معماری معاصر

آپارتمان مسکونی مینو-آن، تهران

کراس‌آرکیتکچر, مهرداد مکارمی·عکس: استودیو نیل, علی صالح‌بیگ·معمار ۱۵۴ — بیست و پنجمین دوره جایزه معمار
آپارتمان مسکونی مینو-آن، تهران
محل اجرا: شهرک غرب، شهرک پردیسان، زنبق ۴، پلاک ۱۰۱، تهران · کارفرما: گروه پایگان · تیم طراحی: تینا شاه‌نظری، رزا بمانی، نیلوفر میرمحمدعلی · اجرا: گروه پایگان · نظارت: مهرداد مکارمی · سازه: ایمان زوجی · تأسیسات برقی: یوسف قربانی · تأسیسات مکانیکی: شرکت جهان پردا · گرافیک: علی صالح بیگ، بردیا کاج، ترلان هاشمی ناجی · عکس: استودیو نیل، علی صالح بیگ · زیربنا: ۲۰۰ متر مربع · مساحت: ۱۰۰ متر مربع

این نوسازی، نه تنها یک مداخله کالبدی بلکه تلاشی است برای مواجهه انتقادی با مفهوم تغییر در معماری و بازخوانی رابطه گذشته و حال. هدف، بازتعریف تجربه سکونت در یک آپارتمان دوبلکس سی ساله بود؛ فرآیندی برپایه لایه‌برداری، آشکارسازی و نوآفرینی.

موقعیت ویژه واحد ـ فضای سبز نیمه اختصاصی و دسترسی مستقل ـ ظرفیت تجربه‌ای ویلایی در دل مجتمع را آشکار می‌کرد. طراحی با آزادسازی مدول‌های بزرگ‌تر پلان از طریق جابه‌جایی ورودی، پلکان و خرده‌فضاهای خدماتی آغاز شد. آشکارسازی از طریق حذف لایه‌های پوشاننده ساختار، نه تنها اقدامی زیبایی‌شناسانه، بلکه راهبردی است برای سازماندهی فضایی تازه به طریقی که ردپای گذشته در تار و پود تجربه فضا جاری بماند. وویدهای پیشنهادی نیز با ایجاد تخلخل، نور و ارتباطات حرکتی را تا عمق فضا می‌کشانند.

برش A آپارتمان دوبلکس با حجم چوبی پلکان، فضای دوبل و اتاق‌های طبقه بالا
برش A — مقطع عرضی آپارتمان دوبلکس
برش B آپارتمان دوبلکس از جهت عمود، ستون‌های بتنی، حجم چوبی و نورگیر سقفی
برش B — نمای عمود بر آپارتمان
· · ·

حجم چوبی

عنصر کلیدی پروژه که برنامه جدید را تعریف می‌کند، حجمی چوبی است که در دو طبقه امتداد یافته، مسیرهای افقی و عمودی را سازمان می‌دهد و سبزینگی را در خانه توزیع می‌کند. سبدهای چوبی، همچون آشیانه‌هایی بر شاخه‌های بتنی، فضاهای اصلی خانه را در بر می‌گیرند و هم‌زمان به محور گردش، پاتوق/نشیمن، پلکان، تراس و مبلمان بدل می‌شوند.

نمای از بالا به وید مرکزی، درخت از میان بازشو رشد کرده، سنگ‌ریزه‌های سفید، دیوارهای بتنی و نرده‌های چوبی
وید مرکزی — گیاهان و درخت از میان بازشو دو طبقه را به هم پیوند می‌دهند
حجم چوبی پلکان غرق در نور طبیعی از بالا، درخت در کنار پله‌ها، گیاهان بنفش و سبز در جعبه‌های گلدان چوبی، پنجره‌های بزرگ رو به باغ
نور طبیعی از نورگیر سقفی بر پلکان و درخت همراه آن
گالری طبقه بالا با کف‌پوش چوبی، نرده شیشه‌ای مشرف به وید، گیاهان آویز، ستون بتنی و نورگیر سقفی
گالری طبقه بالا — وید در پایین، نورگیر در بالا
حجم چوبی زاویه‌دار دربرگیرنده پلکان و درخت، سبزینگی آویز بر نرده، دیوارهای بتنی و آجری، نورگیر سقفی
حجم چوبی زاویه‌دار در آغوش پلکان و درخت
· · ·

مصالح و خاطره

ساختار بتنی و دیوارهای آجری به عنوان یادگارهای بی‌پیرایه گذشته، حجم چوبی به عنوان مهمان جدید که ساختاری نو می‌آفریند و صفحات فلزی به عنوان مکمل عملکردی، در کنار هم روایتی چندلایه از همزیستی خاطره و خیال شکل می‌دهند؛ همنشینی گذشته و اکنون؛ تجربه‌ای که از دل کالبد خام قدیم برمی‌خیزد و در قالبی نو، زندگی امروز را جاری می‌سازد.

