معماری معاصر

خوان خانه، خوانسار

استودیو سه‌بِر, محسن خزدوز, ادیب ایروانی·عکس: احسان حاجی‌رسولی‌ها, علی معصومی·معمار ۱۵۴ — بیست و پنجمین دوره جایزه معمار
خوان خانه، خوانسار
محل اجرا: خوانسار، اصفهان · کارفرما: خانواده مومنی · همکاران طراحی: مهسا مرادی، مریم تویسرکانی · گرافیک: مهسا مرادی، مریم تویسرکانی، مهدی زارع · نظارت: ادیب ایروانی، محسن خزدوز · اجرا: بهنام مومنی · طرح مقاوم‌سازی: آرش مستأجران · عکس: احسان حاجی رسولیها · عکس هوایی: علی معصومی · مساحت: ۴۲۰ مترمربع

خوان‌خانه محصول برهم‌کنش ساختار موجود بنا با سبک زندگی محتمل یک خانواده خوانساری با رؤیای «خانه‌ای برای زندگی» است.

موضوع، مواجهه با خانه‌ای بنایی‌ساز و حدوداً چهل ساله است که دیگر پاسخ‌گوی نیازهای معاصر نیست. این خانه متعلق به خانواده‌ای بومی در شهر خوانسار است که فرزندانش در تهران سکونت دارند و به صورت هفتگی به این خانه رفت‌وآمد می‌کنند.

آنها خواستار فضایی مستقل در دل خانه مادری بودند؛ بنابراین خواسته اصلی، نه صرفاً بازسازی، بلکه بازآفرینی فضایی چندلایه و معاصر، همراه با افزودن یک طبقه جدید برای فرزندان بود.

دیاگرام آکسونومتریک مفهومی نشان‌دهنده دیوارهای باربر تیره در شبکه‌ای منظم با حجم‌های سبز شفاف در میان آنها
مفهوم طراحی — دیوارهای باربر موجود شبکه‌ای را تعریف می‌کنند که حجم‌های سبز جدید در آن جای گرفته‌اند

تصمیم گرفتیم این خانه (با ساختاری شبیه یک آپارتمان تک‌طبقه) را با کاستن بخش‌هایی از توده اصلی، به خانه‌ای با حیاط‌های درونی تبدیل کنیم. تلاش ما این بود که این رویکرد را به عنوان نمونه‌ای برای مواجهه با این دسته از خانه‌ها (که تعدادشان در شهر کم هم نیست) مطرح کنیم؛ رویکردی متکی بر دو اصل: نخست، کاستن از توده اصلی برای گشودن فضاهای باز و ایجاد حیاط‌های درونی؛ و دوم، افزودن تراکم به صورت حداقلی و بهره از بام به عنوان حیاطی جدید و قابل استفاده.

· · ·

کشف ساختار

مبنای طراحی بر اساس شبکه‌ای ۹خانه‌ای شکل گرفت که بر سازه موجود، شامل دیوارهای باربر، منطبق شد. این همنشینی امکان ایجاد وویدهایی در دل توده متراکم را فراهم کرد؛ فضاهایی تهی شده از جرم که نور، هوا و باران را به لایه‌های میانی خانه وارد کردند و کیفیت زیست‌پذیری را بهبود بخشیدند.

جداره‌های فضاساز

هندسه قرارگیری جداره‌های باربر موجود در بنا، لایه‌هایی را ایجاد کرده بود، که ما این جداره‌ها را در فضا حفظ و نمایان کردیم و توانستیم جعبه‌های فضایی لازم را اضافه کنیم و به صورت حجم‌هایی خالص در بین همین لایه‌ها قرار دهیم.

