اعتبارنامه مسابقه
کارفرما: شهرداری و شورای شهر زنجان. هیئت داوری: دکتر صارمی، مهندس بهروز احمدی، دکتر مشیری، مهندس فغفوری (نماینده شورای شهر)، مهندس حجتی (نماینده شورای شهر).
بیانیه طراح
سهروردی آینه را شبیهترین موجود به روح آدمی میداند، و «اناالشمس» آینه را در صورت قرار گرفتن در مقابل خورشید معادل «اناالحق» انسان در برابر خدا تلقی میکند.
بر این اساس، هندسه کلی طرح یادمان شیخ اشراق بر پایه دو آینه روبهروی هم شکل گرفته که کرهای در حال زادهشدن را در بر گرفتهاند. آینهها از دیدن این لحظه به شوق میآیند و تا بینهایت تصاویر یکدیگر را در خود بازمیتابانند.
حضور این بنا در قلب بافت تاریخی شهر زنجان و در کنار سه بنای قدیمی زمینهساز این اندیشه شد که با اضافه کردن بنای چهارم ــ و دستیابی به عدد چهار به عنوان عدد مورد احترام سهروردی از سویی، و نزدیک شدن به تعریف میدان نقش جهان از سوی دیگر ــ یک مجموعه یادمانی شامل عناصر جدید و قدیم برای شهر زنجان طراحی شود؛ شهری که فاقد یک مرکزیت شهری منسجم و با تعاریف پذیرفتهشده امروزی است.
بر این اساس، محل ساخت بنای چهارم با در نظر گرفتن محورهای تاریخی و موقعیت بناهای قابل احترام موجود انتخاب شده، و هندسه کار هم به نوعی است که با برآمدن و فرورفتن در زمین، با شکلی زیگوراتمانند، خود را از مقابل بناهای تاریخی کنار میکشد تا در مسیرهای تعریفشده مانعی در مقابل آنها نباشد، و در نهایت یک میدان شهری وسیع از برخورد چهار عنصر معماری شکل میگیرد.
راهبرد طراحی
طراحی یک مجموعه فرهنگی با عنوان یادمان شیخ اشراق طبعاً میبایست ویژگیهای خاصی را در زبان معماری، شیوه برخورد و مفاهیم نمادین خود در خود منعکس نماید.
مسئله آشتی دادن امکانات نهفته در الگوهای تاریخی با خلق اثر زنده و پویای معماری، انگیزه بهره گرفتن از الگوی استراتژی اصلی سازماندهی فضایی را فراهم میسازد. این تغییر کیفیت از تعامل معیارهای متعدد در فرایند تحول طرح حاصل میشود.
گودالباغچه، آمفیتئاتر، صفه میانی و حجم مرتفع کتابخانه، اجزای اصلی این معماری را تشکیل میدهند.
گودالباغچه، هم به لحاظ عملکرد و هم شکلبخشیدن به مجموعه، وظیفه سازماندهی مجموعه را به عهده دارد. به طریق اولی، هر کدام از اجزا در عین حال که هویت خویش را از طریق ترکیب با فضای حیاط به دست میآورد، در کنار سایر اجزا به یک کلیت دست مییابد. کتابخانه، با توجه به فرم خالص و ارتفاع مناسب، معرف حضور یک عنصر جدید به عنوان نشانه شهری است. در طراحی این نشانه شهری، بیان نمادین و خصوصیات کالبدی خاص در جهت تحقق یادمانی بودن بنا مورد توجه قرار گرفته است.
اعتبارنامه طرح
گروه طراحی: سعید مقدمفرهی، سعیدرضا بریری، عباس ریاحیفرد، بهزاد سلیمانی؛ ماکت: حسین غفاری؛ عکس: مهندس علیقلی ضیایی.
