اولین کار اسکار نیمهیر در انگلستان
Architectural Record، آوت ۲۰۰۳
تابستان امسال بازدیدکنندگان کنزینگتون گاردنز لندن توانستند شاهد اولین اثر معماری اسکار نیمهیر، معمار برزیلی، باشند که در انگلستان بنا شده است. این بنا سازهای است طرهای که ۱/۵ متر از سطح زمین ارتفاع دارد و دسترسی به آن از طریق یک شیبراه انجام میگیرد. در فصل تابستان امکان استفادۀ ۱۵۰ هزار بازدیدکننده از فضاهای عمومی گالری — شامل سالن کتابخانه، نمایشگاه، سخنرانی و نمایش فیلم — را فراهم میکند. طبق برنامهای که از چهار سال پیش تعیین شده است، طرح غرفۀ تابستانی گالری سرپنتاین هر سال به یکی از معماران مشهور جهان سفارش داده میشود. توویو ایتو (۲۰۰۲) و امسال هم اسکار نیمهیر ۹۵ ساله مسئولیت طراحی این غرفه را به عهده داشتهاند. حمایتهای مالی و رسانهای از این غرفۀ معمارانه نشان میدهد که لندن با تمام وجود از این برنامه استقبال میکند. غرفه در اواسط ماه سپتامبر برچیده و پیاده میشود و به فروش گذاشته میشود تا بخشی از هزینۀ آن جبران شود. با اینکه نیمهیر تاکنون بیش از ۵۰۰ پروژه در سراسر جهان اجرا کرده، غرفۀ گالری سرپنتاین در حقیقت اولین پروژۀ او در انگلستان است.
بلندترین برج جهان در دبی
Architectural Record، ژوئیۀ ۲۰۰۲
نام شرکت SOM، طراح برجهای دوقلوی سیرز شیکاگو، بار دیگر به دلیل طراحی بلندترین برج جهان مطرح شده است. بنا بر اظهارات یکی از طراحان SOM، در طرح این برج از گل صحرایی بومی این منطقه و معماری اسلامی الهام گرفته شده است. هنگام بالا رفتن برج از سطح صحرا، عقبنشینیهایی به شکل مارپیچی رو به بالا در هر یک از قسمتهای اطراف هستۀ مرکزی صورت میگیرد و تدریجاً از حجم برج میکاهد. در انتها، هستۀ مرکزی به شکل یک مناره پدیدار میشود. پلان برج، که به شکل Y است، دید کاملی را به خلیج فارس تأمین میکند. کاربریهای برج غالباً مسکونی و هتل است، اما کاربری اداری هم در آن وجود دارد. احداث این برج ۳۰۰ میلیون دلاری از اواخر سال میلادی جاری آغاز خواهد شد و ۵۷۰ متر ارتفاع خواهد داشت. در حال حاضر برجهای پتروناس مالزی به ارتفاع ۴۴۵ متر مرتفعترین بناهای جهان هستند، و پس از آن برجهای سیرز در شیکاگو ۴۲۵ متر ارتفاع دارند.
بنای یادبود جانباختگان سازمان ملل
Architectural Record، سپتامبر ۲۰۰۳
بنای یادبود کارکنان سازمان ملل، که جان خود را در راه انجام وظایف خود از دست دادهاند، در سپتامبر ۲۰۰۳ به پایان خواهد رسید. طراح این بنا گروه آرکیتکتونیکا است و بنا در باغ شمالی ساختمان مرکزی سازمان ملل در نیویورک ساخته میشود. در این طرح روی یک دیوار شیشهای جملۀ «یاد کسانی که جان خود را در راه برقراری صلح از دست دادند گرامی میداریم» حک شده است. در مقابل این دیوار، ۶۰ قطعه سنگ بزرگ — که از معادن پنج قارۀ جهان استخراج شدهاند — با الگوی نامشخصی گرداگرد آبگیری قرار گرفتهاند. این سنگها ارتفاعهایی نابرابر دارند و از برخی از آنها بهعنوان محل نشستن میتوان استفاده کرد. کل بنای یادبود از زیر نورپردازی میشود و محلی برای فراغت از سر و صدا و آرامش است.
