معماری معاصر

هنرستان پلی خلعتبری — رتبه سوم

هنرستان پلی خلعتبری — رتبه سوم
کارفرما: بنیاد خیریه پاپلی خلعتبری (لندن)
مدیر پروژه و طراح معمار: بهرام شکوهیان
همکاران طراحی معماری: محمد عارف توحیدی، بهزاد مخلص، رامین رهروانی، ناتاشا دهشیری
مدلسازی سه‌بعدی: امیر فاضلی
سازه و نظارت: خسرو حریری
نظارت مقیم: بهزاد مخلص
اجرا: مریم شفیعی، مازیار نجف‌پور
زمان طراحی: مهر ـ اسفند ۱۳۸۲
زمان اجرا: فروردین ۱۳۸۳ ـ مهر ۱۳۸۴
مساحت زمین: ۶۵۰۰ مترمربع · زیربنا: ۳۵۰۰ مترمربع

هنرستان دخترانه پاپلی خلعتبری به سفارش بنیاد خیریه پاپلی خلعتبری مستقر در لندن، به عنوان یک مجموعه آموزشی مدرن برای دختران در تهران طراحی شده است. این پروژه که توسط گروه معماری پادیاو پارت و به سرپرستی بهرام شکوهیان طراحی شده، رتبه سوم پنجمین دوره جایزه بزرگ معمار (۱۳۸۴) را در بخش ابنیه عمومی کسب کرد.

طراحی این مدرسه، نیازهای برنامه‌ای متنوع آن ـ شامل کلاس‌های درس، کارگاه‌ها، امکانات ورزشی، دفاتر اداری و فضاهای خدماتی ـ را در ترکیبی منسجم بر روی زمینی به مساحت ۶۵۰۰ مترمربع با زیربنای ۳۵۰۰ مترمربع سازمان‌دهی کرده است. حجم‌بندی ساختمان به مناطق مشخصی تقسیم شده است: آموزشی، ورزشی، اداری، مربیان، خدمات و زمین بازی. این وضوح عملکردی، مسیریابی آسان را برای دانش‌آموزان و کارکنان تضمین می‌کند و در عین حال به هر بخش امکان بهره‌مندی مناسب از نور طبیعی و تهویه را می‌دهد.

جزئیات ورودی آجری هنرستان پاپلی خلعتبری با دیوار منحنی آجری
جزئیات سایبان ورودی با دیوار منحنی آجری و بازشوهای نورگیر

ساختمان از پالت مصالحی شامل آجر نما و سطوح اندود شده بهره می‌برد که به آن شخصیتی گرم و نهادی مناسب یک فضای آموزشی بخشیده است. سایبان ورودی دارای دیوار منحنی آجری متمایزی است که نورگیرهای تعبیه‌شده در آن، نور طبیعی را به فضای زیرین هدایت می‌کنند. تعامل میان دیوارهای آجری توپر و نماهای شیشه‌ای شفاف، ریتمی از باز و بسته بودن را در سراسر ساختمان ایجاد کرده است.

راهروی داخلی با ستون‌های بتنی در هنرستان پاپلی خلعتبری
راهروی داخلی با ستون‌های بتنی نمایان
نمای بیرونی هنرستان در روز
نمای روزانه حجم‌بندی دوطبقه مدرسه

فضاهای داخلی با ستون‌های بتنی نمایان و ارتفاع سقف مناسب مشخص شده‌اند که فضایی باز در راهروها و فضاهای مشترک ایجاد می‌کنند. سیستم سازه‌ای تا حدی نمایان گذاشته شده و ستون‌های بتنی گرد فضاهای حرکتی را تقسیم‌بندی می‌کنند و به زیبایی‌شناسی مدرن و در عین حال محتاطانه بنا کمک می‌کنند. لهجه‌های رنگی ـ به ویژه درهای نارنجی-قرمز ـ گرما را به پالت رنگی خنثای فضای داخلی افزوده‌اند.

برنامه و چیدمان

طبقه همکف شامل سالن ورودی اصلی، دفاتر اداری، سالن چندمنظوره، کارگاه‌ها، بوفه، سالن ورزش با رختکن و دوش، و تأسیسات خدماتی شامل موتورخانه و سرایداری است. حیاط و زمین بازی فضای باز مرکزی را اشغال می‌کنند و پارکینگ کارکنان از خیابان ورودی قابل دسترسی است.

طبقه اول شامل کلاس‌های درس، آزمایشگاه چندمنظوره، کتابخانه، کارگاه‌های اضافی، دفتر مشاوره و راهنمایی، اتاق معلمان و دفتر مدیر است. یک نیم‌طبقه مشرف بر سالن ورزش، سکوی تماشاگران را فراهم کرده و بخش آموزشی را به تأسیسات ورزشی متصل می‌کند. ویدهای تعبیه‌شده در سقف، ارتباط بصری بین طبقات را ممکن ساخته و نور روز را به عمق پلان هدایت می‌کنند.

نمای جنوبی هنرستان پاپلی خلعتبری با ترکیب آجر و نمای اندود
نمای جنوبی ساختمان دوطبقه با ترکیب آجر و سطوح اندود شده و حجم‌های پیش‌آمده

نمای جنوبی منطق ترکیب‌بندی ساختمان را آشکار می‌سازد ـ آرایش ریتمیک حجم‌های پیش‌آمده و عقب‌نشسته که با ترکیبی از آجر زرد و نمای صاف اندود پوشانده شده‌اند. الگوی بازشوها پاسخی به برنامه داخلی است: پنجره‌های بزرگ‌تر برای کلاس‌ها و کارگاه‌ها، و بازشوهای کوچک‌تر برای فضاهای خدماتی. یک حجم پیش‌آمده در طبقه بالا عنصری پویا به نمای صاف افزوده و خط بام برای تطبیق با ارتفاع‌های متفاوت فضاهای داخلی پلکانی شده است.

· · ·
پلان طبقه همکف: ۱. ورودی مدرسه / ۲. سالن ورودی / ۳. دفتر / ۴. بایگانی و کپی / ۵. سرویس بهداشتی کارکنان / ۶. آبدارخانه / ۷. کارگاه / ۸. سالن چندمنظوره / ۹. سرویس بهداشتی دانش‌آموزان / ۱۰. بوفه / ۱۱. موتورخانه / ۱۲. ورودی سالن ورزش / ۱۳. سالن ورزش / ۱۴. اتاق تربیت بدنی / ۱۵. رختکن / ۱۶. دوش / ۱۷. سرایداری / ۱۸. زمین بازی / ۱۹. پارکینگ کارکنان / ۲۰. حیاط / ۲۱. راهرو / ۲۲. خیابان ورودی
پلان طبقه اول: ۱. کلاس درس / ۲. آزمایشگاه چندمنظوره / ۳. کتابخانه / ۴. کارگاه / ۵. مشاوره و راهنمایی / ۶. اتاق معلمان / ۷. سرویس بهداشتی معلمان / ۸. آبدارخانه / ۹. مدیر / ۱۰. کمک‌آموزشی / ۱۱. معاون / ۱۲. مدیر / ۱۳. راهرو / ۱۴. وید / ۱۵. سکوی تماشاگران / ۱۶. سالن

موجودیت‌های مرتبط در بانک اطلاعات معماری