نامزدهای گروه ساختمانهای عمومی — هفدهمین دوره جایزه معمار
در گروه ساختمانهای عمومی هفدهمین جایزه معمار (۱۳۹۶) بیست پروژه نامزد شدند. پنج پروژه به مرحله نامزدهای نهایی راه یافتند — آثاری که در رتبه مدالها قرار نگرفتند اما هیأت داوران آنها را به عنوان نمایندگان شاخص معماری عمومی ایران در آن سال برگزید. مقیاس و کاربری این پنج پروژه از یک اتاقک نگهبانی ۱۵ مترمربعی در جادهای کوهستانی تا یک ساختمان مرکزی بیمه با ۴٬۴۰۰ مترمربع زیربنا را در بر میگیرد: یک رستوران در حاشیه بلوار لواسان، یک مجتمع اداری-تجاری ساحلی در جزیره کیش، انباری بازخوانده در دشت البرز، ساختمان مرکزی بیمه در نبش کوچهای در اصفهان، و اتاقک نگهبانی فولاد کورتن در ورودی شهرک مینوسا. متنها و مشخصات هر پروژه از پیوست ویژه هفدهمین جایزه معمار (مجله معمار شماره ۱۰۶، مهر و آبان ۱۳۹۶) برداشت شده است.
ساختمان تجاری اداری بیمه معلم، اصفهان
- محل اجرا: خیابان آپادانا دوم، نبش کوچه بهمن، اصفهان
- کارفرما: بیمه معلم
- همکاران طراحی: میلاد علیدوستی، امیر صفا، مهلا ابراهیمپور، پریسا گلی
- اجرا: شرکت بهمن پایدار سپاهان
- نظارت: مهدی میربد
- سازه: کریمیان
- تأسیسات برقی: علیرضا جوی
- تأسیسات مکانیکی: فرخپور
- طراحی مبلمان: محمد جواد شادرام
- عکس: احسان حاجیرسولیها
- مساحت زمین: ۴۶۵ مترمربع
- زیربنا: ۴٬۴۰۰ مترمربع
ورودی و نگهبانی شهرک مینوسا، گیلاوند
- محل اجرا: شهرک هشت بهشت، شهرک مینوسا، گیلاوند
- کارفرما: شهرک مینوسا
- همکاران طراحی: محسن یزدیان، آمنه کریمیان، الهه بارانی
- اجرا: شرکت بندا
- طراح سازه: وحید قرهخانی
- زیربنا: ۱۵ مترمربع
شهرک مینوسا یک دهکده ییلاقی برای تعطیلات آخر هفته در منطقهای کوهستانی و شامل بیش از صد قطعه زمین و خود بخشی از یک شهرک بزرگتر به نام هشت بهشت است. قرار است قطعات به صورت ویلایی و با تراکم کم ساخته شوند، بنابراین منظره سبز و کوهستانی غالب خواهد بود. در حال حاضر تعدادی ساختمان در شهرک ساخته شده و وجود یک سیستم نگهبانی قوی برای اطمینان ساکنان ضروری است.
این اتاقک نگهبانی علاوه بر کارکرد اصلی آن یعنی کنترل ورود و خروج در طبقه همکف و یک فضای خواب در طبقه فوقانی، یک حجم آیکونیک قدرتمند است. شکل سهگوش بنا بر اثر برشهایی از مسیر رفتوآمد اتومبیلها حاصل شده است. حجم فلزی آن نشانی از صلابت دارد که قسمت میانی برای دید به مسیر ورودی شهرک برش خورده و مانند یک چشم عمل میکند.
پوستهای که فضای درون را از بیرون مجزا میکند، از چند لایه تشکیل شده؛ پوسته بیرونی از جنس آهن خام و بدون هیچگونه پوشش سطحی باعث میشود ساختمان مانند یکی از عناصر طبیعی جلوه کند و گذر زمان بر سطح آن مشاهده شود. لایه بعدی شبکه سازه که نقش نگهدارنده دارد. یک لایه عایق حرارتی برای حفظ شرایط محیطی مناسب داخل و در نهایت، یک لایه گچ که سطح آن با رنگ مناسب پوشانده شده.
ساختمان انبار شرکت سیستم، البرز
- کارفرما: شرکت سیستم سرامیک ایرانیان، پیام خلیلی
- تیم طراحی: نیلوفر اسماعیلی، ریحانه میرآفتاب، نسترن ناموَر، ثمین مصطفایی
- طراح سازه: پدرام زرپاک
- طراح مکانیک: علی غنیزاده
- طراح برق: علی پیلتن
- اجرا: سروش علیپور
- نظارت: جواد هداوندی
- مساحت: ۲٬۱۰۰ مترمربع
- زیربنا: ۱٬۵۰۰ مترمربع
این پروژه بازخوانی یک دیاگرام صنعتی رایج است: همنشینی انبار قطعات ماشینآلات ساخت سرامیک و فضای خدماتی آن در سازه ارزانقیمت سوله. افزایش کیفیت فضای وسیع و کمتردد انبار با انگیزه پیوند با سایر فضاها و جدا شدن از کلیشه مرسوم در منطقه به مسئله پروژه تبدیل شد. با در نظر گرفتن یک پیله سفید روی تمام سازه، دگردیسی سولهای که نمیخواست سوله باشد آغاز شد. در این فرآیند پوسته خارجی بر پایه هندسه مثلثی سازه روی تمام کاربریها رشد کرد تا فرمی یکپارچه حاصل شود که بیشتر نمایانگر نوعی دینامیسم باشد.
