معماری معاصر

معرفی پروژه دیپلم منتخب این شماره

سهیلا بسکی·معمار ۲
معرفی پروژه دیپلم منتخب این شماره
هیئت داوران
کامران افشار نادری · بهرام شیردل · مجید غمامی · فرخ قهرمانپور · سید رضا هاشمی

در جلسه‌ای که با حضور آقایان کامران افشار نادری، بهرام شیردل، مجید غمامی، فرخ قهرمانپور و سید رضا هاشمی در دفتر مجله تشکیل شد، از میان ۸ پروژه دیپلم معماری رسیده به دفتر معمار، پروژه ساسان سپهری و علی نخجوانی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران برای معرفی برگزیده شدند.

خصوصیات مثبتی که برای این طرح در مقایسه با طرح‌های دیگر برشمرده شد به شرح زیر بوده است:

  • تلاش دانشجویان برای ایجاد فرمی که فضای مشخصی می‌سازد، و به عبارت دیگر سه بعدی نگاه کردن به طرح؛
  • تلاش برای رسیدن به یک مفهوم فضایی؛
  • پرکار بودن که به ارائه کار نسبتا پخته‌تر انجامیده است؛
  • ایجاد یکپارچگی بیشتر در طرح، در مقایسه با دیگر طرح‌ها.
· · ·

نکاتی درباره کیفیت عمومی طرح‌ها

در هنگام بررسی طرح‌ها نکاتی نیز درباره کیفیت عمومی طرح‌های ارائه شده مطرح شد که توجه به آن خالی از فایده نیست:

خصوصیتی که در اغلب طرح‌های دانشجویی دیده می‌شود کلاژ بودن آنها است. در بسیاری از موارد فرم‌های اصلی از آثار معماران معروف اقتباس شده و فرم‌های دیگر بدون ارتباط درونی در کنارشان قرار گرفته‌اند. علت این است که طراحی پروژه از یک ایده اولیه شروع نمی‌شود و در مسیر حرکت خود به طور طبیعی فرم گرفته و سرانجام پروژه نهایی را شکل دهد. عدم ارتباط معنی‌دار اغلب پروژه‌ها با سایت انتخاب شده، یک مشخصه دیگر این نوع طراحی است.

فهرست عناوین پایان‌نامه‌ها نشان می‌دهد که در آنها کاربری ساختمان به موضوع محوری تبدیل شده است، در حالی که مسائل مربوط به خود معماری که جنبه تحقیقی و پژوهشی دارند. علاوه بر این، در بسیاری از کشورها دانشجویان موفق نیستند که پروژه کاربردی ارائه بدهند. موضوعات تحقیقی و پژوهشی، حتی مواردی مثل تهیه مونوگرافی یک معمار، یا یک ساختمان خاص، یا نحوه استفاده خاص از محصولات صنعتی و نحوه استفاده خاص از آنها در معماری هم می‌تواند موضوع پایان‌نامه باشد.

· · ·

پروژه برگزیده

عنوان پایان‌نامه: مرکز تحقیقات و پژوهش‌های طراحی صنعتی

تهیه‌کننده: ساسان سپهری — علی نخجوانی

رشته تحصیلی: کارشناسی ارشد معماری

استاد راهنما: دکتر علی‌اکبر صارمی

سال تحصیلی: ۱۳۷۶–۷۷

دانشگاه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران

این مجموعه یک مرکز پژوهشی در زمینه طراحی صنعتی است. فضاهایی از قبیل سالن‌های سخنرانی، آمفی‌تئاتر، کلاس‌های آموزشی (تئوری و عملی)، کارگاه‌های طراحی و ساخت و آزمایشگاه‌های کامپیوتری، قسمت‌های اداری و خدماتی، گالری، نمایشگاه، رستوران و فضای استراحت مجموعه را به پنج حوزه تقسیم می‌کنند.

حوزه فرهنگی: ۵۰۲۳ متر مربع، حوزه پژوهشی: ۲۹۲۱ متر مربع، حوزه آموزشی: ۳۱۲۲ متر مربع، حوزه خدماتی و اداری: ۱۶۱۷ متر مربع، حوزه رفاهی: ۱۱۷۷ متر مربع.

سایت پلان پروژه در شمال جاده لشگرک
سایت پلان — مقیاس ۱:۱۰۰۰ و ۱:۴۵۰

سایت پروژه در شمال جاده لشگرک واقع و دارای دو دید اصلی است که به وجود آورنده دو منظر در زمان‌های متفاوت شبانه‌روز است. دید جنوبی مجموعه در شب و دید شمالی مجموعه در روز است. قرارگیری مجموعه به گونه‌ای است که در شب دید جنوب و جنوب شرقی تهران، و در روز برای استفاده‌کنندگان از فضاهای باز مجموعه دید و منظر شمال تهران و کوه‌ها و تپه‌های اطراف ده سوهانک قابل استفاده است.

ایده طرح

با توجه به شرایط سایت و توپوگرافی موجود و دسترسی‌ها، فرم و شکل خطی برای این مجموعه در نظر گرفته شده است، و چرخش و جانمایی آن در سایت با توجه به بررسی‌های موجود، از جمله تابش آفتاب و وزش باد، شکل گرفته است. به طور کلی، هدف این ایده طراحی این بوده که فضاهای عمومی داخلی نه تنها در بیرون از حجم مطرح شوند بلکه ادامه خوشایندی از حوزه عمومی بیرون نیز باشند.

نمای جنوبی ماکت با سقف‌های موجی‌شکل
نمای جنوبی — سقف‌های موجی‌شکل

علاوه بر شفافیت نما، احجام با پوشش سقف‌های موجی‌شکل پوشیده می‌شوند و در مقایسه بصری با یکدیگر و نیز با منظره و محیط اطراف، به نوعی ادامه مناظر اطراف به شمار می‌آیند.

پرسپکتیو راهروی داخلی ساختمان
داخل ساختمان — شفافیت سازه و نور طبیعی

در طراحی پلان‌ها و مقاطع و نماهای ساختمان سعی شده تا آنجا که ممکن است این حرکت و پویایی به چشم بیاید و این حرکت بصری عینا در پلان‌ها نیز اعمال شود تا فضای حاصل نمادی از پایه و اساس طراحی صنعتی باشد که همان حرکت و پویایی در جهت پیشرفت است.

نقشه همکف (پلان ۰)
نقشه همکف (پلان ۰)
نقشه طبقه سوم (پلان ۳)
نقشه طبقه سوم (پلان ۳)
مجله معمار
شماره ۲ · پاییز ۱۳۷۷