معماری معاصر

مسابقه طراحی ساختمان استانداری گلستان

سهیلا بسکی·عکس: عطاالله امیدوار·معمار ۴
مسابقه طراحی ساختمان استانداری گلستان

سازمان مجری ساختمان‌ها و تأسیسات دولتی و عمومی وزارت مسکن و شهرسازی در تاریخ ۱۱/۹/۱۳۷۷ از ۶ گروه طراحی معماری که قبلاً در مسابقات جایزه آبادی یا جشنواره مهندسی ساختمان به کسب موفقیت‌هایی نایل شده بودند برای شرکت در مسابقه تهیه طرح معماری ساختمان استانداری استان جدیدالتأسیس گلستان دعوت کرد.

در پایان مهلت مقرر فقط دو گروه طرح‌های خود را آماده کرده و تحویل دادند. در تاریخ ۱۳/۱۱/۱۳۷۷ جلسه قضاوت دو طرح رسیده تشکیل و نتیجه آن به شرح زیر اعلام شد.

◆ ◆ ◆

نتیجه قضاوت

هیئت داوران: مهندس کازرونی، دکتر حناچی، مهندس میرمیران، مهندس سپهری، مهندس هاشمی

طرح ۱: مهندس نورکیهانی

طرح ۲ (برنده): مهندس محمدحسن مؤمنی و خانم مژگان صولتی‌دهکردی

برنامه کاملی برای طراحی پروژه در اختیار شرکت‌کنندگان گذاشته شده بود. برنامه کاملی برای قضاوت ارائه شده بود ولی فضاها به نحو واقعی تعریف نشده و فقط به مساحت تقریبی زیربنا و نمودار سازمانی استانداری اکتفا شده و در نتیجه فضاها قابل بررسی و ارزیابی نیستند.

هر دو پروژه در رجوع تاریخی به معماری گنبد قابوس توجه درستی کرده‌اند ولی در مجموع پروژه آقای مؤمنی و خانم صولتی به دلیل الهام‌گیری مناسب از طرح گنبد و تلفیق آن با یک معماری امروزی و رعایت نسبی سطوح برنامه و قابلیت انعطاف در فضاهای داخلی و زیبایی حجم موفق‌تر تشخیص داده شد.

نمای جلویی ماکت مسابقه با احجام ستاره‌ای پایه و حجم منحنی بالایی ساختمان استانداری گلستان
نمای جلویی ماکت با احجام ستاره‌ای پایه همراه پنجره‌های نواری افقی و حجم منحنی بالایی
◆ ◆ ◆

نظرات اصلاحی و تکمیلی داوران

هیئت داوران نظرات اصلاحی و تکمیلی خود را نیز به شرح زیر اعلام کرد:

  • علی‌رغم استفاده از هندسه طرح گنبد قابوس نیازی نبود که یک تقارن کامل و حجم از همه طرف بسته شده به پروژه تحمیل شود.
  • ویژگی طرح گنبد در تلفیق شکل ستاره‌ای با بدنه استوانه‌ای است که در ماکت طرح مشهود است ولی در پلان مراعات نشده که توضیحات طراح نشان‌دهنده اعتقاد خود ایشان به حفظ ویژگی طرح گنبد است.
  • اگر انتخاب دو حجم ستاره‌ای و نواری استعاره‌ای است برای کشیدن پرده‌ای که یک نماد تاریخی را به نمایش بگذارد در پرداخت سطح و انتخاب مصالح حجم نواری دقت کافی باید به عمل آید.
  • تفکیک دو حجم یکی برای کارکنان عادی و دیگری برای مقامات بالای استانداری به صورت دو رده بالادست و زیردست مغایر مبانی و ارزش‌های اسلامی کشور است.
  • باید سعی شود که بنای استانداری در عین زیبایی و قدرت، مجلل و اشرافی جلوه نکند.

هیئت داوران توصیه نمود برای تهیه طرح اجرایی لازم است اولاً برنامه کامل طرح تهیه شود ثانیاً گروهی متشکل از نماینده مجری، نماینده استانداری و یک نفر از هیئت داوران بر جریان اصلاحات پروژه و طراحی اجرایی نظارت کند.

◆ ◆ ◆

نقشه‌ها و تصاویر

پلان طبقات دوم و سوم بلوک شمالی ساختمان استانداری گلستان
پلان طبقات دوم و سوم بلوک شمالی (مقیاس ۱:۵۰۰)
پلان طبقه همکف بلوک جنوبی و طبقات همکف و اول بلوک شمالی
پلان طبقه همکف بلوک جنوبی (بالا)؛ طبقات همکف و اول بلوک شمالی (پایین) (مقیاس ۱:۵۰۰)
نظام هندسی: استخراج فرم بنا از تناسبات و هندسه ستاره‌ای برج گنبد قابوس
نظام هندسی: استخراج فرم بنا از تناسبات برج ۵۴ متری گنبد قابوس
نقشه موقعیت ساختمان استانداری گلستان در بافت شهری
نقشه موقعیت (مقیاس ۱:۷۵۰)
نمای جانبی ماکت با حجم نواری دارای لوورهای افقی و پایه ستاره‌ای
نمای جانبی ماکت با حجم نواری دارای لوورهای افقی در کنار پایه ستاره‌ای
نمای سه‌چهارم ماکت با نوارهای منحنی افقی حجم بالایی و درختان در محوطه
نمای سه‌چهارم ماکت با حجم استوانه‌ای منحنی و عناصر محوطه‌سازی
برش عرضی ساختمان استانداری گلستان نشان‌دهنده رابطه دو حجم اصلی با شیب زمین
برش عرضی نمایانگر حجم بنا در رابطه با شیب زمین
مجله معمار
شماره ۴ · بهار ۱۳۷۸