چگونه سنت به تکنولوژی ادب میآموزد
Architectural Record، سپتامبر ۲۰۰۳
در طرح بازسازی کلیسای ترینیتی در بوستون، معماران در انتخاب محل تأسیسات گرمایشی و سرمایشی با مشکل بزرگی روبهرو شدند. در طرح بازسازی، به این کلیسای قدیمی — که در سال ۱۸۷۷ ساخته شده — یک محل گردهمایی الحاق شده بود که در زیر محراب قرار میگرفت. تأمین گرمایش و سرمایش این محل با تجهیزات مرسوم ممکن نبود، زیرا شیب تند بامها امکان استقرار دستگاههای خنککننده را بر بام منتفی میساخت و از نظر بصری هم انتخاب درستی محسوب نمیشد. قرار دادن سیستم گرمایش و سرمایش در فضاهای زیرشیروانی نیز، به دلیل امکان آسیب رساندن به آثار هنری واقع در زیر آن — هم از طریق لرزشی که بر بنا وارد میکرد و هم از نظر امکان نشت آب — کار درستی به نظر نمیرسید.
به همین دلیل تیم طراحی استفاده از گرمایش درونی زمین را برای گرمایش و سرمایش بنا پیشنهاد کرد. هزینۀ اولیۀ چنین سیستمی قابل مقایسه با سیستم مرسوم نیست، اما در درازمدت به دلیل هزینۀ انرژی کمتر، هزینۀ اولیه جبران میشود. در این سیستم به فاصلۀ ۲/۵ متر از دیوارهای خارجی، شش سوراخ به عمق ۴۵۰ متر در زمین حفر شد و لولههای پلاستیکی به قطر ۴ اینچ در آنها قرار داده شد. گرمای آب درون لولهها بین ۵۰–۵۵ درجۀ فارنهایت (گرمای درونی زمین در این عمق) متغیر است که منبع مناسبی برای گرمایش در زمستان و سرمایش در تابستان محسوب میشود. آب از طریق انتهای متخلخل لولهها و پمپی که در لوله قرار دارد به اتاق تأسیسات مکانیکی واقع در زیرزمین منتقل میشود. در آنجا بهوسیلۀ مبرّد (کمپرسور) تبادل حرارتی میان آب چاه و آب مدار سیستم بنا صورت گرفته و دوباره آب سیستم (که بسته به فصل، سرد یا گرم شده است) به گردش درآمده، و آب چاه هم (که گرم یا سرد شده است) به چاه پمپ میشود.
مطالعۀ نشست پایههای خانۀ آبشار
Architectural Record، سپتامبر ۲۰۰۳
خانۀ آبشار اثر فرانک لوید رایت، که در پنسیلوانیای غربی واقع است، راز تلخی را در خود نهفته دارد: تراسهای آن، که از بتون مسلح است، تحمل وزن آن را ندارند و تدریجاً مغلوب کشش جاذبۀ زمین شدهاند. در دهۀ ۱۹۵۰ موضوع این مسئله مطرح شد، اما تا نیمۀ دهۀ ۱۹۹۰ از وسعت آن اطلاع چندانی وجود نداشت. ابزارهای اندازهگیری دقیق و رادارهای خاص، که تغییرات میکروسکوپی شکافها و حرکتها را ضبط میکنند، نشان میدهد که تراس اصلی در مدت ۶۰ سال ۱۸ سانتیمتر نشست کرده است و تا ۶۰ سال دیگر برپا نخواهد ماند. این آزمایشهای غیرتخریبی سالهاست مورد استفادۀ شیمیدانها و متالوژیستها قرار دارد و اکنون در حفظ بناهای باارزش به کمک معماران و مهندسان آمده است. یکی از این ابزارها عکسبرداری اصلاحی است: در هنگام چاپ، عکس تصحیح شده و تأثیر پرسپکتیو از آن حذف میشود؛ به این ترتیب میتوان آن را با نما کاملاً تطبیق داد. یکی دیگر از این ابزارها تصویربرداری گرمایی است که اختلاف حرارت را با نمایش رنگ بیان میکند: مثلاً قسمتهای سردتر با رنگ آبی نمایش داده میشوند و بیانکنندۀ نشت آب در نما هستند. یکی از ابزارهای مفید دیگر استفاده از پرتو ایکس است که میتواند بدون نیاز به تخریب و سوراخ کردن دیوار، برشهایی از دیوار را آشکار سازد. در مورد خانۀ آبشار هم داستانی شایع بود که طبق آن سازندۀ بنا، مقدار آهن در بتون مسلح تراسها را که رایت مشخص کرده بود کافی ندانسته و آن را دو برابر کرده بود — اما شاهدی بر این ادعا وجود نداشت. با ارسال امواج رادار به درون بتون و تهیۀ تصویر از درون آن، مشخص شد که آن داستان حقیقت داشته و سازندۀ بنا واقعاً میلگردهای تراس را دو برابر کرده است.
