برگزاری چهارمین همایش سالانه جامعه مهندسان معمار ایران (۱۱ تا ۱۴ مهر سال جاری) که با استقبال جامعه معماری و بویژه معماران جوان رویارو شد، نویدبخش رویدادی فرخنده در عرصه معماری است. استمرار برگزاری این همایشها، موفقیت روزافزون در نحوه برگزاری آنها و استمرار فعالیتهای حرفهای جامعه مهندسان معمار، که در سال جاری به عضویت این انجمن در اتحادیه بینالمللی معماران انجامید، همه گویای آن است که یک نهاد صنفی معماری جدی پایهگذاری شده است که نقطه قوت آن همکاری و همراهی عدهٔ زیادی از معماران، در سطوح سنی مختلف در کمیتهها و فعالیتهای گوناگون آن است. گزارش چهارمین همایش سالانه جامعه مهندسان معمار ایران، که در زیر میخوانید، به خوبی گواه این مدعاست. برای اعضای این جامعه و بویژه مؤسسان و هیئت دبیران آن آرزوی موفقیت روزافزون داریم.
همایش سالانه جامعه مهندسان معمار ایران با عنوان «سهیم شدن در شهر» و با حضور متخصصان معمار و شهرساز به مناسبت روز جهانی معماری و روز جهانی اسکان بشر در خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
اتحادیه بینالمللی معماران (UIA)، که در سال ۱۹۴۸ با ۲۷ عضو تأسیس شد و در حال حاضر بیش از ۱۰۰ عضو دارد، اولین دوشنبه اکتبر هر سال را روز جهانی معماری نامیده است. UIA موضوع روز جهانی معماری ۲۰۰۵ را «سهیم شدن در شهر» نامیده و به اعضای خود توصیه کرده است که این روز را با برپایی نمایشگاه، سخنرانی، جلسات مناظره و ... گرامی بدارند.
در روز اول همایش، کامران شاهینفر، دبیر جامعه مهندسان معمار، پیام این جامعه را قرائت کرد. او ضمن تبیین شعار سال UIA، اعلام کرد: جامعه مهندسان معمار ایران با شعار «حضور یک معمار در هر محله» و «معماری به عنوان یک راه حل اجتماعی» به شعار «سهیم شدن در شهر» پاسخ میدهد.
در ادامه برنامه، پیام رئیس UIA به مناسبت روز جهانی معماری خوانده شد و مهوش مهرافشار، دبیر همایش، گزارشی از بیست و دومین کنگره بینالمللی UIA (استانبول، ۲۰۰۵) ارائه داد و پس از آن بیانیه کنگره استانبول برای حاضران قرائت شد (خلاصه این گزارش و بیانیه در معمار شماره ۳۲ به چاپ رسیده است).
در این روز همچنین فیلم کوتاهی با عنوان «به استانبول خوش آمدید» نمایش داده شد و سهراب مشهودی در مورد موضوع سهیم شدن در شهر توضیحاتی ارائه داد، سپس فیلم سخنرانی پیتر آیزنمن در کنگره نشان داده شد.
آیزنمن در سخنرانی خود با عنوان «architecture matters» بر نیاز به نقد اجتماعی تأکید کرد و گفت: «ما برای ارتباط معماری و جامعه و سیاست به ایده جدید نیاز داریم و این کار بدون نقد همزمان معماری ممکن نیست. اگر به ایده نقد اجتماعی و نقد معماری بازگردیم این امکان را خواهیم داشت که به یک الگوواره جدید دست یابیم.»
پس از پخش سخنرانی آیزنمن، در ارتباط با سخنان او، میزگردی با حضور محمدرضا جودت، علیاکبر صارمی و بهرام شیردل تشکیل شد. نمایشگاه و فروش کتابها و مجلات خارجی و داخلی – معماری و هنر – توسط شرکت نگاره ثریا، برنامه جنبی روز اول بود.
سخنرانیهای روز دوم بیشتر به شرح فعالیتهای انجمنهای فرهنگی، اجتماعی، صنفی، عضویت و دانشجویی جامعه مهندسان معمار ایران اختصاص داشت. جامعه مهندسان معمار ایران از آذر ۱۳۷۸ با تشکیل خانه هنرمندان ایران و به عنوان یکی از گروههای نهگانه هنری شورای عالی خانه هنرمندان فعالیت خود را آغاز کرد.
انجمن فرهنگی جامعه مهندسان، که حمیدرضا ناصرنصیر درباره فعالیتهای آن صحبت کرد، از قدیمیترین انجمنهای جامعه مهندسان معمار ایران است که از بدو تشکیل جامعه فعالیت خود را آغاز کرده است. این انجمن در برگزاری همایشهای سالانه و فصلی جامعه فعالانه شرکت داشته است. تاکنون ۳ همایش سالانه و دو همایش فصلی با عناوین «دستاوردهای بیست و یکمین کنگره جهانی معماری – برلین، معماری و شهر، معماری و جامعه، معماری پیشگام آغاز قرن، ...» برگزار شده است. مجموعه نشستهای معرفی و نقد معماری امروز ایران، سلسله جلسات نقد فضای شهری، انتشار نامه معماران ایران به عنوان نخستین واسطه ارتباطی جامعه با علاقهمندان معماری، تشکیل کارگاههایی چون کارگاههای معماری کودکان، کارگاه آموزش معماری ایران، نمایش فیلمهای تخصصی معماری و تدارک آرشیو فیلم معماری، برپایی نمایشگاههای تخصصی در خلال همایشهای سالانه و فصلی، برقراری ارتباطات بینالمللی و اطلاعرسانی در حوزه بینالمللی، و ... از جمله فعالیتهای انجمن فرهنگی جامعه مهندسان است.
