• سرمقاله 2 ..........................................................................................................................................................................ورودي/ كامران افشار نادري • كتاب 8 ....................................................................................................................................كتاب ها و نشريات/ تهيه و ترجمة هانيه منصوري • رويداد 10 ..........................................................................، مسابقة بين المللي طراحي شهري، كرة جنوبي2009 ،آف ـ ﮔريدسيتي، سونﮕدو 11 .................................................................................................................................................................نخستين همايش هفتة اصفهان 11 ........................................................................................................................دوره هاي عالي تخصصي معماري در دانشكدة معماري 12 .................................................................................................................................همايش » معمارى امروز، ما« /سيد سعيد احمدي • نقد و نظر 16 .........................................................................................: از دروازة دانته تا ورودي اينترنت/ مايك رجينا وبر/ ترجمة آزيتا ايزدي 16 ....................................................................................................فضاهاي درﮔاهي: از ورودي تا فرهنﮓ انتقال/ لكا و آندراس روبي • ﭘروژه 20 ...........................................................................................................................................................دانشﮕاه هنر اصفهان، فرهاد احمدي 28 .........................................................................................................................................مجتمع ادارى بم، مهندسان مشاور شارستان 34 ...........................................................................................، مهندسان مشاور تجير1388 ،مجتمع تجاري ـ مسكوني اطلس، شيراز 36 ...................................................................................................................................................... ورودي تخت جمشيد، علي سوداﮔران 88 • در جايزة معمار 38 ...................................................................................................Collective Terrain آشﭙزخانه، سئول، كرة جنوبي، ﮔروه معماري 42 ......................................................................................................................مركز اجتماعات، بم، دفتر معماري منصوري و همكاران 46 .............................................................................مركز ورزش هاي باستاني )زورخانه(، قزوين، مهندسان مشاور عمارت خورشيد 48 ................................................مجموعة اداري و نمايشﮕاهي ﭘاريزان صنعت، جادة مخصوص كرج، ﮔروه معماري كلياس كوير • مسابقه 52 ................................................................................./ ترجمة بابك ﭘيوسته، اشكان قانعي2009 ﭘيتر زمتور، برندة جايزة ﭘريتزكر • ساخت و صنعت 55 ......................................................................سامانة ﭘاركينﮓ هاى مكانيكى و خودكار/ ايليا ايرمشر/ ترجمة الميرا ميراسماعيلى • از ايران 58 .....................................................................................................................................فضاى ورودى در معمارى ايرانى/ فرامرز ﭘارسي 66 ..............................................................................................................................................معماري و هنر دورة ﭘارتي/ زهره بزرگ نيا 72 .................................................................................