صندلی تمام چوب ۱۳۰۰ گرمی
domus، ژوئیه و آوت ۲۰۰۳
ظاهراً چوب بالسا را همه میشناسند و کاربرد آن را منحصر به ساخت هواپیماهای مدل و کاردستی و شاید ماکتهای معماری میدانند. اما سبکی و نسبت فوقالعاده زیاد مقاومت به وزن این چوب، کاربردهای بسیار جدیتری را برای آن مطرح میکند. این چوب برای ساخت قایق و شناور بسیار مناسب است و در ساختمانسازی نیز بهعنوان یک عایق خوب عمل میکند. شاید کمتر کسی بداند که کف اتومبیل کوروت از چند لایۀ ترکیبی ساخته شده که لایۀ میانی آن چوب بالساست. این چوب با ساختار لانه زنبوریاش لرزش و سر و صدا را کاهش میدهد و کف اتومبیل را ده بار سختتر از حالتی میکند که در آن تنها از لایههای ترکیبی بدون بالسا استفاده شده است. اکنون ریکاردو بلومر، معمار و طراح ایتالیایی، صندلیای طراحی کرده که ۱۳۰۰ گرم وزن دارد. نوارهای چوب بالسا با چسب به هم چسبانده شده و سپس به شکل موردنظر تراشیده شدهاند. در ساخت این صندلی از پیچ یا هیچ قطعۀ فلزی استفاده نشده است. سطح چوب با یک روکش پشم شیشۀ آغشته به رزین اپوکسی پوشانده شده و رنگ و الگوی چوب را از نظر پنهان کرده است. استفاده از رنگ و کیلر ۱۰۰ گرم به وزن آن اضافه میکند، اما باز هم این صندلی بهعنوان نمونه عرضه میشود.
مشارکت عمومی در پروژههای معماری
Architectural Record، آوت ۲۰۰۳
امروزه با گسترش اینترنت معماران نیز وابستگی بیشتری به آن پیدا کردهاند، زیرا از این طریق میتوانند با مشتریان دور و نزدیک خود ارتباط برقرار کنند، کاتالوگهای محصولات جدید را مطالعه کنند، و پروژههایشان را در معرض قضاوت سایر معماران و مردم قرار دهند. این موضوع توجه و علاقۀ مردم عادی را هم به پروژههایی که پروژههای بزرگ خصوصی و دولتی در عرصۀ عمومی ساخته میشوند جلب کرده است. در سال ۱۹۹۹ تعدادی از محققان گروه معماری دانشگاه کمبریج در انگلستان برای کسب نظر از دانشگاهیان دربارۀ طرح ساختمان جدید علوم کامپیوتر دانشگاه، تابلوی اعلانات اینترنتی ساختند، زیرا متوجه شده بودند دانشگاهیان بهرغم تمایل به اعلام نظر و ارتباط با همتایان، علاقهای به شرکت در جلسات ندارند. موفقیتآمیز بودن این تجربه مدیران دانشگاه را ترغیب کرد برای پروژۀ ساختمانی ۷۵۰ میلیون دلاری دانشگاه کمبریج — که شامل ۶۰ بناست و در پردیس دانشگاه پراکنده خواهد شد — از سایت نظرخواهی بهره بگیرد. این سایت از سال ۲۰۰۰ آغاز به کار کرده است.
