بسیاری موسیقی را بهمثابة یک عامل اصلی در زندگی یافتهاند ولی در این بین معدودند افرادی که میتوانند شنیدن موسیقی را با تمام اجزای کیفی آن تجربه کنند. امروز، در عصر فناوری دیجیتال، روشهای مختلفی برای ثبت و بازشنیدن اصوات و بهخصوص موسیقی با درجات کیفی بسیار بالا در دسترس قرار گرفته است، و شرکتها و تولیدکنندگان بسیاری در عرصة محصولات خانگی و صنعتی با استفاده از فناوریهای نوین در جهان فعالیت دارند.
کشور انگلستان در این زمینه موقعیت شاخصی دارد و سالهاست که شرکتهای متعددی در امر طراحی، مهندسی، ساخت و تولید سیستمهای صوتی HI-FI با کیفیتهای عالی در آن فعالند. شما هم اگر جزو آدمهای علاقهمند و پیگیر در این زمینه باشید میتوانید نمونههایی از محصولات آنها را در فروشگاههای کشور خودمان نیز پیدا کنید.
تعداد زیادی از این شرکتها محصولاتی تولید میکنند که مشتریان آن از زمرة علاقهمندان موسیقی هستند که دوست دارند آن را با تمام اجزای کیفی آن تجربه کنند. در این بین، رکسان برای علاقهمندان ایرانی یک نام جاذبهای خاص دارد. با اینکه سابقة کار این شرکت کمتر از پانزده سال است، محصولاتش در همین مدت جایگاه تثبیتشدهای بهدست آوردهاند، بهطوری که صاحبنظران و مطبوعات تخصصی از محصولات آن به عنوان سیستمهای صوتی که بیش از همه تحسین شده است یاد کردهاند.
تأسیس و بنیانگذاران
ولی چه چیز این شرکت میتواند آن را برای علاقهمندان ایرانی متمایز سازد؟ شرکت Audio Roksan در سال ۱۹۸۵ در کمبریج انگلستان تأسیس شد. تورج مقدم و طوفان هاشمی این شرکت را با هدف بهوجود آوردن تحولی در سیستمهای صوتی آنالوگ که در آن سالها در چالش با سیستمهای دیجیتال داشت رمق خود را از دست میداد، تأسیس و نامی ایرانی برای آن انتخاب کردند. مقدم، فارغالتحصیل مهندسی مکانیک از دانشگاه شفیلد، ایدههایی بکر در طراحی سیستمهای صوتی دارد، و طوفان هاشمی، فارغالتحصیل رشتة اقتصاد از دانشگاه لندن، هماکنون سمت مدیریت بازاریابی و فروش رکسان را بر عهده گرفته است.
اردشیر، داریوش، و آرتمیس
اولین محصول رکسان در سال ۱۹۸۵ و در نمایشگاه HI-Fi Show لندن به نمایش درآمد. دستگاه پخش صفحة Xerxes، که نام اردشیر پسر داریوش را یدک میکشید، در همان ابتدا در بازار بهشدت سنتی سیستمهای صوتی بریتانیا انقلابی ایجاد کرد. از مکانیزم تعلیق سهگانة آن تا مکانیزم خنثیسازی نیروی رانش به عقب نوک سوزن کارتریج، که باعث رزونانس در فرکانسهای خاص در اصوات موسیقی میشد، همه نشاندهندة نوآوریهای این دستگاه بود.
رکسان در سال ۱۹۸۸ با استفاده از طرح مکانیزم تعلیق خاصی که منجر به حذف نوسانات ناخواسته در توییتر (واحدی که اصوات با فرکانس بالا را در بلندگو تولید میکند) میشد، بلندگوی داریوش را به علاقهمندان معرفی کرد. در ادامة نوآوری، رکسان تا سال ۱۹۸۹ تونآرم آرتمیس و کارتریج شیراز را نیز به مجموعة اردشیر اضافه کرد، و هماهنگی کیفی آن را ارتقا داد.
