برج و برجسازى و برجساز به راستى بدنام شدهاند: به عنوان مظاهر سودجويى، تحميل حجمهاى چاق به محيط، و شلوغى و تراكم. اين برجهاى بدنام، همان خانههاى دو طبقة رديفى هستند، اما «فشارداده» شده! «برجهايى» كه مجبور به رعايت قانونى بودهاند كه اجازه نمىدهد ديوارهاى همسايگى پنجره داشته باشند. بلندمرتبههاى درست طراحى شدة تهران، اما، به دورة مورد نظر ما مربوطاند: پارك پرنس، آ-اس-پ، اسكان، سامان بولوار، سامان شيراز، آتىساز )شيبدار(، ايران سكنا، آفتاب، گارنى، سرو، بهجتآباد، برخى در شهرك غرب، اكباتان، آپادانا، و بهترين هتلها و برخى ادارهها مانند وزارت كشاورزى در بلوار. بلندمرتبههاى مسكونى در واقع از مجموعههاى مختلط با كاربرى عمدتاً مسكونى تشكيل مىشوند، هر كدام متشكل از بيش از يك برج و در برخى، مانند آ-اس-پ، شامل آپارتمانهاى خانهمانند و حياطدار. محوطة همكف در چنين مجموعههايى همچون يك دهكده است، با مغازهها و خدماتى كه نيازهاى روزمره را تأمين مىكنند، يك محيط خودكفا كه مىتوان حتىالمقدور از آن خارج نشد. اين فرمول مىتواند براى ساخت و ساز، حتى در زمينهاى نه چندان بزرگ بسيار مناسب باشد و بار ترافيكى را هم كم كند )زيرا لازم نيست براى همة كارها از مجموعه خارج شد(، و البته افراد غيرساكن هم به آن دسترسى دارند، و مانند ساختمانهاى دولتى نيست كه يك طرف محله را از طرف ديگر قطع مىكنند و به زندگى و محيط و مردم آن هم ربطى ندارند. آپارتمانهاى برجهاى اين دوره پلانهاى مربع مستطيلى و تميز و اكثراً بالكنهاى وسيع دارند، نماها از مصالح سيمانى و مناسب و خوشقيافه و باظرافت )خطوط عمودى آ-اس-پ( ساخته شدهاند، و جانمايى مناسب در زمين، حياط و ميدان و كوچههاى داخلى، و برخى امكانات ورزشى دارند. محوطهها عموماً خلوت و كم مانع هستند، با پلههاى وسيع )برخلاف عادت به شلوغ كردن امروزى محوطهها(. سرسراها هم وسيع و ساده هستند )باز هم بر خلاف سرسراهاى لاس وگاسى امروزى!(. مهندسى به كار رفته در آنها در سطح بينالمللى روز بوده است: يك تابلو در گوشة جنوب شرقى پارك پرنس، كه شركتها و افراد دخيل در ساخت آن را معرفى مىكند، اسم طراح افسانهاى ايتاليايى ويكو ماجيسترتى را نشان مىدهد. بلندمرتبهسازى مىتواند صورت بگيرد — با هر ارتفاعى — اما فقط با اين شيوه. مىتوان از «دهكده» پياده استفاده كرد، حتى براى رفت و آمد ميان آنها در صورت لزوم، و سطح متراژ مفيد هم بالاى زمين قرار مىگيرد. شايد چنين «دهكدهاى» مىتوانست خود يك بخش قديمى/واقعى شهر باشد. مداخلات نامناسب و بىاطلاع هم تأسفبرانگيزند )مانند جايگزينى پوسته برنزى زيباى هتل قبلى هايات اوين(.