ساختمان خدماتی مانند محمولهای شفاف درون انبار جای گرفته؛ موجود زندهای که مکانیسم داخلیاش پیداست: جعبهای درون جعبهای دیگر. درون مانند بیرون سفید و بیآرایه است و تنها گیاهان و تودههای کدر فضاهای سرویسها رنگ دارند که اولی برشی از طبیعت در فضای صنعتی و دومی محصول خط تولیدی است که پروژه برای پشتیبانی از آن ساخته شده است.
مجتمع اداری-تجاری بارکد، کیش
- محل اجرا: میدان هرمز، ابتدای بلوار ایران، کیش
- کارفرما: امین جلالپور
- گروه طراحی: ایلا کبگانی، حامد اخویزادگان، عطیه کشاورز، آرش حسینزاده
- مدیر پروژه: استودیو معماری ایوان
- اجرای بناها: قربانعلی تیموری
- اجرای نما: حسین صلحیوند
- مشاور تأسیسات: سعیده اسلامی، لیلا یارمحمدی
- سازه: محمد ورزنه
- عکس: دید استودیو
- مساحت زمین: ۱٬۲۰۰ مترمربع
- زیربنا: ۳٬۱۹۸ مترمربع
در طراحی این مجموعه با توجه به کاربری زمین و ارزش تجاری آن (با رعایت سطح اشغال و حریم شهرسازی) حجمی خالص و شیشهای در ۳ طبقه در نظر گرفته شد.
راهبرد طراحی پروژه پوستهای است که با پوشاندن کل حجم، ماهیتی نمادین به آن دهد و امکان کنترل میزان ورود نور به داخل و دید از داخل به بیرون را در چهار نمای متمایز شمالی، جنوبی، شرقی و غربی فراهم کند. این پوسته با فاصله از پوسته اول (نمای شیشهای) نصب شده و جدار جداکننده درون و بیرون را به یک فضای بینابینی سبز تبدیل کرده. به دلیل فرم نامنظم فضای بینابین، واحدهای اداری به رغم چیدمان منظم، پلان یکسان و مساحت نزدیک به هم از لحاظ حس فضایی کاملاً متنوعاند.
برای مقابله با گرما و کنترل نورگیری و سایهاندازی مناسب، پوسته با الهام از الگوهای سنتی معماری مناطق جنوبی ایران به صورت مشبک، با چرخشی دورانی متأثر از حرکتهای سواره میدان هرمز در اطراف حجم خالص شیشهای حرکت میکند و نما را شکل میدهد.
رستوران کانکریت، لواسان
- محل اجرا: بلوار امامخمینی، نبش کوچه مروارید، لواسان
- کارفرما: محمد ضویی
- گروه طراحی: ندا وزیری، فاطمه شریعتی، پرستو پیرای، هانیه صفری، کاوه دادگر
- طراحی سازه: سیاوش صدیقی
- طراحی تأسیسات: آرش مجابی
- اجرا: محمد ضویی
- نظارت: استودیو معماری بوژگان
- عکس: دید استودیو، علی دقیق
- گرافیک: ندا وزیری، مانا قابوسی، مینا رحیمیپور
- مساحت زمین: ۷۹۰ مترمربع
- زیربنا: ۵۴۰ مترمربع
صورت مسئله پروژه ساده بود: طراحی ساختمانی با زیربنایی مشخص و بودجهای محدود؛ بنایی کوچک با دو طبقه اصلی و یک نیمطبقه که میتوانست در دل سالن اصلی رستوران جای بگیرد.
در طراحی تلاش شد معماری همان سازه و سازه همان معماری باشد؛ عناصر سازهای نمایان فرض شدند و با افزودن عناصری چون شیشه، سرامیک کف و عناصر تأسیساتی، کلیات پروژه شکل گرفت. در این میان و در قاب ورودی شکلگرفته، برای تلطیف و افزودن مقیاس انسانی از کاشیهای دستساز رنگی استفاده شد و تصویر حجم بههوابرخاسته روی زمین، به حوض آب تبدیل شد.
پروژه رستوران در سه سطح تعریف شد: سطح منفی یک برای فضاهای خدماتی نظیر آشپزخانه و فضای کارکنان سرویس عمومی رستوران؛ سطح همکف، سالن اصلی رستوران؛ و سطح نیمطبقه، فضای پذیرایی. سیرکولاسیون علاوه بر کمک به کارکرد درست عملکردها و حفظ استانداردهای یک رستوران، خود بخشی از تجربه حضور در رستوران و عنصری پررنگ است.
