معمار چهار ساله شد. معمار یک مجله و فعالیتی فراتر از یک مجله است. معمار کانونی است برای حفظ و حراست این فعالیت. معمار فعالیتی در عرصه بزرگترین معماری کشور با تحقیق و پرسشگری آنچه به حقیقت معماری ایران مربوط میشود.
هنگامی که این راه را آغاز کردیم، دغدغه اصلی ما این بود که جریان گفتمان معماری ایران چگونه بوده و چگونه میتواند به پیشرفت و شکوفایی معماری ایرانی کمک کند. آنچه ما را راهنمایی کرد، میل به دقت بود: که حتی مشارکتی اندک بتواند دانش معماری را بازتاب دهد و نه صرفاً گام نخست، بلکه پیشنیازی برای فهم عمیقتر باشد. تولید همه اینها با تمام تنوعشان کاری بزرگ بوده است.
در بخش معرفی معماری جهان، مقالهها و مجموعههایی مرتبط با کتابها و نشریات معماری جهان و ایران منتشر کردهایم. فعالیتهای خارجی مجله معمار در معرفی معماری و معماران ایرانی از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است. شمارهها حول محورهای موضوعی خاص سازماندهی شدند. توصیفات و تعبیراتی که معمار برای معرفی و شناخت ارائه کرده، به عنوان مجموعههای مطالعاتی در نظر گرفته شدهاند.
علاوه بر این، در معرفی و نقد معماری ایران، ارتباط مستقیم مجله با مخاطبانش یعنی معماران و شهرسازان در ارائه نقشهها و آثار معماران ایرانی به هر دو زبان فارسی و لاتین در مجله نمایان است. در بخش معرفی معماری، مخاطب اصلی دانشجویان و فارغالتحصیلان معماری و بهویژه معماران شناختهشده و نوپا بودهاند. بزرگترین اهمیت این بخش در شواهد گردآوریشده از میان صدها تلاش معماری نهفته است.
آثار ارائهشده طی این سه سال نشان میدهند که مؤثرتر از هر دوره پیشین تولید میشوند و شکوفایی آنها از دیدگاه معمار، همچنان معیار حقیقی تمایز میان شهرسازی اصیل و ساختوساز صرف است.
اگر مبانی نظری ما فراتر از چند پیشنویس اولیه توانسته توجه دایره وسیعتری از اندیشمندان را به خود جلب کند، بهویژه در میان دانشجویان و معماران، مطالب ما نیز جایگاه اجتماعی بهتری را فراخوانده است و رشته معماری و شهرسازی میتواند به عنوان گفتمان و تعبیری معنادار درک شود.
معرفی و نقد معماری ایران
بازگشت به موضوع اصلی: چرخه بزرگ معماری ایران، تخصصی دلنشین و نوآورانه.
کارنامههای فردی و گروهی
ارزیابی بخشهای معرفی و نقد معماران ایرانی سه بعد را در وسعت و سطح فعالیت دربرمیگیرد، هم متمرکز و هم گسترده. در طول ۲۵ شماره مجله معمار، بهخوبی دانسته است که این تلاشی بسیار ارزشمند بوده است. گروهی از پژوهشگران مستقل معماری، در کنار مجله، حدود ۷۵۰ مقاله در حوزه معرفی و نقد معماری ایران در دورههای مختلف ارائه کردهاند. دوازده شماره تکنگاشتی بهصورت سینمایی تاریخ شهرها، فعالیتها و تنوع ارزشمند سفر و پژوهش را مستند کردهاند.
هدف بخش گزیدههای معماری ایران هرگز صرفاً انتشار بهاندازه کافی نبوده، بلکه مستندسازی، کاوش و خدمت به عنوان جلدهای مقدماتی ارائهدهنده کشفیات تازه پژوهشگران بوده است. در هر شماره، نوبتی تازه برآمده است.
مکتبها، شیوهها و دورهها؛ دیدگاهها و برداشتهای فلسفی درباره معماری نیز عامدانه به بحث گذاشته شدهاند. تقریباً در همه موارد، یک مقاله درباره خود مفهوم نظریه در معماری همراه با نوشتاری بینشی عمومی بوده که آن را به معماری ایران و تاریخ و ذات آن پیوند میزده است.
پیشینه تاریخی معماری ایران، چه کهن و چه نو، که با مدرنیسمی فریبنده شکل گرفته، بنیانهای مطالعه دلایل واگرایانه تحول معماری ایران را فراهم آورده است. طراحی و مهندسی در سه سال گذشته تجارب نسبتاً باشکوهی به بار آوردهاند. این کارنامهها و مقالات انباشته درباره سبکهای متنوع معماری، آن چیزی است که گردآوری کردهایم. اگر ویژگیهای کنونی معماری ایران مورد پرسش قرار گیرند، این مجموعه دانش به عنوان اطلاعات مفهومی برای پروراندن نظریه موعود، دو میراث در حال شکلگیری خواهد بود.
جامعه نظاره میکند، اما در ایران کیفیت بد ساختوساز و اجرا خود مؤلفهای بزرگ از تحول معماری حقیقی است. وظیفه معماران و پیشنهادهای معماریشان است که با ساختوساز و اجرا دستوپنجه نرم کنند و آنها را روشمند مطالعه کنند و حمایت مؤثری از معماری بجویند. پیشرفت ساختمانها، محصولات و شیوههای ساخت، مدیریت تأسیسات و ساختوساز، موضوعی است که در سراسر جهان مورد بحث قرار میگیرد.
هیچیک از این تغییرات در جهان از نظر زبان و موضوع ثابت نماندهاند. در اکثر موارد، معماران موفق دیدگاههای خود را ابراز میکنند. امید است معماران ایرانی پایداری کنند تا این تلاش جایگاه شایسته خود را بیابد.
اگر طرحها و مقررات شهرسازی به اهمیتی که شایسته آن هستند دست یابند و اگر پیشکسوتان نشر با تجربه بیشتر ارزیابیهای خود را برای گزینش و انتخابهای ویراستاری مجله ارائه دهند، هویت متمایز معمار به عنوان مجلهای حرفهای معماری ایران بهطور قطعی تثبیت خواهد شد.
ساختوساز و معماران به دلایل گوناگون جایگاه بسیار مهمی در میان مخاطبانشان دارند و فرصتی نیز برای تعریف شدن از طریق شیوههای صنعتی وجود دارد. تاریخچهها، رویکردهای بازار، مهندسی مقاومت و بیشتر از اینها، گفتمان مجله معمار اکنون بر تجربه و مشارکت عمیقتر استوار است.
با این حال در ایران، قبض و بسطهایی وجود داشته. هرگاه مجله با دورههایی مواجه شده که سیاست غالب بوده، ما همواره با چالشها رو در رو شدهایم.
بنیان شریف نخستین دوستان و حامیان ما، همکاران خلاق و توانمند، هنرمندان، یاران دولتی، ناشران و نویسندگان، همراه با اندیشمندان نهادهای معتبر و نوآوران سراسر کشور، تضمین کرده که مقالات همچنان تولید شوند و کارآفرینی فکری آزاد بدون مانع به ثمرات مطلوبتری دست یابد.