دهة ۱۹۹۰: ورود به دیجیتال
تا قبل از سال ۱۹۹۰ اولین سری آمپلیفایر رکسان با نام «رک» که مجموعهای مونوبلوک بود به بازار معرفی شد. این سیستم مشتمل بر دو واحد کاملاً مجزا برای هر باند صدا بود که توسط یک منبع تغذیة کاملاً مستقل کار میکرد و موفق به حداکثر حذف تداخل نویز مدار تغذیه میگردید.
در این مقطع سه ویژگی بارز در محصولات رکسان وجود دارد: ۱. طراحی خلاق در سختافزار محصول و ارائة نوآوری در هر کدام؛ ۲. داشتن هویت طراحی و کیفیت بصری مطلوب در طراحی شکل خارجی محصول؛ ۳. کیفیت ساخت و مونتاژ ممتاز هم در وجه سختافزاری و هم در وجه شکل خارجی.
رکسان در سال ۱۹۹۰ وارد عرصة دیجیتال شد و جالب آنکه بر خلاف بسیاری از شرکتهای دیگر که در گذر از محصولات آنالوگ به دیجیتالی موفق به تکرار درخشش خود نشدند، در این حیطه هم حرفهای تازهای زد. Rok-DPI، که یک دستگاه پخش دیسک فشرده بود، در آن بخشهای منبع تغذیه، مکانیزم گردان دیسک و مبدل دیجیتال به آنالوگ کاملاً مستقل و جدا از هم بودند، و این دستگاه از حیث کیفیت صدای آن، که شباهت زیادی به سیستمهای آنالوگ داشت، توانست نظر بسیاری از صاحبنظران را جلب نماید.
طی سالهای ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۵ رکسان محصولات دیگری را به علاقهمندان معرفی کرد. مجموعة پخش دیسک فشرده آتوسا، تونآرم تبریز، کارتریج کوروش و بلندگوی آکیمو از آن جملهاند.
کاسپین، تیاِماِس، کندی
در سال ۱۹۹۵ برجستهترین محصول شرکت، که نمونة تکمیلشدهای از دستگاه پخش صفحة اردشیر بود، با عنوان تیاِماِس ‘Turaj Moghadam Signature’ به بازار معرفی شد، که از نظر طراحی سختافزار و مکانیزم و طراحی صنعتی محصول غیرقابل رقابت بود و جایگاه رکسان را در میان تک تولیدکنندگان تثبیت نمود.
تا قبل از ۱۹۹۶ محصولات رکسان در ردة بالای بازار قرار داشت و از نظر کارکرد و قیمت و نیز تعداد تولید، امکان ابتیاع آن برای بسیاری از علاقهمندان دستنیافتنی مینمود. تا اینکه در سال ۱۹۹۶ رکسان مجموعة کاسپین را به بازار معرفی کرد، که شامل تیونر، آمپلیفایر، پاور آمپلیفایر و دستگاه پخش دیسک فشرده، حاصل تجربه و تکامل دانش رکسان در زمینة سیستمهای صوتی بود.
این روند در سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ با مجموعة سینمای خانگی تکمیل شد. همچنین در همین سال مجموعة کندی، با همان سبک و سیاق کاسپین ولی با قیمتی نسبتاً ارزانتر، در اختیار علاقهمندان قرار گرفت.
زبان طراحی
در طراحی محصولات رکسان، بهخصوص در سری کاسپین و کندی، بهوضوح شاهد طرحی مینیمال هستیم، و در طراحی کلی و نماهای این محصولات بر خلاف نمونههای ژاپنی و کرهای هیچ نشانی از گزافهگویی یافت نمیشود؛ گرچه پانل کنترل دارای طرحی کاملاً قرینه است. فکر میکنم طرحهای رکسان بهتر از هر توصیفی کیفیت بصری آنها را نشان بدهد.
برای دسترسی به اطلاعات بیشتر، بازدید از سایت اینترنتی رکسان توصیه میشود.
ترجمه و تنظیم: آرماند درور.
