معماری معاصر

ساختمان اداری خیابان یخچال

کامران افشار نادری·معمار ۶۶
اشتراک‌گذاری
ساختمان اداری خیابان یخچال

•گروه طراحي: مهدي مهران نيكو، نازنين فردي •مدير اجرا: حسن تاج الدين •مشاور سازه: كورس اطاعتي •مشاور تأسيسات مكانيكي: محمود زري باف •مشاور تأسيسات الكتريكي: بهزاد محموديان •زمان •عكس: افشين قادرپناه1386-1389 :ساخت

\\n\\n

فرامرز شريفي براي تمام معماران نامي آشناست و صحبت در مورد كارهاي او به مقدمه و معرفي نياز ندارد. او از افراد انگشت شماري است كه چه از نظر كميت و چه كيفيت كارهاي اجراشده اش در صدر معماران معاصر كشور قرار دارد. سرزندگي حرفه اي، كنجكاوي، علاقه به پيشرفت و پشتكار فراوان، به رغم نيم قرن فعاليت در اين رشته، وجهي از شخصيت شريفي است كه در همان نگاه اول آشكار مي شود. به نظر مي رسد كار اخير او در محلة يخچال تبلور تجربه و خلاقيت طي نيم قرن فعاليت حرفه اي اوست و گامي باز هم به جلوست. اگرچه كار حرفه اي شريفي سير تحول بسيار منسجمي داشته، هرگز خود را درگير سبك و ذائقة ثابتي نكرده است. بحث تغيير سليقه به تنهايي مطرح نيست، انگار هر كار تازة او به جوهر يا ذاتي نزديك مي شود كه ماهيت آثار او را توضيح مي دهد. ساختمان اداري يخچال بنايي نه طبقه با هفت طبقه رو و دو طبقه مترمربع 165 زير زمين است كه در زميني كوچك با سطح اشغال تقريبي ساخته شده است. ساختمان، همچون ديگر ساختمان هاي شريفي، در چشم انداز خياباني كه در آن واقع شده كاملاً متمايز و برجسته است. بنا چهار نماي كارشده دارد كه ساختمان را همچون نشانة شهري متمايز و حجمي مجسمه گونه با زوايايي متنوع و جذاب پيش چشم مي نهد. عناصر متفاوت نما، اسكلت نمايان فلزي، بتن عريان، ديوارهاي سنگي، سطوح شيشه اي و كركره هاي متحرك چوبي تناسبي دقيق و موفق دارند. تركيب بندي و زيبايي شناسي بنا بيانگر حس نفاست و وقار در ضمن سادگي است كه از ويژگي هاي ثابت كارهاي شريفي به شمار مي آيند. ورودي، در ضلع غربي، تنها يك در نيست، بلكه عنصري حجمي و فضايي است كه در معماري بنا حل شده. كل ورودي چند پله است كه خيابان شيب دار را به سرسرا متصل مي كند. نورگير كنار در و ستون كنار آن تركيب ساده اي دارند كه به تنهايي معرف كليت زيبايي شناسي بناست. داخل ساختمان به لحاظ تقسيم بندي فضايي و عملكرد تقريباً بي نقص است. طبقات تيپ اداري كاملاً منعطف و اصولي طراحي شده اند. اجزاي سازه اي، ديوارهاي جداكنندة توپر و شيشه اي، سقف كاذب كف و نورگيرها در ارتباط و تناسبي دقيق قرار گرفته اند و نشان دهندة وسواس شريفي در جزئيات و مهارت همكار او، حسن تاج الدين، در اجراي اصولي اجزاي معماري اند. در پس ورودي پاركينگي قرار گرفته كه به لحاظ پرداختن به جزئيات و مصالح به كاررفته دست كمي از يك سالن پذيرايي ندارد. در واقع اين پاركينگ فضايي چندمنظوره است كه در شرايط ويژه مي توان به فضاي گردهمايي، نمايش فيلم يا پذيرايي تبديلش كرد. در طبقة دوم زيرزمين، انبارها، در بالاي آن يك فضاي كارگاهي با كاربري اداري و در طبقة آخر نهارخوري، باغچة