از سایتهای نظرسنجی برای جمعآوری نظرات مردم دربارۀ منظرۀ خیابانها، فضاهای باز و حتی سبک معماری استفاده میشود. شرکت LRK در نیوجرسی برای آسانتر شدن ابراز عقیدۀ مردم از آنان میخواهد بین یک جفت تصویر از مناظر شهری، تصویر مورد علاقۀ خود را انتخاب کنند. به کمک همین ابزار شرکت LRK به خانهسازان کمک میکند تا از سبک و ویژگیهای موردنظر مشتریان بالقوۀ خود آگاه شوند. بیش از ۶ هزار نفر در وبسایت مربوط به ۹ طرح پیشنهادی تجدید کالبدی نظر دادند، و نظرسنجی مشابهی به همین منظور در دانشگاه سنت جان برگزار شد.
مشکل موزۀ گوگنهایم در آرژانتین
Architectural Record، اکتبر ۲۰۰۳
ساخت موزۀ گوگنهایم در شهر ریودوژانیرو با مشکلی قضایی روبهرو شده است که آیندۀ این پروژه را زیر سؤال برده است. در آوریل امسال شهر ریو قراردادی را با بنیاد گوگنهایم در نیویورک برای ساختن یک موزۀ جدید در خلیج گوانابارا منعقد کرد. این موزه ۱۰۰٬۰۰۰ مترمربع وسعت خواهد داشت و ژان نوول، معمار پاریسی، آن را طراحی کرده است. اما اکتبر یک دادگاهی در برزیل عملیات ساختمانی موزه را در قسمت ساحلی شهر ریو متوقف کرد. بسیاری معتقدند هزینۀ ۱۳۰ میلیون دلاری ساخت موزه باید صرف مبارزه با جنایات یا توسعۀ بهداشت شود. مقامات دادگاه نیز قرارداد را فاقد اعتبار میدانند، زیرا در قرارداد بهجای قوانین برزیل، قوانین آمریکا در نظر گرفته شده، و علاوه بر آن ارزش قرارداد هم بر حسب دلار آمریکا محاسبه شده است نه رئال برزیل. بخش اعظم موزه، که قرار است در سال ۲۰۰۶ افتتاح شود، در زیر آب ساخته خواهد شد و شامل تجهیزات چندرسانهای، گالریها، رستوران، فروشگاه و باغهای استوایی است. موزۀ گوگنهایم ریو ششمین موزهای است که بنیاد گوگنهایم آن را خواهد ساخت؛ موزههای پیشین در نیویورک، ونیز، بیلبائو، برلن و لاسوگاس بنا شدهاند.
موزۀ بزرگ مصر
Architectural Record، آوت ۲۰۰۳
گروه معماری هنگان پنگ برندۀ مسابقۀ بینالمللی طراحی موزۀ بزرگ مصر شده است. موزه میان شهر قاهره و اهرام مصر واقع خواهد شد و انتظار میرود سالانه حداقل ۳ میلیون نفر از آن بازدید کنند. برای ساخت این موزه ۳۵۰ میلیون دلار بودجه در نظر گرفته شده است. هیئت داوران طرح مزبور را به دلیل توجه به توپوگرافی صحرا، «وقار بیتکلف» و «ویژگیهای پرمعنا» برگزید. طراحان در توضیح طرح خود اشاره کردهاند: «موزه تصویر دیگری از دشت را بیان میکند که با اهرام باستانی مصر متفاوت است، بدون اینکه با آنها به رقابت برخیزد. خطوط بام موزه در امتداد سطح موزه به سوی اهرام گشوده میشود.» در طرح پیشنهادی از نورپردازی برای جداسازی سه سطح متفاوت موزه — سطح دشت زیرین، سطح موزه، و سطح دشت بالایی — استفاده شده است. در سال ۱۹۹۲ قطعه زمینی برای ساخت این موزه که بزرگترین مجموعۀ آثار هنری مصر در آن به معرض تماشا قرار خواهد گرفت اختصاص پیدا کرد. دو سال پیش، گروهی از جمله یونسکو و UIA متن مسابقه را طراحی کردند. مجموعۀ پیشنهادی باید کارگاههای حفاظت و تعمیر و انبارهای باستانشناسی را در برمیگرفت. در این مسابقه ۱۵۵۷ شرکتکننده از ۸۲ کشور جهان اعلام آمادگی کردند. گروههایی به مدیریت هیملبلاو و رناتو رتیزی به ترتیب مقامهای دوم و سوم را کسب کردند. گروه معماری هنگان پنگ در سال ۱۹۹۹ در نیویورک تأسیس شد و پس از دو سال با برنده شدن در مسابقۀ بینالمللی معماری برای ادارات دولتی کیلدر در ایرلند به دوبلین نقل مکان کرد.
