معماری معاصر

بیست و دومین کنگره بین‌المللی UIA، استانبول ۲۰۰۵

مهوش مهرافشار·معمار ۳۲
هیئت ایرانی و شرکت‌کنندگان بین‌المللی در مراسم افتتاحیه بیست و دومین کنگره UIA، استانبول ۲۰۰۵
هیئت ایرانی و شرکت‌کنندگان بین‌المللی در مراسم افتتاحیه بیست و دومین کنگره UIA، استانبول ۲۰۰۵. از راست: م. مهرافشار، ب. شفیعی، ک. شاهین‌فر، ع. کرمانیان

یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های معماران جهان در بیست و دومین کنگره اتحادیه بین‌المللی معماران (UIA) به عنوان ششمین بازار بزرگ معماری، در سوم تا هفتم تیرماه سال ۱۳۸۴ در استانبول ترکیه برگزار شد.

اتحادیه بین‌المللی معماران در سال ۱۹۴۸ با ۲۷ عضو پایه‌گذاری شده و در حال حاضر بیش از ۱۰۰ کشور عضو دارد. این کنگره که هر سه سال یکبار به صورت دوره‌ای برگزار می‌شود، بزرگ‌ترین مجمع معماران در جهان به شمار می‌رود. محل برگزاری کنگره قلعه یدی کوله (Yedi Kule) بود که با پیام رئیس‌جمهور ترکیه و سخنرانی نخست‌وزیر و UIA و دیگر مقامات افتتاح شد. حضور ۷۵۰۰ نفر شرکت‌کننده گزارش شد. بنا بر گفته کشور میزبان، یونان از لحاظ تعداد شرکت‌کنندگان مقام اول را پس از کشور میزبان داشت و ایران مقام چهارم را به خود اختصاص داد.

◆ ◆ ◆

برنامه‌های کنگره

برنامه‌های کنگره شامل بخش‌های مختلفی بود و مقاله‌خوانی در سالن‌های متعدد مرکز کنگره انجام می‌شد. از ارائه مقالات رسمی اتحادیه UIA حدود ۲۶۱ مقاله پذیرفته شد. هفت سخنرانی از ایران توسط شرکت‌کنندگان ایرانی ارائه شد.

همچنین از بین مقالات ارسالی، ۱۹۳ مقاله نیز از معماران ایرانی به صورت پوستر ارائه شد. شرکت‌کنندگان ایرانی شامل فرهاد احمدی، محمدی، حسین فلاح، امیرابراهیم، رضا پورتقوی و دیگران بودند.

ارائه‌ها در حوزه‌های موضوعی مختلف صورت گرفت:

۱- «معماری بدون قیمت» — در قالب کارگاه ارائه شد
۲- «سال معماری» — با تمرکز بر روش‌های معماری ترکیه و رویکردهای متنوع
۳- نمایش فیلم، جلسات کنگره، مباحثه و کارگاه‌های معماری و شهرسازی

جوایز UIA

موضوعات کنگره طیف وسیعی را در بر می‌گرفت: موضوعات عمومی معماری، هنر و معماری، آثار شهرسازی، تجربیات محلی ساخت و ساز، شکل‌گیری فضاهای جدید، فناوری معماری و طراحی، معماری و محیط زیست، ارتباطات و معماری، معماری اجتماعی، منظرسازی سازمانی، بررسی پروژه‌های نمونه، پروژه‌های نو، معماری و طراحی منظر، و روح مکان.

نشست مجمع عمومی بیست و دومین کنگره UIA، استانبول
نشست مجمع عمومی بیست و دومین کنگره UIA، مرکز همایش‌های یدی کوله، استانبول

مدال طلای UIA با سابقه‌ای چندین دهه‌ای، بزرگ‌ترین افتخاری است که یک معمار می‌تواند از همکاران حرفه‌ای خود دریافت کند. این مدال نشان‌دهنده تقدیر از یک عمر فعالیت حرفه‌ای در جامعه معماری است. دریافت‌کنندگان پیشین این مدال از برجسته‌ترین چهره‌های معماری مدرن جهان بوده‌اند.

◆ ◆ ◆

شناخت استانبول

معمارانی که از هر طرف جهان برای بیست و دومین کنگره UIA به استانبول سفر کرده بودند، باید از این شانس بزرگ بهره می‌بردند. شهر یگانه‌ای که شاید در همه جای جهان نتوان همانندی برایش یافت. اگرچه تاریخ فوق‌العاده استانبول خود داستانی شگفت‌انگیز است، اما موقعیت جغرافیایی آن در میان اروپا و آسیا یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌ها و ویژگی‌های منحصر به فرد این شهر است. بافت شهری آن خود یک تجربه بی‌نظیر معماری و شهرسازی است.

شهرسازی و معماری در استانبول واجد ویژگی‌های بی‌همتایی است. مساجد بزرگ از جمله مسجد سلطان احمد (مسجد آبی) و ایاصوفیه از جمله شاهکارهای هنری و تاریخی جهان هستند. بازار بزرگ به مساحت حدود ۴۶ هکتار یکی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین بازارهای سرپوشیده جهان است. گذرگاه‌های پرپیچ‌وخم و سقف‌های طاقدار آن، نمایانگر قرن‌ها معماری تجاری عثمانی است.

استانبول مدرن نیز ردپای معماری معاصر را در کنار بافت تاریخی خود آشکار می‌سازد. برج‌ها و ساختمان‌های بلند جدید در منطقه لِوِنت و بشیکتاش رقابتی نزدیک با شهرهای بزرگ اروپایی دارند. پل‌های معلق بر روی تنگه بسفر — از جمله پل ۱۵ جولای شهدا و پل فاتح سلطان محمد — نمادهای مهندسی مدرن هستند. استانبول شهری است که تلاقی تمدن‌ها و فرهنگ‌ها در آن به روشنی و بی‌تردید نمایان است.