معماری معاصر

ساختمان مسکونی سایه، تهران

علی حقیقی, محمدمهدی زمانی·عکس: دید استودیو, علی حقیقی·معمار ۱۴۲ — بیست و سومین دوره جایزه معمار
ساختمان مسکونی سایه، تهران

محل اجرا: زعفرانیه، خیابان آصف، خیابان حسینی، کوچه راضی

کارفرما: آقای شاکری

تیم طراحی: علی حقیقی، محمدمهدی زمانی، هادی احمدی، سمر اصغری، ندا فیضمند، مجید ایزدیار

اجرا: مهدی محمدی، محمدمهدی خشنود

نظارت: هادی احمدی، محمدمهدی زمانی

تأسیسات برقی: محمد خوانین‌زاده · تأسیسات مکانیکی: حسینعلی رحمانی

گرافیک: محمدمهدی زمانی، سمر اصغری، متین حاتم

عکس: دید استودیو، علی حقیقی

زیربنا: ۳٬۵۰۰ مترمربع · مساحت: ۶۰۷ مترمربع

دفتر معماری: دفتر معماری علی حقیقی

امتیاز: ۸ از ۱۵

· · ·
سازه‌ای به ارث رسیده

پروژه زمانی به دفتر ما ارجاع شد که سازه آن بر اساس یک طرح به ظاهر کلاسیک اجرا شده بود. خواسته کارفرما در آن زمان، تحت تأثیر جریانی دیگر، به اصطلاح مدرن، بازنگری در طراحی پلان‌ها و نما بود. سازه اجرا شده محدودیت‌هایی از جمله ستون‌گذاری موجود، ارتفاع نسبتاً کم طبقات و پخ ۴۵ درجه در نما را به ما تحمیل کرده بود.

نمای نزدیک از لوورهای سنگی سفید تراشیده و صیقلی ساختمان سایه با گیاهان آویزان در فاصله‌های بین شمش‌ها و ساکنی که از میان یکی از بازشوها نمایان است
شمش‌های سنگی نما از نزدیک — سنگ‌های تراشیده و صیقلی با مقطع ذوزنقه‌ای، ریتمی از نور و سایه می‌سازند

همزمان با تغییر پلان و دستیابی به انتظام فضایی مطلوب، ایده اصلی، طراحی نمایی بود که علاوه بر ادراکی کلی از سادگی در زمینه‌ای که تنوع رنگ، مصالح و جزئیات زاید، سیمای شهری را مخدوش کرده است، با رجوع به اصول زیبایی‌شناسی از جمله تناسبات، مقیاس، ریتم و تعادل خطوط عمودی و افقی، به ادراکی از یک کلیت ایستا و در عین حال جزئیاتی پویا دست پیدا کنیم.

جزئیات شمش‌های سنگی و پنجره‌های شیشه‌ای نمای ساختمان سایه با گیاهان سبز در فاصله بین لوورها
شمش‌های سنگی عمودی، قاب بازشوهای شیشه‌ای با گیاهان ریشه‌دار در میانشان
نمای رو به بالا از بین ساختمان سایه و ساختمان مجاور، لوورهای سنگی عمودی در برابر دیوار آجری به سوی آسمان
نگاه رو به بالا — لوورها به سمت آسمان می‌روند و ریتم افقی‌شان صعود را نشان می‌دهد
· · ·
سنگ، فراتر از نما

ساکنان این ساختمان سنگ را فراتر از نما درون فضاها حس و لمس می‌کنند. شمش‌های سنگی حجاری شده صیقلی که به صورت لوورهای عمودی و با سطح مقطع ذوزنقه‌ای شکل از پوسته نما عبور می‌کنند و به داخل فضاهای اصلی وارد می‌شوند، علاوه بر محصور کردن نسبی فضاهای خصوصی‌تر (اتاق مهمان و تراس) بازتاب نور طبیعی را در ساعات مختلف روز به درون فراهم می‌کنند.

فضای داخلی یکی از واحدهای ساختمان سایه با کف سنگ مرمر سیاه و سفید، درهای شیشه‌ای رو به تراس با حضور زنی ایستاده و لوورهای سنگی از پنجره نمایان
فضای نشیمن — کف مرمر سیاه و سفید، درهای شیشه‌ای به تراس، لوورهای سنگی شهر را فیلتر می‌کنند

تغییر زاویه برش شمش‌های سنگی در چیدمان پوسته نما در ساعات مختلف روز سایه‌ها و نیم‌سایه‌های مختلفی را ایجاد می‌کنند و سطح سفید و صیقلی آنها نیز در بازتاب نور مستقیم خورشید به داخل نقش دارد. همچنین جزئیات شمش‌های سنگی با امتداد در فضای داخلی و ترکیب با آینه‌های عمودی، با ایجاد هم‌نوایی موزونی از نور، سایه و انعکاس، علاوه بر عمق دادن به نما، به ادراکی وهم‌آلود و شاعرانه از فضای داخلی کمک می‌کند.

نمای داخلی از کنار دیوار چوبی تیره به سمت درب شیشه‌ای رو به حیاط سبز داخلی با گیاهان بامبو و مردی نشسته
پنل‌های چوبی راه را به حیاط داخلی سرسبز باز می‌کنند — جزیره‌ای سبز در دل ساختمان
زنی در راهروی آپارتمان با پنل‌های چوبی تیره و آینه‌های تمام‌قد روی کف مرمری قدم می‌زند
راهرو — پنل‌های چوبی و آینه‌ها عمق و حسی از گذر آرام می‌سازند
· · ·
فضاهای داخلی و مشترک
لابی ساختمان با تقابل دیوارهای تراورتن تیره با نورپردازی دراماتیک در سمت چپ و فضای پذیرایی سفید روشن با چراغ‌های آویز حلقه‌ای در سمت راست
لابی — تقابل تراورتن تیره و سطوح سفید درخشان زیر حلقه‌های نورانی هم‌مرکز
نمای شبانه دیوار باغ ساختمان با نورپردازی از پایین بر درختان جوان در برابر پنل‌های سنگی بافت‌دار و پوشش گیاهی کف
دیوار باغ در شب — درختان جوان با نور از پایین در برابر پنل‌های سنگی بافت‌دار
· · ·
پلان و دیاگرام‌ها
پلان تیپ طبقات ساختمان مسکونی سایه با نمایش چیدمان اتاق‌ها، تراس، آشپزخانه و فضاهای نشیمن با توضیحات فارسی
پلان تیپ طبقات — ۱. ورودی، ۲. پذیرایی، ۳. غذاخوری، ۴. نشیمن، ۵. آشپزخانه، ۶. مطبخ، ۷. تراس، ۸. باربیکیو، ۹. اتاق مهمان، ۱۰. سرویس بهداشتی، ۱۱. لاندری، ۱۲. اتاق خواب
دیاگرام آکسونومتریک چیدمان فضایی واحد تیپ با اتاق مهمان، نشیمن و بالکن
نمای آکسونومتریک واحد تیپ — شمش‌های سنگی از نما تا اتاق مهمان و نشیمن امتداد می‌یابند
دیاگرام آکسونومتریک واحد کوچک‌تر
واحد کوچک
مطالعه حجمی آکسونومتریک ساختمان با دو عنصر بیرون‌زده
مطالعه حجمی
دیاگرام آکسونومتریک تنوع واحد با چیدمان فضایی متفاوت
تنوع واحد
مجله معمار
دوماهنامه ایرانی معماری و طراحی شهری · شماره ۱۴۲ · آذر و دی ۱۴۰۲

موجودیت‌های مرتبط در بانک اطلاعات معماری