مصالح چوبی جدید
l'architecture d'aujourd'hui، ژوئیه و آوت ۲۰۰۳
«مصالح چوبی» تاکنون به موادی اطلاق میشد که از برشهای الوار ساخته شده بودند، و بعضی از آنها مانند روکش، تختههای چندلایی، فیبر و نئوپان با استفاده از چسب و قرار گرفتن تحت نیروی فشاری ساخته میشدند. اما «مصالح چوبی شکلپذیر» امروز موادی هستند که میتوان آنها را اختصاصاً مطابق خواستۀ طراح یا معمار شکل داد. این مواد در مقایسه با چوب محکمترند، تغییر شکل نمیدهند، و فاقد ویژگیهای ذاتی نامناسب چوب مانند تأثیر از رطوبت و آتش و پوسیدگی هستند. پانلهای OSB (که از الیاف چوبی یا تراشههای چوب ساخته شدهاند) ابتدا برای استفاده در قسمتهای باربر ساختمان مطرح شدند. امروزه یکی از جدیدترین موارد استفادۀ این پانلها، پانل سلتک (Celltech) است که از دو ورق OSB با یک لایۀ میانی با ساختار لانه زنبوری ساخته شده است. پانلهای سلتک را میتوان با اره برید و میتوان از آنها اجزای باربری ساخت که انحنای مختصری هم دارند. ترکیبات چوب و پلاستیک (WPC) موادی دیگر هستند که با فناوری ساخت پلاستیک یعنی قالبهای تزریقی یا فشاری ساخته میشوند. این فناوری بهویژه برای ساخت مبلمان و در و پنجره و بلوکهای تولیدات در فضاهای داخلی یا خارجی به کار میرود. نسبت چوب در ترکیب WPC از ۵۰ تا ۸۰ درصد متغیر خواهد بود. اگر در این ترکیبها بهجای پلیمرهای مصنوعی، پلیمرهای طبیعی و زوالپذیر بهکار رود، محصول نهایی کاملاً طبیعی و زوالپذیر خواهد بود — که از نظر اکولوژیک ویژگی مناسبی است. نقطهضعف این ترکیب، مقاومت کم آن در برابر رطوبت است.
آجر شیشهای — ویتروویو
domus، مه ۲۰۰۳
۴۰ سال تجربه در صنعت شیشهسازی به کارخانۀ وترواردو توانایی تبدیل آجر شیشهای را از یک بلوک ساختمانی ساده به عنصری دکوراتیو در داخل و خارج بنا داده است. چسباندن یک لایۀ نازک ۲ میلیمتری از سنگ مرمر به آجر شیشهای آن را به بلوک خاصی تبدیل کرده است که در چهار رنگ و دو اندازه (۱۹×۱۹ و ۱۹×۲۹ سانتیمتر) عرضه شده است. نور از این لایۀ نازک سنگ عبور میکند و رگهها و رنگهایش را به نمایش درمیآورد.
مسابقات معماری
بیزنسویک و آرکیتکچرال رکورد ۲۰۰۴ (BW/AR) — آخرین مهلت شرکت در مسابقه ۱۳ مارس ۲۰۰۴. بیزنسویک و آرکیتکچرال رکورد با حمایت AIA مسابقۀ دستیابی به اهداف تجاری از طریق معماری، با نتایج قابل اندازهگیری و همکاری مشخص میان معماران و کارفرمایان، برگزار میکنند. کارفرمایان و معماران باید مشترکاً در مسابقه شرکت کنند. AIA Honors and Awards Department، tel: (202) 626-7524، e-mail: hlivingston@aia.org.
