خانه آجرباقت

این بنا در یکی از ارزان‌ترین مناطق تهران از لحاظ قیمت آپارتمان واقع شده، یعنی کارفرما می‌بایست حداقل هزینه را متحمل می‌شد و نقش معمار بسیار حساس و مشکل بود.

ایده، نوآوری و مزایای پروژه. برای ایجاد نور و سایه نمای سه‌بعدی طراحی شده. محدودیت متراژ و عدم امکان ایجاد تراس و فضای منفی در نمای خارجی باعث شد از حداقل عمق لازم برای ایجاد یک نمای سه‌بعدی به‌وسیلهٔ بافت آجری استفاده شود. در بافت اطراف پروژه خانه‌هایی قدیمی که با آجر ساخته شده‌اند، در حال از بین رفتن‌اند. ما سعی کردیم نحوهٔ استفاده از مصالح ارزان‌قیمت مانند آجر، بتن و آهن را تغییر دهیم و از تکنولوژی ساده‌ای استفاده کنیم. چیدمان آجرها و دیوارهای حیاط، در ورودی و نما مثل قطعات پازل بود.

در نما ۲۳ اندازهٔ آجر برش‌خورده و سوراخ شدند که به صورت خشکه داخل میلگردهای تعبیه شده در نما قرار گرفتند. در حیاط از موزاییک‌های بتنی در کف، نیمکت آجری در کنار دیوار، یک اقاقیا و دو درختچهٔ مو استفاده شد. دیوارهٔ اصلی شمالی یک دیوارهٔ آهنی به طول شش متر کاملاً صلب است که به هنگام باز شدن — انگار که قطعات پازل از هم جدا شده باشند — قاب‌های جدیدی را به ناظران نشان می‌دهند. نمای پروژه در ساعات مختلف روز، به دلیل تغییر زوایای تابش خورشید، جلوه‌های متفاوتی دارد، از طرفی هنگامی که از شرق به غرب یا بالعکس از مقابل نما حرکت می‌کنیم موجی از حرکت در نما به چشم می‌آید.

این پروژه نشان می‌دهد که افراد با بودجهٔ متوسط یا کم نیز می‌توانند به معمار مراجعه کنند و از کار طراح بهره‌مند شوند.

نظر داوران

کامران افشارنادری: اگرچه در طراحی فضا و محوطه توجهات معمارانه دیده می‌شود، وجه برجسته و متمایز پروژه نمای آن است. ساختمان در محله‌ای بسیار فقیر قرار دارد و با بودجهٔ بسیار کم ساخته شده است. از این لحاظ نما می‌تواند یک پیام اجتماعی مهم داشته باشد: اینکه حتی در این محلات با بودجهٔ کم می‌توان تلاش معمارانه کرد. در ایران مزد کارگر و صنعتگر بالنسبه کم است و امکان ایجاد طرح‌های ویژه در مقیاس کوچک بیشتر از کشورهای پیشرفته است. طراح در مرحلهٔ اجرا تلاش فراوان کرده و یک کار خاص با آجر را به یک فرآیند مشخص اجرایی تبدیل کرده که کاملاً ابداعی است. آجر در این پروژه مصالحی سنتی است که در ویرایشی ابداعی به کار رفته است. شکستن نور در نما و صافی گذاشتن مقابل پنجره‌ها با اقلیم ایران مناسب است. طرح در ضمن سادگی نوعی پیچیدگی هم دارد. بین اجزا و کل ارتباط برقرار شده: در ورودی، حیاط، نما، اجزای نما.