتن آب لیمو، که در نگاه اول شاید کارکرد آن چندان مشهود نباشد. ظاهر جویسی سالیف بیشتر به یک مجسمه شباهت دارد — مجسمه‌ای که انسان را به یاد موجودات فرازمینی داستانهای اچ.جی.ولز می‌اندازد؛ ولی به هر حال برای گرفتن آب لیمو وسیله خوبی است. این وجه مشخصه کارهای فیلیپ استارک است.

استارک جویسی سالیف را در سال ۱۹۹۰ برای آلسی طراحی کرد و تاکنون بیش از ۶۰۰ هزار عدد از آن به فروش رفته است. به گفته خودش ایده اصلی آن هنگام خوردن خوراک اسکوئید در رستوران کوچکی به نام ایل کورسارو در جزیره کاپرایا به ذهنش رسید و در همان جا هم بر روی دستمال سفره کاغذی رستوران طرحهای اولیه آن را ترسیم کرد.

عناوینی که استارک برای طرحهایش برمی‌گزیند غالبا غریب و شاعرانه‌اند — مانند جویسی سالیف برای وسیله آبلیموگیری، پرینس آها برای چهارپایه و دکتر اسکود برای مگس‌کش.

◆ ◆ ◆

استارک پس از رها کردن تحصیل در ۲۳ سالگی مدیر هنری کاردین شد. در ۲۵ سالگی به آمریکا رفت و دو سال بعد پس از بازگشت به پاریس طراحی داخلی کلوپ شبانه لومان بلو را انجام داد. موفقیت این پروژه باعث شد فرانسوا میتران، رئیس‌جمهور وقت فرانسه، او را برای تغییر حال و هوای یکی از آپارتمانهای اقامتی الیزه دعوت کند. به این ترتیب استارک در ۳۰ سالگی به قدری معروف شد که از او برای ایجاد دگرگونی در فرهنگ طراحی شهرهای مختلف جهان دعوت می‌شد.

طراحی داخلی چهار هتل معروف در ایالات متحده — هتل رویالتون و هتل پارامونت در نیویورک، هتل دلانو در میامی و هتل موندریان در لس‌آنجلس — و طراحی رستوران و هتل پنینسولا در هنگ‌کنگ و ساختمان آساهی در توکیو از آن جمله‌اند.

طراحیهای فیلیپ استارک شامل ساعت، تلویزیون، موتورسیکلت و چراغ

ساعت والتروایل برای آلسی. تلویزیون جیم نیچر برای سابا. موتورسیکلت موتو ۶.۵ برای آپرلیا. چراغ آرا برای فلوس.

این فرانسوی ۵۲ ساله طراح بسیار پرکاری است. او همه چیز طراحی کرده است — موتورسیکلت برای آپرلیا، بطری آب معدنی برای سن برنار، رادیو و تلویزیون برای تامسون و سابا، مجموعه کامل مبلمان برای سالن آرایش لورئال پاریس، مسواک برای فلئوکاریل، چراغ برای فلوس، ظروف آشپزخانه برای آلسی و مبلمان برای ویترا، کارتل و دریاد. شاید پربیراه نباشد اگر او را پرکارترین طراح معاصر بنامیم.

استارک، شهروند متواضع و احساساتی جهان، تمام توان خود را بر تغییر تصورات ما از اشیاء و جهان اطرافمان متمرکز کرده است. او در طراحی خود سعی دارد به ما بفهماند که برای گرفتن آب لیمو می‌توان از چیزی استفاده کرد که خود در حد یک مجسمه است و حتی مگس‌کش می‌تواند شیئی با هویت باشد. استارک قریحه شوق‌برانگیز خود را صرف تغییر نگاه ما به کل زندگی کرده است.

طراحیهای استارک برای لورئال و فلئوکاریل و آلسی

طراحی مبلمان برای سالن آرایش لورئال پاریس. مسواک برای فلئوکاریل. لاشینوا برای آلسی. کتری هات برتا برای آلسی.

او معتقد است که مسئله طراحی زمان ما دیگر آن شعاری نیست که دیوید لوی در دهه پنجاه بیان کرد: «اشیاء زشت بد به فروش می‌روند.» حالا وقتی قرار است محصول جدیدی را طراحی کنید با دو مسئله مهم مواجه هستید: اول اینکه احتمالا دیگر نیازی نمانده که برآورده نشده باشد و دوم اینکه احتمالا فرمی نمانده که بررسی نشده باشد. زمانی می‌توانید طرحی موفق بزنید که از روال معمول تخطی کنید.

مگس‌کش دکتر اسکود، هتل ساندرسون لندن، صندلی آروس کارتل

مگس‌کش دکتر اسکود برای آلسی. هتل ساندرسون در لندن. صندلی آروس برای کارتل. رستوران بن در پاریس.

◆ ◆ ◆
مجله معمار
شماره ۱۹ · زمستان ۱۳۸۱