مسابقۀ طرحهای دانشجویی لیدینگ اج ۲۰۰۳–۲۰۰۴ — مهلت ثبتنام: ۲ آوریل ۲۰۰۴؛ مهلت ارسال: ۱۱ ژوئن ۲۰۰۴؛ تاریخ اعلام نتایج: ۲۵ ژوئن ۲۰۰۳ [همانگونه که در مجله چاپ شده]. این مسابقه برای حمایت از معماری پایدار و از نظر انرژی کارآمد برگزار میشود. در این مسابقه از دانشجویان و اساتید معماری و طراحی دعوت میشود تا کاربرد مصالح و شیوههای ساخت جدید و ترکیب زیبایی و فناوری را در معماری متعالی بررسی کنند. این مسابقه در دو بخش انجام میشود: بخش اول برای دانشجویان سال سوم، چهارم و پنجم و فارغالتحصیلان، و بخش دوم برای دانشجویان سال اول و دوم. موضوع طرح کالجی واقع در پالم دزرت کالیفرنیاست — بخش اول طراحی ساختمانهای اداری کالج با زیربنای حدود ۲۵۰۰ مترمربع، و بخش دوم آن طراحی مهد کودک با زیربنای حدود ۳۵۰ مترمربع. جایزۀ اول: ۲ هزار دلار آمریکا (برای دانشجو) و ۵ هزار دلار آمریکا (برای دانشکده). جایزۀ دوم: ۲ هزار دلار آمریکا (برای دانشجو) و ۵ هزار دلار آمریکا (برای دانشکده). e: higgins@newbuildings.org؛ w: www.leadingedgecompetition.org.
مسابقۀ طراحی کلبههای کوهستانی در Pallisades Glacier — مهلت ارسال: ۵ دسامبر ۲۰۰۳. این مسابقۀ بینالمللی با حمایت دانشکدۀ محیط دانشگاه کالیفرنیای برکلی برای طراحی اردوگاهی در طبیعت برای اسکان ۸۰–۶۰ نفر در کوهستانهای سییرا نوادای کالیفرنیای مرکزی انجام میشود. e: hut@uclink.berkeley.edu؛ w: www.ced.berkeley.edu/competitions/overview.htm.
جایزۀ بینالمللی ددالو مینوسه (Dedalo Minosse) برای قرارداد ساختمان — مهلت ثبتنام: ۲۱ ژانویۀ ۲۰۰۴؛ مکان: ویچنزا (ایتالیا). مؤسسۀ لیبرتی آرکیتتی با همکاری ARCA مسابقهای را برگزار میکنند که در آن برای اولین بار معماران به کارفرمایان جایزه میدهند. کارفرمایان ایتالیایی و خارجی شرکتهای کوچک و بزرگ میدانند که تعریف روشن نقش کارفرما و طراح و رابطۀ میان این دو نقش، نقش حیاتی در موفقیت طرح دارد. در حقیقت جایزه نه به نتیجۀ نهایی طرح، که به روند تکمیل و تولید طرح تعلق میگیرد. ثبتنام رایگان برای کارفرمایان از همۀ کشورها آزاد است. بین تاریخ ارسال طرح و تاریخ تکمیل آن نباید بیش از ۵ سال فاصله باشد. e: dedalominosse@assoarchitetti.it؛ w: www.assoarchitetti.it/.
ریور نیویورک — مهلت ارسال: ۵ دسامبر ۲۰۰۳. کمیتۀ AIA نیویورک برای طراحی محل آیندهای واقع در گرینپوینت بروکلین نیویورک از ایدههای طراحان استقبال میکند. در ادامۀ این مسابقۀ بینالمللی نمایشگاهی در مرکز معماری در بهار ۲۰۰۴ برگزار خواهد شد. e: ENYA@aiany.org؛ w: www.aiany.org/committees/emerging/competition/competition.html.
گوناگون در آمریکا — مکان مقدس — مهلت ثبتنام: ۲۱ دسامبر ۲۰۰۳؛ مهلت ارسال طرح: ۲۰ ژانویۀ ۲۰۰۴. این مسابقۀ بینالمللی برای طراحی مکان مقدسی است که مؤمنان به همۀ مذاهب بتوانند در کمال امنیت، احترام و آرامش در آنجا حضور پیدا کنند. احساس نیاز به گفتگویی بین مذاهب و ایجاد دوستی، انگیزۀ ساخت چنین مکانی است. e: interfaithComp@aol.com؛ w: www.uri.org/DesignCom.