جایزه معمار: ۱۴ سال تأثیرپذیری و تأثیرگذاری

سال، به يكى از مراسم فرهنگى مهم14 جايزه معمار پس از گذشت ايران تبديل شده كه نتايج آن مورد توجه گروه كثيرى از معماران و دست اندركاران ساخت وساز قرار گرفته است. در سال هاى اخير تعداد شركت كنندگان در رقابت افزايش يافته و در نتيجه برندگان جايزه از آزمون دشوارترى نسبت به گذشته عبور مى كنند. اين مسئله از طرفى باعث افزايش اعتبار جايزه شده و از سوي ديگر اين احتمال را به وجود آورده كه كارهاى درخور توجهي به مرحله نهايى راه پيدا نكنند. مجله معمار، همواره پس از برگزارى جايزه، برگزيده اى از كارهاى راه نيافته به مرحله آخر داورى را منتشر مى كند تا بدين وسيله كارهاى طيف وسيع ترى از طراحان خوب را به مردم معرفى كند. سال اخير، معماران جوان ايرانى به رقابت هاى معمارى داخلى و 10 در خارجى توجه كرده اند. شركت در اين جوايز و مسابقات، همچون تمرين ورزشكاران پيش از مسابقات اصلى يا مانورهاى نظامى، باعث ارتقاي مهارت و سنجش توانايى هاى فردى در قياس با ديگر حريفان مى شود. هرگونه موفقيت در عرصه بين المللى، همچنان كه در رشته هاى ورزشى نيز اتفاق مى افتد، اعتبار حرفه اى برندگان را به نحو مثبتى تحت تأثير قرار مى دهد. به طور كلى توجه معماران به رقابت هاى معمارى در ارتقاي كيفيت معمارى در ايران مؤثر بوده است. در اين شماره، در كنار معرفي منتخبى از كارهاى شركت كنندگان آخرين جايزه معمار، به موضوع جوايز و مسابقات بين المللى و شركت معماران ايرانى در اين گونه رقابت ها پرداخته ايم. در ايران پس از انقلاب، رقابت هاى معمارى و در قدم اول مسابقات رواج يافتند و به رغم نقد هاى فراوان متخصصان 70 طراحى، از اوايل دهه به روش برگزارى و داورى بسيارى از مسابقات، طراحان و كارفرمايان، هر روز پيش از پيش، از نهاد مسابقه استقبال كردند. حجم زياد ساخت و سازى كه بدون توجه به معيار هاى كيفى معمارى صورت گرفت و پناه آوردن معماران پيشرو به مسابقات طراحى، جوايز و پروژه هاى محدود كارفرمايان خاص، موجب شد جنبه هاى نظرى معمارى كمتر مورد توجه قرار گيرند. امروزه كه گاه حتى در مجلات معمارى مرز كارهاى كمى و كيفى، بازارى و هنرى مخدوش و نا مشخص است، نقد معمارى جايگاهى ويژه دارد كه متأسفانه در كشور ما كارى در رده دوم اهميت )و يا كمتر( نسبت به طراحى است و ستاره ها و قدردانى ها صرفاً متوجه طراحان است. در ادامه بحث جوايز و مسابقات معمارى، مقاله كوتاهى نيز به جوايز نقد معمارى اختصاص يافته است.