\\n\\n

روي بام و تأسيسات قرار دارند. پلكان اصلي كه در حجمي نيمه شيشه اي قرار دارد، خود يك اثر معماري شاخص است. پاخورها و كف پلكان سنگي كه به ديوارهاي تراورتن خاكستري و نماي شيشه اي نزديك مي شوند ـ بي آنكه به آن ها متصل شوندـ فرم سادة هندسي كف پله ها كه به رسم تمام كارهاي شريفي از لبة پله جلو نمي زند، نردة بسيار ساده و درعين حال زيباي فلزي، نماي سقف راه پله و زير شيب پله ـ كه با همان دقت، مصالح و نفاست پله اجرا شده اند ـ همگي فضايي را به وجود آورده اند كه بالا و پايين رفتن از پله را به نوعي تجربة جذاب فضايي تبديل مي كنند. اين تجربه با منظرة شهر و خيابان كه اين پلكان به آن مشرف است، تكميل مي شود. پلكان به موازات محور اصلي بنا نيست و زاويه اي پنج درجه نسبت به آن دارد و بنابراين عمداً به نقطة عطف بنا در بدو ورود تبديل شده است. در اين ساختمان پلة دومي پيش بيني شده كه طبقة چهارم را به پنجم متصل مي كند. اين پلة خصوصي كه در اختيار يكي از واحدهاست، با همان اصول پلكان اصلي و با ظرافتي قابل تحسين طراحي شده است. شيب پله بيشتر به مجسمه اي مدرن مي ماند، حجمي كه زير و رويش به يك اندازه اهميت دارد تا وسيله اي براي بالا رفتن از ساختمان. نورگير در بالا، پاگرد شيشه اي و پلكان ظريف و نازكي كه از ديوارهاي اطراف فاصله گرفته، حس سبكي خاصي به اين پله القا كرده اند. نهارخوري طبقة آخر فضاي دلباز و خوش منظره اي است كه به لحاظ معماري بحث متفاوتي را مطرح مي كند: سقف طاقي چوبي. اين سقف هلالي با عناصر مدرن ساختمان و سازة فلزي عريان سقف اين طبقه به خوبي پيوند خورده و بيشتر يادآور مزون ( لوكوربوزيه است تا سازه هاي طاقي تاريخي ايراني. Jauol Mezon) ژائول در ساختمان ادارى يخچال، شريفي از زبان مدرن خالصي استفاده كرده كه از عناصر يا مصالح نوستالژيك و بومي كارهاي گذشته اش نشاني ندارد، اگرچه خوشبختانه عصارة معماري و جزئيات قوام يافتة ساختماني كه بيانگر هويت هنري اوست در اين كار به خوبي ديده مي شود. تركيب بندي خوب در هر سه بعد، ارتباط شكلي بين جزء و كل، تعادل در رنگ بندي، نورپردازي سخاوتمندانة فضاي داخل، تطابق عملكرد و فرم، خوانايي فضا، سيركولاسيون روان، مفصل بندي اجزاي حجمي بنا، نمايش سازة ساختمان، انعطاف پذيري فضاي داخل و استفاده از مجموعه اي از اشكال مستطيلي با نظم موندرياني، از اصول معماري مدرن اند كه در كار اخير شريفي به خوبي به كار بسته شده اند. اين ساختمان ثابت مي كند كه اين پيشكسوت معماري معاصر ايران همچنان مي تواند بناهاي جديد و با ارزشي بسازد كه در معماري جديد ايران جايگاه شاخصي احراز كنند.

\\n\\n

نقشة تيپ طبقات طبقة پنجم طبقة چهارمTypical floor 5th floor 4th floor

\n

نظرات

هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفری باشید که نظر می‌دهید.