فضای داخلی نشیمن طبقه همکف با دیوارهای سفید سیمان بافت‌دار، درب سبز در یک سو، لامپ آویز کروی و درهای شیشه‌ای تمام‌قد رو به حیاط
نشیمن طبقه همکف — دیوارهای سیمان سفید بافت‌دار، درب سبز و حیاط فراتر
نشیمن طبقه همکف از زاویه مقابل: دیوارهای سفید با درب سبز در مرکز، پرده‌های حریر نور روز را فیلتر می‌کنند
همان نشیمن رو به حیاط — درخت سروی از پشت پرده‌ها پیداست
نمای داخلی با دیوار باربر سفید ضخیم که دو اتاق را جدا کرده، فرش قرمز ایرانی روی زمین، شبحی محو در حال عبور از کنار در شیشه‌ای حیاط
دیوارهای باربر نمایان لایه‌های فضایی را تعریف می‌کنند — فرش سنتی فضا را مهار کرده

تورم توده

سپس، با متورم کردن بخش‌هایی از توده در بام، بر اساس همان شبکه سازه‌ای پایین، فضای تهی بین آنها فعال و بام خانه به سطحی قابل استفاده تبدیل شد؛ حیاطی که واحدهای کوچک و مستقلی را در دل خود جا داده است.

اتاق با دیوارهای سبز ملایم، لامپ آویز کروی، نورپردازی ریلی، پرده‌های حریر در نسیم از پنجره حیاط
اتاق با دیوار سبز و نور طبیعی فیلتر شده از پرده‌های حریر
گوشه داخلی با درب سبز در کنار دیوار شیشه‌ای تمام‌قد رو به حیاط کوچک سفید با یک درخت تنها
حیاط درونی — درختی در فضای تهی‌شده رشد کرده

پوشش

ساختار موجود که با مصالح مختلفی از جمله؛ گچ، سنگ، سیمان و سرامیک نما شده بود را به صورت یکدست، در درون و بیرون با سیمان بافت‌دار سفید پوشاندیم و حجم‌های سبزرنگ جدید را در میان آنها جانمایی کردیم. اتاق‌های طبقه بالا با استفاده از سازه سبک ال.اس.اف اجرا شدند تا بار اضافی بر سازه موجود تحمیل نشود.

حیاط بام در غروب، نگاه بین دو حجم سبزرنگ به سمت شهر و کوه‌ها، سنگ‌فرش روی زمین، تابش گرم زرد از پنجره‌ها
حیاط بام در غروب — حجم‌های سبز منظره‌ای از خوانسار و کوهستان را قاب کرده‌اند
نمای بام‌های خوانسار در غروب با خانه خوان‌خانه با بام سبز در میان بافت شهری، کوه‌ها در مه پشت سر
خوان‌خانه در بافت شهری خوانسار — بام سبز آن در میان بام‌های اطراف متمایز است، با دامنه‌های زاگرس در پس‌زمینه
نمای روز تراس بام با حجم‌های سبز، سایبان پارچه‌ای بالا، نرده‌های فلزی سفید
تراس بام — حجم‌های سبز با سایبان پارچه‌ای
تراس بام زیر سایبان پارچه‌ای کشیده که سایه‌هایی بر سنگ‌فرش می‌اندازد، حجم‌های سبز در دو طرف
سایبان‌های پارچه‌ای فضای سرپوشیده‌ای در بام ایجاد کرده‌اند
نمای بام با حجم سبزرنگ دارای پنجره بزرگ و پرده، دری باز به سمت منظره کوهستان، سایبان پارچه‌ای بالا
اتاق طبقه بالا به حیاط بام باز می‌شود — کوهستان از در باز پیداست
· · ·

پلان‌ها

پلان طبقه اول پس از بازسازی با اتاق‌های سبزرنگ حول حیاط‌های درونی و حیاط بام
پلان طبقه اول — پس از بازسازی
پلان طبقه همکف پس از بازسازی با فضاهای نشیمن، آشپزخانه، حیاط و حیاط
پلان طبقه همکف — پس از بازسازی

موجودیت‌های مرتبط در بانک اطلاعات معماری