در ادامه برنامه، بابک شکوفه درباره فعالیتهای انجمن اجتماعی جامعه مهندسان معمار ایران اطلاعاتی ارائه داد. عمده فعالیتهای این انجمن تاکنون عبارتاند از: کسب امتیاز انتشار فصلنامه نامه معماران، ارگان رسمی جامعه مهندسان معمار ایران، برگزاری نمایشگاه آثار معماران، ارتباط با مطبوعات، ارتباط با جوامع بینالمللی ARCASIA-UIA، جلوگیری از تخریب یکی از کارهای مهدی علیزاده و ثبت آن در فهرست آثار ملی، تلاش برای مرمت مجسمه میدان حر، مخالفت با تعریض خیابان ولیعصر. مهمترین موضوعی که در حال حاضر در دستور کار انجمن اجتماعی قرار دارد، طرح اصلاح ضوابط ساخت و ساز و نحوه اشغال زمین است.
انجمن صنفی جامعه، به گفته سخنران بعدی، نیلوفرسادات تهرانی، از آبان ۱۳۸۳ فعالیت خود را آغاز کرده است. به گفته او زمینه تشکیل این انجمن، اهمیت حرفه معماری، مشکلات عدیده این حرفه قبل و پس از انقلاب، و نبودن بستری سالم، قانونی و تعریف شده برای معماری است. این انجمن تاکنون طرح مقدماتی «تدوین نظام معماری» را تهیه و بحث و گفتگو درباره آن را آغاز کرده است.
انجمن دانشجویی جامعه مهندسان، که ایمان رئیسی درباره فعالیتهای آن سخن گفت، با دعوت از شش نفر از دانشجویان دوره دکتری معماری به عنوان اعضای اصلی و پنج نفر از دانشجویان کارشناسی ارشد و کارشناسی معماری به عنوان اعضای علیالبدل، در پاییز ۱۳۸۳ فعالیت خود را آغاز کرد. تهیه مشخصات دانشکدههای معماری ایران، همکاری با انجمن فرهنگی در برنامهریزی و برگزاری جلسات ماهانه معرفی و نقد معماری امروز ایران، برگزاری مسابقه عکاسی و داوری با عنوان «کنگره در فریم» در بیست و دومین کنگره UIA، برنامهریزی و هماهنگی برای برگزاری پانل نقد آموزش معماری در ایران، برگزاری جلسات ماهانه نقد دانشجویی و ... از جمله فعالیتهای این انجمن است.
در روز دوم، فیلم «گذری به کنگره (استانبول ۲۰۰۵)» و فیلم «معمار سینان» به نمایش درآمد و نمایشگاه عکس «کنگره در فریم» برگزار شد و آثار معماری تادائو آندو (برنده مدال طلای UIA در سال ۲۰۰۵) توسط هانیه عباسزاده نمایش داده شد.
در روز سوم، کیوان خطیر درباره «معماری در ترکیه (۱۹۰۰-۲۰۰۰)» صحبت کرد. او وضعیت معماری در ترکیه را در سالهای تأسیس جمهوری، دوره گذار، سالهای جنگ، دوره پس از جنگ، و امروز بررسی کرد. در این روز، بیژن شافعی نیز درباره شهر تهران با عنوان «تهران، بنیانی پرشور، سیمایی رنجور» سخن گفت و به سیر تحولات تاریخی سیمای شهر تهران از گذشته تا امروز پرداخت.
گزارش فعالیتهای انجمنها و مطبوعات تخصصی معماری در سال گذشته توسط بابک مطلبنژاد، گزارش برگزاری کارگاه تخصصی زلزله توسط کانون مهندسان معمار دانشگاه تهران و گزارش فعالیت گروه شهرشناسی دفتر پژوهشهای فرهنگی در ارتباط با مجله اندیشه ایرانشهر توسط محمدرضا حائری، از دیگر برنامههای روز سوم بود.
در روز چهارم، ابتدا ویکتور دانیل در مورد معماری و معماران دوران تحول توضیحاتی ارائه داد و محسن میردامادی از تشکیل شورای عالی معماری و اهمیت و جایگاه آن گزارش داد. سپس جامعه مهندسان معمار ایران، ایرج کلانتری طالقانی را به عنوان منتخب چهارمین همایش سالانه معماران ایران معرفی، و از کوششهای او در عرصه معماری تقدیر کرد. در این روز، نمایشگاهی از آثار معماری کلانتری نیز برگزار شد. ایرج کلانتری فارغالتحصیل رشته معماری از دانشگاه تهران، مؤسس و رئیس هیئت مدیره «مهندسان مشاور باوند» بیش از ۳۲ سال سابقه مهندسی مشاور دارد.