آشپزخانه با کابینت‌های بلوطی، دیوار آجری سفید‌شده، ستون‌ها و تیرهای بتنی، پنجره رو به باغ با گلدان‌ها
آشپزخانه — کابینت بلوطی در برابر آجر و بتن نمایان
نمای گسترده طبقه همکف با ستون‌های بتنی نمایان قاب‌بندی‌کننده حجم چوبی پلکان با درخت و سبزینگی، آشپزخانه در سمت راست
طبقه همکف — ستون‌های بتنی نمایان قاب حجم چوبی مرکزی
گالری طبقه بالا با کف‌پوش و نرده‌های بلوطی، ستون‌ها و تیرهای بتنی نمایان، پنجره‌ها در چند جهت با منظر باغ
طبقه بالا — گفتگوی سازه بتنی و المان‌های چوبی
طبقه همکف با ارتفاع کامل شبکه سازه بتنی، ستون‌ها و تیرها نمایان، جعبه چوبی معلق در بالا، پلکان و سبزینگی در سمت راست
شبکه بتنی آشکار شده — حجم‌های چوبی در بالا
سقف بتنی نمایان با تیرها و ستون‌ها، دیوار آجری سفید‌شده، چراغ سقفی توکار، نمایانگر مصالح خام سازه اصلی
بتن و آجر نمایان — یادگارهای سازه اصلی
شخصی در حال پایین رفتن از پله‌های چوبی طبقه بالا، ستون‌های بتنی و دیوار آجری سفید، گیاهان سرسبز در وید از پشت نرده شیشه‌ای
زندگی در مینو-آن — رفت‌وآمد روزانه میان طبقات در میان سبزینگی و نور
نمای نزدیک بافت دیوار آجری سفید‌شده با سرخس‌ها در پای آن، نمایانگر صداقت مصالح در بازسازی
جزئیات — آجر سفید‌شده و سرخس‌ها
· · ·

نقشه‌ها

آکسونومتری حجم چوبی به صورت مجزا، نشان‌دهنده پیوستگی آن در دو طبقه به شکل عنصری مجسمه‌وار شامل پلکان، نشیمن، تراس و گلدان
آکسونومتری — حجم چوبی به عنوان عنصری مجسمه‌وار و پیوسته در دو طبقه
عکس گسترده داخلی طبقه همکف با سازه بتنی نمایان، عنصر پلکان-باغچه در مرکز، آشپزخانه باز در سمت راست، باغ از پنجره دور
طبقه همکف به مثابه منظر پیوسته — باغچه‌پلکان، آشپزخانه و نشیمن در هم تنیده
دیاگرام آکسونومتری منفجر با برچسب‌های فارسی نشان‌دهنده سازماندهی فضایی حجم چوبی در دو طبقه شامل اتاق خصوصی، تراس، اسکای لایت، ورودی، اتاق مهمان و آشپزخانه
دیاگرام سازماندهی فضایی — حجم چوبی برنامه را در دو سطح توزیع می‌کند
مجموعه پنج دیاگرام آکسونومتری منفجر نشان‌دهنده فرآیند طراحی: آپارتمان اصلی، شبکه سازه‌ای، ایجاد وید، درج حجم چوبی و ترکیب نهایی لایه‌ای
فرآیند طراحی — از آپارتمان اصلی تا آشکارسازی سازه و نظم فضایی جدید
چهار برش مشروح نشان‌دهنده مراحل مداخله طراحی: قبل از مداخله، لایه‌برداری و وید، درج حجم چوبی، ترکیب نهایی با اسکای لایت و جعبه‌های خصوصی
مراحل مداخله در برش — قبل، آشکارسازی، درج، تکمیل
· · ·

قبل از بازسازی

قبل از بازسازی: راهروی تاریک داخلی آپارتمان اصلی با طاق‌های قوسی و ستون‌ها
قبل — راهروی اصلی با بازشوهای قوسی
قبل از بازسازی: اتاق خالی آپارتمان اصلی با کف کاشی، بازشوهای قوسی و پنجره‌ها رو به باغ
قبل — اتاقی از آپارتمان سی‌ساله
قبل از بازسازی: نمای بیرونی ساختمان اصلی با درختان بالغ و باغ، معماری معمول مجتمع مسکونی
قبل — نمای بیرونی و باغ آپارتمان دوبلکس اصلی
· · ·

پلان‌ها

پلان طبقه همکف شامل ورودی، سرویس، نشیمن، تی‌وی، ناهارخوری، اتاق مهمان، حمام، پلکان/باغچه و آشپزخانه
پلان طبقه همکف
پلان طبقه اول شامل نشیمن/تراس نیمه خصوصی داخلی، دو اتاق خواب، دو حمام، لاندری، تراس خصوصی داخلی و تراس خصوصی خارجی با وید‌های ارتباطی با طبقه همکف
پلان طبقه اول

موجودیت‌های مرتبط در بانک اطلاعات معماری