معماری مسکونی جزیره قشم

جزيرة قشم بزرگ ترين جزيرة خليج فارس، و يكي از معدود جزاير بزرگي است كه به تنهايي مي تواند يك كشور باشد. گرچه به دليل نزديكي به ساحل ايران، عملاً هميشه در ارتباط با دو شهر مهم بندر لنگه و بندرعباس، و متأثر از فرهنگ سواحل خليج فارس بوده، ولي چند عامل معماري اين جزيره را قابل تأمل و متفاوت كرده. اول اينكه اقتصاد جزيره عمدتاً مبتني بر ماهيگيري بوده، و كشاورزي و دامداري و تجارت سهم ناچيزي در اقتصاد آن داشته اند. جمعيت كم، عدم امكان صدور ماهي به شهرهاي پرجمعيت در حجم زياد، و فقدان منابع آب شيرين از موانع موجود بر سر راه توسعة جمعيتي و اقتصادي جزيره بوده اند و در طول ساليان متمادي بر معماري جزيره هم تأثير گذاشته اند. دوم فقدان منابع گچ و آهك و درختان مناسب براي استفاده در ساختمان سازي، از عوامل مؤثر در معماري بوده اند. درختان جزيره براي ساخت در و پنجره قابل استفاده اند، اما به عنوان تير سقف كارآيي ندارند. تنها مصالح قابل استفاده براي تير سقف، تنة درخت نخل است. سوم اقليم خاص جزيره، كه با سواحل خليج فارس متفاوت است. در امتداد ساحلي فلات ايران رشته كوه هايي قرار دارند كه ارتفاع زياد آن ها، جريان هاي هوايي به سمت دريا و بالعكس را در طول شبانه روز به وجود مي آورند. اما قشم فاقد كوه هاي مرتفع است كه خود شرايط اقليمي را دشوارتر كرده است. با توجه به اين عوامل، سه گونة معماري مسكوني خاص در جزيرة قشم قابل تشخيص است كه در ضمن روند تكامل اين معماري را هم نشان مي دهد. قديمي ترين و اصيل ترين الگوي مسكن در جزيرة قشم كه امروزه تعداد بسيار كمي از آن ها مورد استفاده اند، نوعي مسكن بسيار ابتدايي و درعين حال كاملاً منطبق بر شرايط اقليمي بوده كه تكنيك هاي ساخت و مصالح سادة آن ساليان دراز اين الگو را به رايج ترين شكل مسكن تبديل كرده است. اين الگوي معماري از توالي دو يا سه اتاق در كنار هم شكل مي گيرد و بنايي بسيار كشيده با تناسبي بين يك به پنج تا يك به هفت به وجود مي آورد. هر اتاق نيز از تناسبي غيرمعمول برخوردار است، معمولاً يك

\n