مجموعة آرامﮕاهى شيخ عبدالصمد نطنزى، نطنز/ متن و عكس: بابك زيرك 78 ..................................................................................................................بازار كرمان/ متن و عكس: محمدعلي طاهري ﭘور اصفهاني • طراحي 84 ................................................................................................................../ ترجمة مسعود نظري2009 ،AIA جوايز طراحي داخلي • در جهان 89 ....................................................................................................................................................................ورودي ها/ ترجمة آزيتا ايزدي 110 ...................................................................................................................................................خبرهاي كوتاه/ ترجمة تايماز منقبتي •مقالت رسيده 113 .................................................................طراحي نورﭘردازي و روشنايي ميدان شهدا، مشهد، شركت مهندسي روشنايي شيد 116 ...................................................مركز فرهنﮕى – تجارى تورين، ايتاليا، رنتسو ﭘيانو/ ترجمة كاوه منصوري، آيسان ﭼاوش نﮋاد
\n،ناشر انديشه و هنر معمارى ساخت و صنعت و شهرسازى 1388 بهمن و اسفند تومان6000 قيمت • نوشته ها و ترجمه ها ﭘس فرستاده نمى شود. نسخه اي براي خود نﮕه داريد. نوشته ها ويرايش و حسب مورد كوتاه خواهد شد. آراي نويسندﮔان لزوماً نظر مجله نيست. نقل مطالب با ذكر مأخذ آزاد است. • عكس روي جلد: دانشﮕاه هنر اصفهان، فرهاد احمدي ، 25/1 ، كنج كانال، ﭘلك32 • نشاني: خيابان شريعتي، روبه روي ﭘمﭗ بنزين ﭘارك شريعتي، كوﭼة ذكايي، جنب ﭘلك ساختمان سحر، طبقة ﭘنجم 15875-7151 : • صندوق ﭘستي22883458 ،22888435-36 :• تلفن و دورنﮕار www.mmemar.com :• آدرس سايتinfo@mmemar.com :• ﭘست الكترونيكي ISSN: 1684-7490 • •صاحب امتياز: مؤسسة معمار نشر •مدير مسئول: سهيل بسكي •شوراي همكاران و نويسندﮔان )به ترتيب حروف الفبا(: كامران افشارنادري، زهره بزرگ نيا، سهيل بسكي، فرامرز ﭘارسي، نﮕار حكيم، آرماند درور، بابك زيرك، مهدي عليزاده، محمد محمدزاده، حسن مهرابي •ويراستار نﮕارشي: تايماز منقبتي •مدير فني: عزيزه درفشي •صفحه آرا: سارا قرشي زاده •ترجمه به انﮕليسي: ايلونا حق شناس •كمك ويراستار و نمونه خوان: هانيه منصوري 8000 :•مديرمالي: صديقه تقي نيا •ليتوﮔرافي: جوهري •ﭼاپ: قدس •صحافي: معين •تيراژ شماره هاي بعدي معمار ﭘايانه هاي حمل و نقل-60 معمار ايستﮕاه هاي مترو-61 معمار
\nورودي كامران افشار نادري THE ENTRANCE Kamran Afshar Naderi سرمقاله سرمقاله »ورودي« يكي از مهم ترين فضاهاي هر نوع اثر معماري و از جمله عناصري است كه روحية جامعه را منعكس مي كند، زيرا اولين مكاني است كه فرد مقياس انساني بنا را لمس و با آن ارتباط برقرار مي كند. معماري ايراني داراي ورودي هاي شاخصي همﭽون ايوان مسجد شاه اصفهان، هشتي ﭘشت ايوان مسجد سﭙهسالر، هشتي ورودي هاي خانة بروجردي ها و هشتي مسجد آقا بزرگ كاشان است. ولي در معماري امروز ايران به ندرت ورودي هاي قابل توجه و قابل مقايسه با آثار قديمي مشاهده مي شود. اﮔرﭼه موضوع ورودي در معماري ايراني مشخص، محرز و ساده است، بحث دربارة آن خيلي هم ساده نيست. اين مشكل تا اندازه اي به ويﮋﮔي هاي فرهنﮕي و معماري ايران مربوط مي شود. وانﮕهي بحث در اين باره نيازمند مقدمه اي است كه در آن تعريفي مشخص از موضوع ارائه و ﭘس از طرح مسئله اجزاي آن شناسايي شود. مقولتي كه در قالب يك ديسيﭙلين خاص نظير تاريخ معماري، نقد، زيبايي شناسي، ﮔونه شناسي و... قرار نمي ﮔيرند، نيازمند كتاب شناسي مرتبطي هم هستند كه بتواند بخشي از نظريات مطرح شده را تأييد كند. به هرحال تصور يك فضاي معماري بدون ورودي دشوار و حتي غيرممكن به نظر مي رسد. از طرف ديﮕر ارائة تصويري كم و بيش مشخص از مفهوم ورودي هم بسيار دشوار است. از اصطلح ورودي استنباط مي شود كه حد واسط بين فضاي بيرون و درون و به لحاظ فضايي قابل