امیرهوشنگ یزدان چند سالی است که در کنار کارهای معماری در زمینه نقش فرش نیز طبعآزمایی میکند. در میان خویشان و بستگان او کسانی بودند که به کار تولید فرش اشتغال داشتند. تجربه دو گانه یزدان در زمینه معماری و فرش، این انگیزه را در او ایجاد کرد که اجزای تزئینی معماری را روی فرش بیاورد. نخست از کاشیهای مساجد بهره گرفت و با یادگیری خط بنایی از یک استاد سالخورده شاغل در میراث فرهنگی، نقشی از کاشی معقلی با حاشیه شعر حافظ به خط بنایی در انداخت.
اولین نمونهها را با رنگ واقعی کاشیها تجربه کرد، اما در فرشهای بعدی تحولی در ابعاد، تعداد گرهها، معقلی و رنگها به وجود آورد. در رنگآمیزی فرش هر رنگ در کنار رنگ دیگر است که جلوه پیدا میکند. استفاده از رنگهای کویری شامل قهوهای سوخته، صورتی چرک و فیروزهای را در حاشیه فرش و رنگهای سماتی، مسی، کرم آجری و بژ را در متن تجربه کرد. این ترکیب رنگها که از بیست لایه مختلف تشکیل میشد در اندازهها و گرهها و نقشهای گوناگون به آزمون گذارد. در مرحله دیگر، تلفیق کاشی معرق با فرمهای اسلیمی را به تجربه گذارد.
او تاکنون هیچ نقشی را عیناً تکرار نکرده است. و میگوید: «این تغییر و تحولات به رغم استقبالی که از آنها شده هنوز در خور قالی ایرانی و آن هم قالی اصفهان نیست. فرش ایرانی قابلیتهای زیادی دارد که من هنوز نتوانستهام به رموز آن تسلط پیدا کنم.»
شعر از حافظ:
بیا که پرده گلریز هفت خانه چشم
کشیدهایم به تحریر کارگاه خیال
به جز خیال دهان تو نیست در دل تنگ
که کس مباد چو من در پی خیال محال
آخرین کاری که در دست دارد زمینهاش از کاشی خشتی است با یک ترنج قاجاری که با طیفی هفتگانه از رنگ فیروزهای در ابعاد ۲×۳٫۶ متر بافته میشود.
شعر از حافظ: دو بیت شعر قبلی به اضافه بیت زیر:
چو یار بر سر صلاح است و عذر میطلبد
توان گذشت ز جور رقیب در همه حال
او درباره ترکیب رنگها میگوید: «تجربه با رنگ کاشی به من کمک کرد تا نقشی را که رنگها در کنار هم بازی میکنند بشناسم. تاکنون با طیفهای زیادی از رنگها آشنا شدهام که تهیه آنها مراحل خاصی دارد. تعیین مقدار کرک و مقدار رنگ گیاهی متناسب با آن بسیار دقیق است و رنگی که در کرک رنگ شده میبینید، رنگ واقعی نیست. رنگ اصلی وقتی ظاهر میشود که پس از بافت کرک را با قیچی بچینید و مقطع آن را نگاه کنید. تولید قالی با طرحهای متنوع و رنگهای فراوان برای کسانی که در آغاز تجربه کردن هستند چندان میسر نیست و در این راه باید آرام و صبورانه گام برداشت. من از امکانات وسیعی که استاد گرانقدر فیضالله صفدرزاده حقیقی در ۱۰ سال گذشته در اختیارم گذارده است بسیار بهره بردهام. او در هر زمینهای راهنمایم بوده است و افزون بر آن، گنجینه پرارزش کرکهای رنگ شده خود را به روی من باز گذارده است.»
* عکسها جز عکس ۱ توسط مهندس علیقلی ضیائی گرفته شدهاند. تصاویر کارهای معماری امیرهوشنگ یزدان را هم که در معمار ۶ منتشر شد، آقای مهندس علیقلی ضیائی گرفتهاند.




