مجموعه آرامگاهی شیخ عبدالصمد نطنزی

حسين ماستري و به كوشش شمس الدين محمد بن علي نطنزي ساخته شده است. كتيبة مسجد علاوه بر نام باني و ساعي و تاريخ ساخت، بيانگر احداث اين مسجد در كنار مسجدي ديگر است. گرچه وجود عناصر معمارانه و گنبد آجري عهد ديلمي خود مبين اين امر است، ترتيب كار با مهارتى چنان كم نظير داده شده كه تمامي اين بناها، كه در دوره هاى حكومتى مختلف و با فاصلة زمانى قابل توجهى ساخته شده اند، در ظاهر مجموعة واحدي مى نمايد. مسجد جمعه داراي سه درگاه و ورودي متفاوت است: ورودي جنوبي از دالان نسبتاً وسيعي به طول متر، با دوازده پلة عريض، به سطح كوچه 16/82 جنوبي مي رسد. اين ورودي سردر نسبتاً مرتفعي دارد كه علاوه بر درگاه ورودي، طرفين آن را دو طاقنماي تزئيني فرا گرفته كه كتيبة مسجد به صورت كمربندي، بر فراز در ورودي و دو طاقنماي مذكور قرار گرفته و جاذبة خاصى به آن بخشيده است. برخلاف ورودي جنوبي، ورودى شمالى مسجد با استادى تمام با واحدهاى مسكونى و گذرگاه هاى كوچك اطراف تركيب شده و از نظر مقياس با معمارى بافت پيرامون خود ارتباط مناسبي دارد. دالان ورودي جنوبي از طريق يك پلكان از سويي به بام و از سوي ديگر به فضاى پشت آرامگاه شيخ نـورالدين عبدالصمد مرتبط است و توسط راهـروهاي فـرعي به شبستـان بزرگ ـ شبستان نوسازي كه بر خرابه هاي خانقاه ساخته