تعريف است. ﭘس در اين تعريف هرﮔونه روزنه و مدخل ورودي تلقي نمي شود. اما بر اساس اين تعريف نمي توانيم هيﭻ بحث مشخصي را در خصوص ويﮋﮔي هاي فضاي ورودي ارائه كنيم. براي توضيح اين مسئله به مقايسة ﭼند فضاي شناخته شدة ايراني و اروﭘايي متعلق به دوران مختلف مي ﭘردازيم. ستون تشكيل 20 فضاي ورودي ﭼهل ستون از يك سقف سبك ﭼوبي با شده است. اين سرﭘناه كه از يك طرف به ساختمان آجري تكيه كرده، از سه طرف ديﮕر باز است. در اين مثال فضاي ورودي نوعي فضاي باز است كه به لحاظ ﮔونه شناسي و مصالح از ساختمان اصلي قابل تفكيك است. در تاريخ معماري به نمونه هاي بسيار زيادي از اين نوع فضاي ورودي برخورد مي كنيم. رم باستان متعلق به اوايل قرن دوم ميلدي يك نمونة قابل 1بناي ﭘانتئون قياس است. در مواردي فضاي ورودي در بيرون ساختمان واقع شده، اما ارتباط فرم و حجم با ساختمان اصلي به ﮔونه اي است كه اين دو بخش غيرقابل تفكيك در جنوب فرانسه 2 در شهر نيمCarre' d 'Art به نظر مي رسند. ساختمان ( اثر نورمن فاستر، مثال مشخصي براي اين دسته فضاهاي 1984-1993) ورودي است. اين ساختمان در مقابل يك معبد باستاني رومن با دو هزار سال قدمت قرار ﮔرفته و ﮔونه شناسي ساختمان از فرم معبد موجود تأثير ﭘذيرفته است. نوع ديﮕري از ورودي، ايوان و انواع مشابه آن است. اين ﮔونه ورودي عمارت بروجردي ها، كاشان مسجد امام، اصفهان مسجد آقابزرگ، كاشان مسجد سﭙهسالر، تهران Boroujerdi-ha Mansion, Kashan Imam mosque, Isfahan Aqa-Bozorg mosque, Kashan Sepahsalar mosque, Tehran
\nﮔشايشي در حجم ساختمان است كه فضاي بيرون را به قلب ساختمان متصل مي كند. ايوان مسجد جامع يزد و كليساي سن آندرآ در شهر مانتوا در ايتاليا، )نيمة قرن ﭘانزدهم ميلدي( از اين جمله اند.3اثر لئون باتيستا آلبرتي در برخي از ساختمان ها به نظر مي آيد كه ورودي و بنا در هم ادغام 4شده اند. اين ابنيه از يك فضاي اصلي مركزي تشكيل شده اند. ﮔنبد رايشتاگ (، هرم شيشه اي موزة لوور اثر 1999ـ1995) اثر نورمن فاستر در برلن ( 1968-1965) ( و ﮔالري ملي اثر ميس وندرروهه در برلن1989) 5اي. ام. ﭘي ( 1988-1987) از اين ﮔونه اند. مؤسسة جهان عرب در ﭘاريس، اثر ژان نوول هم از آن دسته بناهايي است كه ورودي ساختمان نمود بيروني ﭼنداني ندارد، بلكه از داخل كشف مي شود. بدين ترتيب به نظر مي رسد نوعي دسته بندي فضاي ورودي امكان ﭘذير باشد، ولي واقعيت اين است كه ورودي از هرﮔونه دسته بندي مي ﮔريزد. ﭼنانﭽه به خانة بروجردي ها در كاشان نﮕاه كنيم مي بينيم كه ورودي نه از يك، بلكه از سلسله اي فضا تشكيل شده است. يك ورودي ايوان مانند، دو فضاي هشتي مانند، يك ﭘاﮔرد و سه تكه راهرو با نظم هندسي غير محوري، فضاي بيرون را به حياط مركزي متصل مي كنند. در اينجا ورودي يك سيستم است. در اين سيستم حياط خانه و ايوان نيز متصل و مربوط به ورودي اند. ﭘس ورود به قلب ساختمان از طريق تسلسل فضاهاي باز، بسته، متمركز و خطي صورت مي ﮔيرد. در ﭼنين مجموعه اي نمي توان ورودي را از كل بنا تفكيك كرد، هرﭼند ورودي به عنوان يك عنصر شاخص و اصلي حضور دارد. در يكي از ﭘروژه هاي اخير ساختة نورمن فاستر، ﭘيﭽش فرم ساختمان در درون آن فضاي ورودي را تعريف مي كند كه با حضوري قوي، افراد را به داخل ساختمان دعوت مي كند. در اينجا عنصر مستقلي به عنوان ورودي وجود ندارد. اين از خواص هندسة جديد است كه در معماري استفادة بسياري دارد. هندسة بنا مي تواند ﭘيوستﮕي و تمايز را در قالب حجمي واحد حل كند. از طرف ديﮕر ورودي ﭘيوند دهندة فضاي بيرون به درون است و در نتيجه به ﭼﮕونﮕي سازماندهي درون و بيرون بستﮕي دارد. در بسياري از آثار معماري طرح ورودي از تعريف فضاي بيرون شروع مي شود. معماري باروك و صفوي نمونه هاي بارز اين روش اند. ورودي مجموعة كاخ ورساي هم ﭼنان با محوطة اطراف خود در آميخته كه بخشي از يك ﭘروژة بزرگ شهرسازي به نظر مي آيد. ﮔنبد رايشتاگ نقشة مؤسسة جهان عرب نقشة مجموعة كاخ ورساي مؤسسة جهان عرب، ژان نوول هرم شيشه اي موزة لوور ﮔالري ملي برلينReistag Arab institute plan Versailles plan Arab institute, Jean Nouvel Glass pyramid, Louvre National Gallery, Berlin