مهرداد ایروانیان متولد سال ۱۳۳۶ در شهر شیراز است. او تحصیلات معماری خود را در دانشگاه USL در آمریکا به پایان رساند و در سال ۱۳۷۰ به ایران بازگشت. از آن زمان تاکنون دستاندرکار طرح و اجرای پروژههای مختلف معماری و شهرسازی در شیراز و شهرهای اطراف آن بوده است و با دانشگاه آزاد شیراز نیز همکاری میکند. ایروانیان کار خود را در سالهای آخر دهه ۶۰ با برگزاری تعدادی نمایشگاههای معماری که اولین آنها «دروازهها» نام داشت آغاز کرد.
نکته جالبی که در مورد ایروانیان در وهله اول جلب توجه میکند، حجم گسترده پروژههای معماری و شهرسازی اوست که در محدوده شهر شیراز به اجرا درآمدهاند. این پروژهها با وجود موضوعات مختلف و زبانهای معماری متنوع، ویژگی مشترکی دارند که آنها را از دیگر ساختوسازهای اخیر شیراز متمایز میکند.
مفاهیم پروژهها
کارهای مهرداد ایروانیان را از سه زاویه میتوان بررسی کرد: مفاهیم پروژهها، تکنیک طراحی معماری، و رویکرد او نسبت به مصالح و بستر. طیف گسترده آثار معماری او از نقوش معماری پیش و پس از اسلام، نقوش غربی و رمزها بهره میبرد. در توصیف تنوع ترکیبات معماری خود، او معمار را به بازیگری تشبیه میکند که باید بر اساس سناریوی خاصی عمل کند.
پیادهروهای شهرداری شیراز
فضاسازی پیادهروهای شهرداری شیراز یکی از مهمترین مداخلات شهری ایروانیان است. این پروژه منظر خیابان را با طراحی دقیق الگوهای سنگفرش، عناصر مجسمهای و فضای سبز متحول کرده و به هر دو میراث باستانی و آرمانهای معاصر شهر اشاره دارد. مجسمههای سنگی و آثار بزرگ انتزاعی در امتداد پیادهروها، گفتگویی میان عابر پیاده و بافت شهری شیراز ایجاد میکنند.
باغ بلند
باغ بلند محل نمایشگاه صنایع ماشینآلات کشاورزی چندمنظوره است که رویکرد متمایز ایروانیان را در معماری منظر و مجسمهای نشان میدهد. این پروژه نقوش بهاری و ارجاعات فصلی را در محیط ساختهشده ادغام کرده و عناصر بتنی و سنگی انتزاعی هم یادآور تخت جمشید باستان و هم حساسیتهای مجسمهسازی مدرن هستند.
باغ صفا و پارک خواجو
در باغ صفا، ایروانیان رابطه بین خاطره و منظر را جستجو میکند و مجموعهای از فضاهای یادبود ایجاد کرده که اهمیت تاریخی محل را گرامی میدارند. دیوارهای حائل از سنگ محلی به شیوهای یادآور بناهای باستانی ساخته شدهاند. پارک خواجو در مجاورت دروازه قرآن شیراز دارای طرحهای سنگفرش و مداخلات مجسمهای است که به معماری هخامنشی اشاره دارند.
در مجموع ایروانیان طراحیهای خود را «معماری گذار» نامگذاری کرده و پروژههای مختلف او تلاش برای جستجوی فضاهای جدید را نشان میدهند. آثار او گواه آن است که رابطه میان سنت و نوآوری در معماری لزوماً تقابلی نیست، بلکه میتواند منبع سرزندگی خلاقانه باشد.